Ngón chân bám vào thế giới

>> Hiphop Việt lên 'sàn' thế giới
>> Chuyện của những "tín đồ" Hip - hop

Ảnh: Xuân Phú.

Năm năm trở lại đây, Big Toe luôn là nhóm nhảy hip hop hàng đầu của Việt Nam. Và, năm 2010, nhóm bắt đầu tạo được dấu ấn khu vực với giải vô địch R16 Đông Nam Á 2010 tại Malaysia (thành viên Hoàng Kỳ Anh, 14 tuổi) và giải ba đồng đội R16 thế giới tại Hàn Quốc. Phạm Khánh Linh, thành viên của nhóm được mời làm giám khảo tại giải vô địch breaking dance tại Singapore vào tháng 10 tới.

Khỏi bệnh nhờ hip-hop

Hồi nhỏ, Nguyễn Viết Thành đã từng bị bệnh thận, bác sỹ bảo, nếu qua 18 tuổi mà không khỏi thì coi như y học bó tay. Thành đã tập yoga rồi tập quyền cũng có chút tác dụng. Nhưng không bằng hip-hop, sau một thời gian tập liên tục, bệnh thận ở anh đã biến mất. Anh có thể tập 8 tiếng đồng hồ mỗi ngày mà không thấy mệt.

Hoàng Kỳ Anh - vô địch air flare longest Đông Nam Á 2010. Ảnh: Trần Thanh.

Sinh nghệ tử nghệ. Đã có lúc Thành tưởng mang tật suốt đời vì hip-hop. Một lần tập trên mặt cỏ. Do không kiểm tra kỹ nên khi làm động tác lộn xoay vòng và tiếp đất, thì chân lọt vào hố, còn người theo đà lao về phía trước. Gãy chân. Bác sỹ phẫu thuật nói, chữa cho anh đi lại bình thường hoặc đi chấm phẩy cũng là may lắm rồi, đừng nói đến nhảy nhót. Trong thời gian chờ cho chân bình phục, Thành tập nhảy bằng tay. Nhờ thế, Thành di chuyển bằng tay rất dẻo dai.

Có lần, đang tập ở công viên Lênin, thì gặp nhóm làm chương trình Kỷ lục Việt Nam. Họ liền vác máy đến quay Thành tập và đề nghị diễn để xác lập kỷ lục Việt Nam. Kỷ lục của Thành trụ được hai tháng, vì sau đó xuất hiện một người siêu hơn - chuyên đi lên đi xuống cầu thang bằng tay. Anh ta phá kỷ lục của Thành. Thành cười vui: “Tập luyện được khiến tinh thần tôi sảng khoái, bệnh tật trôi qua nhanh. Ba năm sau, gặp lại, bác sỹ không tin rằng tôi có thể đi lại được bình thường và thậm chí vẫn nhảy hip hop được”.

Nhiều người tưởng lầm hip-hop chỉ là thú chơi phá phách trên đường phố. Nguyễn Viết Thành cho biết, tập hip-hop giúp cơ thể khỏe mạnh, tiêu hao năng lượng thừa và xả stress. Có nhiều bạn đeo kính cận nhưng nhảy rất dẻo. Giới trí thức, dân văn phòng, ngân hàng cũng tới phòng tập của Big Toe khá đông.

Đặc biệt, hip-hop còn giúp giới trẻ tránh xa ma túy. Nhiều bạn trẻ sống ở các khu có các tệ nạn ma túy ở Hà Nội nhưng không bị sa vào cạm bẫy đó nhờ tập luyện hip-hop.

Hoàng Kỳ Anh, 14 tuổi, vô địch air flare longest (lộn trên hai tay giữ thăng bằng càng lâu càng tốt) Đông Nam Á hay Phạm Khánh Linh, giám khảo giải vô địch hip-hop Singapore sắp tới là những ví dụ. Hai bạn này đều sống ở những khu vực là điểm nóng về ma túy của Hà Nội.

Hip- hop đã đem lại cho Nguyễn Viết Thành tình yêu nhưng rồi cũng lấy mất tình yêu của anh. Anh buồn buồn: “Chúng tôi chia tay vì không hợp nhau. Cũng phải thôi. Vì ai mà có thể chịu đựng được một người suốt ngày nhảy nhót. Ai có thể chịu đựng được một người đang đêm bật dậy, đứng trước gương tập luyện vì chợt nghĩ ra một ý tưởng nào đó. Hip-hop đã ngấm sâu vào trong con người mình mất rồi”.

Chia tay nhau, nhưng vợ vẫn đi xem Thành diễn, vẫn là cổ động viên cuồng nhiệt của anh như ngày nào. Cậu con trai 10 tuổi của anh cũng rất thích nhảy hip hop và nhảy giỏi từ khi 6-7 tuổi dù anh không dạy nó ngày nào.

Nguyễn Mạnh Nam với động tác foot work. Ảnh: T.L.

Để có được những thắng lợi vang dội như ngày hôm nay, ít ai biết rằng Big Toe đã trải qua thời gian khó với không dưới 10 lần hợp- tan. Nhóm thành lập năm 1992 với bảy thành viên do Vũ Văn Tuấn làm trưởng nhóm, khi ở Việt Nam còn chưa ai biết hip-hop là gì. Lúc đó hoạt động tự phát nên mạnh ai nấy tập, rồi khi trưởng nhóm bị tai nạn không thể tiếp tục được nữa, nhóm đã nhanh chóng tan rã, đường ai nấy đi.

Nguyễn Viết Thành. Tranh của Nguyễn Xuân Hoàng.

Dạo đó, người ta biết đến ban nhạc Giao thời với các thành viên Nguyễn Viết Thành (trưởng nhóm Big Toe sau này), Hồ Hoài Anh, Thanh Tùng, Hoàng Hiệp. Nhưng ban nhạc nhanh chóng tan rã vì bốn thành viên cứ mải mê theo sở thích riêng của mình. Hồ Hoài Anh thì chúi mũi sáng tác, Hoàng Hiệp thích hát solo, Thanh Tùng suốt ngày đi hát ở khách sạn, còn Nguyễn Viết Thành thì thích nhảy hơn hát.

Giao thời tan rã, Thành mới thấy tiếc Big Toe. Anh quyết tâm gây dựng lại Big Toe từ đầu. Nhưng rồi sau một thời gian, các thành viên cũng lại rơi rụng, có những lúc chỉ còn lại mỗi trưởng nhóm. Năm 2000, nhóm đã tan vỡ hoàn toàn, vì thông điệp đam mê không truyền được tới mọi người. Đến phòng tập, mạnh ai nấy nhảy, cứ tập sở trường của mình, không biết đường hướng, không ai bảo ai, không hiểu rõ thứ mình theo đuổi.

Từ trái sang: Nguyễn Mạnh Nam, Hoàng Kỳ Anh, Phạm Khánh Linh, Nguyễn Viết Thành.

Xác định đây không phải là sở thích nhất thời, Thành đã làm hết sức mình để nhóm tồn tại. Với những bài giảng và thảo luận về hip hop cũng như những hướng dẫn tập cho đúng cách, Big Toe đã tạo được không khí và nuôi dưỡng đam mê cho người tập.

Để chứng minh cho sự tồn tại của nhóm, có những lúc, Thành nhận diễn liên tục, ai mời cũng đi, không có cát-sê cũng nhận, miễn là được người ta biết tới. Với kiểu nhảy quên chết đó, dần dần Big Toe hồi phục, số lượng người đến với Big Toe ngày một đông.

Nhớ lại thời kỳ khó khăn, Thành thú nhận: “Bố mẹ thì cứ muốn mình tiếp tục học hết Đại học ngoại ngữ, không muốn mình chơi hip-hop. Năm kết thúc đại học (năm 1995) là thời gian đỉnh cao của đam mê, mình đã làm hết công suất để chứng minh cho bố mẹ thấy nhảy hip-hop cũng là một công việc nghiêm túc”.

Từ việc chứng minh cho gia đình, chứng minh cho công chúng trong nước, Big Toe đang muốn chứng minh với thế giới một hình ảnh hip hop đến từ Việt Nam.

Tiến hóa kiểu Big Toe Liên tục tập luyện và học hỏi giúp Big Toe phát triển vượt bậc cả về kỹ thuật lẫn đẳng cấp. Những cuộc gặp gỡ của chúng tôi với Big Toe luôn bị gián đoạn bởi lịch tập luyện. Với 18 năm gắn bó với Big Toe và hiện đang bận rộn với vai trò Giám đốc Cty TNHH Ngón chân cái, Nguyễn Viết Thành cho biết, anh vẫn không bỏ tập luyện dù chỉ một ngày. Trong một tháng trở lại đây, cứ từ 2 giờ chiều đến 10 giờ tối, phòng tập của Big Toe ở 25 Thái Thịnh (Hà Nội) nhộn nhịp hơn thường lệ bởi nhóm đang gấp rút tập luyện cho vở kịch hip hop Cảm xúc thay đổi để trình diễn tại Nhà hát Tuổi trẻ vào ngày 9 và 10-9 này. Lần đầu tiên, hip-hop, môn nghệ thuật đường phố đã được nhóm đưa vào nhà hát. Ảnh: Xuân Phú. Nguyễn Viết Thành cho biết: “Đây là vở kịch hip-hop thuần Việt đầu tiên với kịch bản, biên đạo, âm thanh đều do người Việt thực hiện. Nó cũng là vở kịch hip-hop dài hơi đầu tiên (khoảng 1 tiếng). Trước đây, nhóm cũng thực hiện một số dự án kịch hip-hop như Xe cô - chỉ kéo dài khoảng 15 phút, kịch bản của người nước ngoài, Big Toe chỉ là người thực hiện”. Kế hoạch chiến thắng tại giải vô địch thế giới đang là mục tiêu phấn đấu của Big Toe. Trước mắt là giành chiến thắng tại khu vực tại cuộc thi Boty (giải thưởng uy tín nhất của breaking dance) vào tháng 10 tại Singapore. Nếu đoạt giải nhất ở cấp khu vực, sẽ tiếp tục được tham dự giải Boty quốc tế diễn ra tại Pháp vào tháng 11. Hiện nhóm đang nghiên cứu rất kỹ các nhóm hip-hop mạnh nhất thế giới như JinJo (Hàn Quốc), Phase T (Pháp) và Top 9 (Nga) để biết vì sao họ mạnh và Big Toe phải làm tốt hơn họ. Trưởng nhóm hy vọng hai năm tới, Big Toe sẽ vươn tầm thế giới. Với phương châm mở, Big Toe luôn là trung tâm của phong trào nhảy hip-hop. Nhóm đang liên kết với rất nhiều nhóm nhảy trong cả nước để gây dựng phong trào với khẩu hiệu chung Fair Play, cổ vũ tinh thần thi đấu cạnh tranh lành mạnh cùng phát triển. Nhiều bboys (nam nhảy breaking) của Pháp biết đến Big Toe qua Internet cũng thích thú xin gia nhập. Họ mặc áo và đeo biểu tượng của Big Toe. Ngay trong nội bộ Big Toe cũng có sự cạnh tranh gay gắt. Nếu có tài năng mà không chăm chỉ tập luyện, phong độ giảm sút là bị loại ra khỏi đội hình chính thức. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc không có cơ hội tham gia các cuộc trình diễn nghệ thuật đẳng cấp cao. Chính nhờ mô hình này, Big Toe luôn có những thành viên mạnh nhất, thậm chí nhiều thành viên giỏi của các nhóm nhảy khác cũng muốn gia nhập Big Toe. Đây chính là điều khác biệt khiến Big Toe tiến hóa, giúp nhóm không tụt hậu. Nếu như, năm năm trước, Big Toe đã từng nể phục Havikoro, nhóm hip-hop mạnh nhất của Mỹ tới lưu diễn ở Việt Nam, thì tại giải R16 thế giới vừa qua, gặp lại và xem Havikoro thi đấu, Big Toe đã có quyền ngẩng cao đầu. Tại giải này, Big Toe đoạt chức vô địch air flare longest (lộn trên hai tay xem ai giữ thăng bằng lâu nhất), còn Havikoro không có ai thi đấu môn này. * Nguyễn Viết Thành, sinh năm 1974, từng học ĐH Ngoại ngữ Hà Nội, học khoa thanh nhạc Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội năm 2000. Cty TNHH Ngón chân cái do Nguyễn Viết Thành thành lập năm 2009 với 60 thành viên chính thức với ba nhóm: múa minh họa, thi đấu và đào tạo. Đến giờ, các thành viên chính của Big Toe đã sống được bằng nghề.