Chưa đến lúc trao quyền tự chủ tuyển sinh

Với trên 90% số học sinh TNPT muốn vào ĐH, nếu không tổ chức thi tuyển, hệ thống ĐH, CĐ khó đáp ứng nhu cầu thực tế này. Ảnh: Hồng Vĩnh
Với trên 90% số học sinh TNPT muốn vào ĐH, nếu không tổ chức thi tuyển, hệ thống ĐH, CĐ khó đáp ứng nhu cầu thực tế này. Ảnh: Hồng Vĩnh
TP - Có nên tổ chức thi tốt nghiệp phổ thông khi kết quả tốt nghiệp đạt tới hơn 90%? Tiếp tục thi ĐH, nên giữ “3 chung” hay trả về cho các trường quyền “tự chủ tuyển sinh”? Có nên thi ĐH nhiều môn thay cho việc thi theo các khối như hiện tại?...

> Triết lý nào cho giáo dục Việt Nam?

Kết quả kỳ thi tốt nghiệp phổ thông (TNPT) và những vấn đề bất cập trong kỳ thi ĐH vừa qua khiến xã hội, những người làm công tác giáo dục không thể không đặt ra câu hỏi trên.

Với trên 90% số học sinh TNPT muốn vào ĐH, nếu không tổ chức thi tuyển, hệ thống ĐH, CĐ khó đáp ứng nhu cầu thực tế này. Ảnh: Hồng Vĩnh
Với trên 90% số học sinh TNPT muốn vào ĐH, nếu không tổ chức thi tuyển, hệ thống ĐH, CĐ khó đáp ứng nhu cầu thực tế này. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Bỏ thi tốt nghiệp chỉ thêm tiêu cực

Theo tôi, chúng ta không thể bỏ kỳ thi TNPT. Tiêu cực và bệnh thành tích vẫn tồn tại (việc cho điểm tùy tiện, nâng điểm, chạy điểm… xảy ra ở nhiều nơi), vậy kết quả học tập của học sinh trong các năm học liệu có đáng tin cậy để xét tốt nghiệp chính xác? Việc bỏ thi TNPT khiến hiện tượng tiêu cực kể trên trầm trọng hơn và hậu quả là chất lượng giáo dục sẽ đi xuống.

Đối với kỳ thi ĐH, có ý kiến cho rằng nên “nới lỏng đầu vào” (thậm chí không cần tổ chức thi) và “làm chặt đầu ra” như ở một số nước. Chúng ta cũng chưa thể áp dụng phương cách này vì: hệ thống các trường ĐH, CĐ ở nước ta chưa đủ để đáp ứng nhu cầu người học.

Ở các nước, học phí đào tạo bậc ĐH, CĐ rất cao, việc sàng lọc trong quá trình học rất khắt khe buộc học sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định vào ĐH hay học nghề… trên cơ sở năng lực của mình và nguồn tài chính của gia đình. Nếu vào ĐH mà không có khả năng theo học thì sinh viên sẽ không thể tốt nghiệp và chi phí tốn kém, vô ích.

Còn ở nước ta, nhà nước vẫn duy trì học phí ở một mức độ chấp nhận được so với mức sống của đại đa số người dân, việc sàng lọc và “làm chặt đầu ra” ở hầu hết các trường chưa thực sự nghiêm túc, chặt chẽ.

Hệ thống kiểm định và đánh giá chất lượng chưa thể hiện vai trò và hiệu quả rõ rệt. Vậy với khoảng trên 90% số học sinh TNPT muốn vào ĐH, nếu không tổ chức thi tuyển, chúng ta sẽ giải quyết ra sao khi hệ thống ĐH, CĐ chỉ đáp ứng được trên 20% nhu cầu thực tế này?

Chưa thể tự chủ

Nhiều ý kiến khác cho rằng nên trao quyền “tự chủ tuyển sinh” cho các trường ĐH, CĐ vì mỗi trường, tùy theo ngành nghề đào tạo có những yêu cầu tuyển sinh khác nhau. Tuy nhiên, dù học sinh có thi vào trường ĐH hay CĐ đào tạo nghề chuyên sâu theo hướng nào thì nền tảng kiến thức để các trường ra đề thi vẫn là chương trình học phổ thông.

Nếu để các trường tự tổ chức thi tuyển, tự ra đề thi thì sẽ quay trở lại tình trạng trường ĐH, CĐ nào cũng có lớp, có trung tâm luyện thi, giáo viên vừa ra đề, vừa luyện thi. Như vậy, có đảm bảo được công bằng đối với các em học sinh không có điều kiện tham gia lớp học
luyện thi?

Lại có ý kiến cho rằng nên thực hiện một kỳ thi sơ tuyển rồi sau đó để cho các trường tự tổ chức thi tuyển. Như vậy, không những không giảm nhẹ việc thi cử cho học sinh mà còn tăng áp lực lên gấp đôi vì học sinh phải chuẩn bị không phải một mà tới hai kỳ thi ĐH.

Thi “3 chung” và “1 riêng” như đề xuất mới đây của PGS Lê Đức Ngọc - Giám đốc Trung tâm Kiểm định, Đo lường và Đánh giá chất lượng giáo dục (Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập) là phương án đổi mới, khoa học. Phương án này kết hợp được 2 kỳ thi TNPT và tuyển sinh ĐH trong một kỳ thi gọn nhẹ.

Còn nữa

Nguyễn Thị Dung
GV trường Cao đẳng Công thương TPHCM

Cùng chuyên mục

Bỏ cộng điểm IELTS: Bức tranh tuyển sinh có hết ‘biến dạng’?

Bỏ cộng điểm IELTS: Bức tranh tuyển sinh có hết ‘biến dạng’?

TPO - Đề xuất bỏ điểm cộng chứng chỉ IELTS từ năm 2027 khiến các trường đại học phải tính lại cách ghi nhận năng lực ngoại ngữ của thí sinh. Trong khi đó, thống kê cho thấy, cộng điểm chứng chỉ IELTS thời gian qua làm biến dạng kết quả tuyển sinh.

Huế vinh danh 88 học sinh, sinh viên tiêu biểu

Huế vinh danh 88 học sinh, sinh viên tiêu biểu

TPO - Thành Đoàn Huế tuyên dương 88 học sinh, sinh viên xuất sắc đạt các danh hiệu Sinh viên 5 tốt, Sao tháng Giêng, Học sinh 3 tốt và Học sinh 3 rèn luyện cấp thành phố năm 2026.

Trường học mới khang trang từ trụ sở xã dôi dư

Trường học mới khang trang từ trụ sở xã dôi dư

TPO - Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trụ sở Đảng ủy, UBND xã Vĩnh Phú Đông, tỉnh Cà Mau được cải tạo thành 8 phòng học khang trang của Trường Tiểu học Vĩnh Phú Đông, đã đưa vào sử dụng từ năm học này. Việc tận dụng trụ sở dôi dư góp phần đáp ứng nhu cầu trường lớp, tránh lãng phí công sản.

Chương trình kiểm tra sức khỏe ý nghĩa với học sinh Gia Lai

Chương trình kiểm tra sức khỏe ý nghĩa với học sinh Gia Lai

Phòng khám Đa khoa Sysmed Phù Đổng (số 02 đường Phù Đổng, phường Pleiku, Gia Lai) tổ chức chương trình kiểm tra sức khỏe tổng quát đầu năm học 2026 - 2027 cho toàn bộ học sinh các Trường THPT Pleiku, Trường THPT Phan Bội Châu, Trường Tiểu học Chu Văn An. Việc khám sức khoẻ này không chỉ chủ động chăm sóc y tế học đường, mà còn phát hiện sớm các bệnh tật phổ biến ở lứa tuổi học sinh.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Đào tạo nhân lực y tế phải gắn chặt nhà trường với bệnh viện

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu: Đào tạo nhân lực y tế phải gắn chặt nhà trường với bệnh viện

TPO - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định, đào tạo nhân lực y tế liên quan trực tiếp đến sức khỏe và mạng sống con người, do đó phải gắn chặt nhà trường với bệnh viện, cơ sở thực hành ngay từ khóa tuyển sinh đầu tiên, không chạy theo quy mô mà xem nhẹ chất lượng đào tạo.

Chấm dứt đào tạo sư phạm ngoài trường sư phạm

Chấm dứt đào tạo sư phạm ngoài trường sư phạm

TPO - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu đổi mới cơ chế tuyển sinh đào tạo sư phạm theo hướng bổ sung cơ chế đánh giá năng lực nghề nghiệp, yếu tố tâm lí sư phạm ngay từ đầu vào và siết chặt đánh giá đầu ra.

Sinh viên Trường ĐH Y Hà Nội lắng nghe giới thiệu các bộ môn đào tạo bác sĩ nội trú tại Ngày hội việc làm ngành y năm 2026

Cơm, áo không đùa với sinh viên ngành y

TP - Để trở thành một bác sĩ nội trú, người học phải trải qua 6 năm đại học (ĐH) y khoa và tiếp tục học thêm 3 năm nội trú. Quãng thời gian này, người học gần như phải phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình để đóng học phí và trang trải sinh hoạt phí.

Đường đi của sách và trách nhiệm các bên trong vụ khủng hoảng chưa từng có

Đường đi của sách và trách nhiệm các bên trong vụ khủng hoảng chưa từng có

TPO - Bước vào năm học 2026-2027, cả nước thiếu hàng chục triệu bản sách giáo khoa (SGK). Đây là hiện tượng chưa từng có trong lịch sử ngành giáo dục. Nhìn vào đường đi của SGK hiện tại cho thấy, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo các địa phương đứng ngoài quy trình, vậy nên khi một khâu trong cung ứng SGK bị đứt thì khủng hoảng tất yếu xảy ra.