Cây nha đam (lô hội) đượcnhiều người sử dụng để làm đẹp và trị bệnh. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyênthai phụ và trẻ em dưới 12 tuổi không nên dùng nha đam bởi có thể gây nên nhữngtác hại nguy hiểm.
 |
| Nha đam là loại cây dùng có "chống chỉ định". |
Vài năm gần đây, cây nha đam được nhiều người sử dụng để làmđẹp và trị bệnh. Nha đam cung cấp hai chất chính: gel (phần trắng, nhớt sau khigọt bỏ vỏ xanh) và nhựa cây (màu vàng, chảy ra ở mặt cắt của lá).
Gel nha đam được ghi nhận có tác dụng tốt trong những bệnhlý như: đái tháo đường, vảy nến, tăng cholesterol máu, bỏng, tổn thương da dotia xạ sau điều trị ung thư, giúp nhanh lành vết thương... Còn phần nhựa cây, là vị thuốc lô hội trong Đông y, vị đắng,tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, thông tiện, là chất tẩy xổ mạnh, chữa táobón.
Tuy nhiên, không phải nha đam đều tốt cho mọi người.Khi sử dụng cần thận trọng đối với những đối tượng sau:
Phụ nữ có thai và đang cho con bú:Một vài báo cáo cho thấy, nha đam có thể liên quan với sẩy thai, dị tật bẩmsinh. Phụ nữ có thai và đang cho con bú không nên dùng các sản phẩm từ nha đam.
Trẻ em dưới 12 tuổi: Nha đam gâyđau bụng, vọp bẻ và tiêu chảy.
Bệnh nhân đái tháo đường đang điềutrị thuốc: Một vài nghiên cứu cho thấy, gel nha đam có tác dụng giảm mức đườnghuyết. Nếu bạn bị đái tháo đường và đang điều trị thuốc mà muốn dùng nha đam,hãy theo dõi chỉ số đường huyết chặt chẽ hơn để phòng ngừa biến chứng hạ đườnghuyết quá mức, có biểu hiện nhịp tim nhanh, vã mồ hôi, đánh trống ngực, run…nếu nặng hơn có thể gây giảm khả năng tập trung, lú lẫn, hôn mê...
Người mắc bệnh trĩ: Khi dùng nhađam, đặc biệt là có lẫn nhựa cây sẽ gây kích thích đại tràng, có thể làm bệnhnặng hơn.
Người có bệnh lý thận: Không nêndùng liều cao hoặc kéo dài vì một số hợp chất trong nhựa cây khi tích lũy sẽgây suy thận.
Phẫu thuật: Do tác dụng làm giảm đường huyết nên nha đam sẽgây khó khăn trong việc kiểm soát mức đường huyết trong và sau phẫu thuật. Nênngưng dùng nha đam ít nhất hai tuần trước khi phẫu thuật.
Người đang dùng thuốc Digoxin chữa suy tim, thuốc lợi tiểu,thuốc kháng đông, thuốc chống rối loạn nhịp… chú ý vì nha đam nhuận tràng, gâytiêu chảy và làm giảm ion kali trong cơ thể, gây tăng tác dụng phụ của thuốc.
Người cao tuổi hay người thường bịđầy bụng, ăn không tiêu, đi cầu phân sống, tiêu chảy: Theo Đông y, những chứngtrên gọi là bệnh lý tỳ vị hư hàn, không nên dùng nha đam.
 |
| Cần rửa thật sạch phần nhựa màu vàng chảy ra sau khi cắt nha đam rồi mới chế biến. |
Một số cách chế biến nha đam đơngiản, dễ thực hiện, có tác dụng tốt trong các bệnh lý đường tiêu hóa như nhiệtmiệng, viêm loét dạ dày-tá tràng, viêm gan, hội chứng đại tràng kích thích, táobón... đồng thời giúp tăng sức đề kháng và miễn dịch cho cơ thể:
Sơ chế: gọt bỏ phần vỏ xanh và gaihai bên lá, rửa kỹ với nước muối loãng nhiều lần để làm trôi sạch phần nhựa màuvàng, sau đó xắt hạt lựu hay thành từng miếng nhỏ vừa ăn.
Nha đam, mật ong (ba-bốn muỗng càphê): dùng tươi hoặc xay sinh tố.
Nha đam trộn sữa tươi (200ml) hoặcsữa chua (một hũ).
Nha đam, nghệ vàng (dạng bột từmột-hai muỗng cà phê), có thể kết hợp thêm cam thảo 6-8g.
Canh nha đam, rong biển, có thể nấuvới thịt hoặc tôm, tép: sau khi nấu nước dùng, nêm vừa ăn, đợi nước sôi lại,bạn hãy cho nha đam và rong biển vào sau cùng.
Dùng nha đam làm thực phẩm sẽ đemlại nhiều tác dụng tốt nếu chúng ta sơ chế đúng cách, loại bỏ sạch phần nhựamàu vàng, đồng thời dùng phần gel nha đam với lượng thích hợp, thường trongkhoảng 100-200mg trong một ngày.
Lưu ý, những thực phẩm chế biến cósử dụng nha đam chỉ nên dùng hai-ba lần trong một tuần. Nếu dùng với mục đíchnhuận trường, chữa táo bón không nên dùng quá hai tuần.
Theo BS Nguyễn VănĐàn
Báo Phụ nữ TPHCM
