TP - Từ ngày giống gà Móng (xã Tiên Phong, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) được liệt vào sách đỏ, việc chăn nuôi, kinh doanh của hàng trăm hộ dân nơi đây phất lên trông thấy.

Gà Móng tại trang trại ông Thắm được nuôi chung với ngỗng - Ảnh: P.V

Điều lạ, dù gà Móng Tiên Phong là giống vật nuôi quý hiếm được ghi trong sách đỏ nhưng vẫn không bị ngăn cấm vận chuyển, giết mổ theo quy định về bảo tồn, phát triển nguồn gen theo cách mới.

Gà làng vào sách đỏ

Ông Nguyễn Văn Hải (50 tuổi, xóm 7, thôn Dương Thọ) bố trí gần 1.000 m2 vườn thành các chuồng trại để nuôi gà Móng. Trong đó có đến hơn 100 con gà Móng gồm loại gà đẻ và gà choai.

“Trước đây, chúng tôi chỉ nuôi quy mô nhỏ nhưng từ ngày gà Móng Tiên Phong được liệt vào sách đỏ, được mọi người biết đến nhu cầu mua nhiều hơn nên phải phát triển gấp đôi số đàn gà hiện có” - ông Hải cho biết.

Ngay cạnh nhà, ông Vũ Văn Lâm (45 tuổi, thôn Dương Thọ) cũng có cả trăm con gà đẻ cùng lứa gà con chuẩn bị xuất chuồng.

Tại các thôn An Mông 1, An Mông 2, phong trào nhà nhà nuôi gà, người người nuôi gà Móng phát triển mạnh. Đặc biệt, ông Nguyễn Văn Thắm (47 tuổi) được biết đến là người đầu tiên đưa mô hình trang trại về thôn áp dụng nuôi gà.

Hơn một năm gây dựng, cơ sở chăn nuôi gà Móng của ông có quy mô gần 3 ha, với tổng số đàn gà đẻ lên hơn 3.000 con và có trên 7.000 con gà giống.

Theo ông Thắm, so với các giống gà khác, lông gà Móng đẹp óng, con mái thường có màu nâu trắng, con trống có màu xanh sẫm; chân gà Móng khá to so với gà thường, đặc biệt thịt của loại gà này rất thơm, ngon.

Về nguồn gốc giống quý hiếm này, ông Hoàng Công Trìu trưởng thôn An Mông 1 cho biết, trước đây An Mông có tên là làng Móng nên giống gà này cũng được gọi như thế.

Chẳng ai biết gà Móng có từ thời điểm nào nhưng bao đời nay nó đã được chăn nuôi và lưu giống từ thế hệ này qua thế hệ khác ở trên đất Tiên Phong.

Theo đại diện UBND xã Tiên Phong, người dân vốn quen gọi giống gà quý này là gà làng nhưng từ năm 2003, đoàn cán bộ trên tỉnh Hà Nam về địa phương công tác phát hiện giống gà này rất khác lạ.

Giám định cho thấy, gà Móng là giống gà chưa từng được các nhà khoa học biết tới, thuộc chủng giống vật nuôi quý hiếm. Từ đó gà làng vào sách đỏ, xã Tiên Phong cũng được gọi luôn là làng sách đỏ.

'Phất' lên nhờ gà

Khi gà làng được liệt vào sách đỏ, nó trở thành thương hiệu nổi tiếng, khiến giới buôn, các điểm kinh doanh ăn uống tìm đến đặt hàng. Hàng loạt hộ trong xã chuyển sang chăn nuôi gà Móng quy mô lớn, đời sống phất lên từng ngày.

Tính đến nay toàn xã có gần 700 hộ nuôi gà sách đỏ, mỗi năm đóng góp đến hơn 30% tổng thu nhập của xã.

Ông Vũ Văn Lâm cho biết, dịp Tết này lượng cung không đủ cầu. Nhiều khách hàng quen phải đặt từ sớm mới còn gà để bán.

Người dân gọi nó là gà đẻ trứng vàng vì gà Móng sinh sản mạnh, trung bình 20 ngày gà đẻ 1 lần, mỗi lứa 16 - 18 trứng, tỷ lệ ấp nở thành công đạt trên 80%.

Một chú gà Móng con mới nở có giá 10.000 - 12.000 đồng, nuôi khoảng 1 - 2 tuần giá bán lên tới 15.000 - 27.000 đồng. Trong khi đó, một con gà ta cùng loại giá bán khoảng 4.000 - 5.000 đồng.

Nhẩm tính, trừ chi phí mỗi năm, một gà mái đẻ cũng thu về 500.000 đồng.

Hơn 7 tỷ đồng bảo tồn gene gà Móng

Ông Nguyễn Văn Thắm cho biết: Từ đầu năm 2009, trang trại của ông được chọn triển khai dự án Bảo tồn gene gà Móng do tỉnh hỗ trợ, thực hiện trong 50 năm với tổng số tiền dự án lên đến 7 tỷ đồng. Trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 650 triệu đồng.

Mục tiêu phát triển 10.000 con gà giống và 5.000 con gà thịt. Vừa qua, ngành chức năng đã tiến hành nghiệm thu giai đoạn đầu (3 tháng) và đánh giá kết quả khả quan.