TP - Cách đây gần chục năm, Cty Cổ phần Giống Lâm nghiệp vùng Đông Bắc (phường Chi Lăng, thành phố Lạng Sơn), nhập một số giống dẻ có nhiều đặc tính ưu việt từ Trung Quốc, rồi ghép với gốc dẻ Trùng Khánh, Cao Bằng thành giống Cửu gia chủng.
Cây hạt dẻ phát triển tốt ở Lạng Sơn Cây hạt dẻ phát triển tốt ở Lạng Sơn

Cây hạt dẻ phát triển tốt ở Lạng Sơn
Cây hạt dẻ phát triển tốt ở Lạng Sơn . Ảnh: N.D.C

Sau thời gian trồng thử nghiệm thành công, người dân Lạng Sơn được cung ứng giống, khoa học kỹ thuật, trồng đại trà loại dẻ mới này đem lại kinh tế cao, có hộ thu 100 triệu đồng/năm.

Nhà bà Chu Thúy Sung, xã Quảng Lạc, thành phố Lạng Sơn, dạo này rất đông khách, không chỉ khách ở trong tỉnh, nhiều người ở Bắc Kạn, Thái Nguyên, Lâm Đồng cũng đến tận vườn xem cây, mua hạt dẻ.

Bà Sung tâm sự: Từ lâu tôi đã biết đến hạt dẻ Trùng Khánh ở tỉnh Cao Bằng, nhưng không nghĩ loại cây này lại có thể trồng thành công trên đất xứ Lạng. Là người dân đầu tiên trồng thử giống dẻ lai từ năm 2003, thấy cây phát triển nhanh, chỉ sau 2 năm đã bói quả, gia đình nhân rộng lên tới 3 ha, trung bình mỗi ha trồng khoảng 600 cây. Ba năm trở lại đây, những cây trồng đầu tiên đã cho năng suất bình quân trên 12 kg/cây.

Kỹ sư Hoàng Lê Minh cho biết, Hội đồng khoa học của Bộ NN&PTNT sẽ công nhận giống tiến bộ kỹ thuật dẻ Lạng Sơn, có mã số DLS-1 
Bà Sung nói: Khách mua hạt dẻ của tôi đều là người quen, chủ yếu họ đem biếu người thân. Hạt dẻ Trùng Khánh tuy giá có cao hơn thị trường một chút nhưng vẫn đắt hàng, vì ăn ngon, thơm, bùi, hạt có nhiều đường bột, giàu chất dinh dưỡng, không lo mua phải hạt dẻ của Trung Quốc.

Theo bà Sung, hạt dẻ truyền thống của ta hạt to, tròn, có lông tơ màu vàng, còn hạt dẻ nhập ngoại, thì trơn tru, dễ nứt. Vào mùa thu hoạch, thương lái đến tận gốc cây mua hạt với giá 50.000 đồng/cân, năm nào bà Sung cũng thu hoạch trên trăm triệu đồng, trong khi đó, chi phí, chăm sóc chưa đến 10 triệu đồng/năm.

Kỹ sư Hoàng Lê Minh, Giám đốc Cty Giống Lâm nghiệp vùng Đông Bắc cho biết, xác định dẻ có thể sinh trưởng tốt trên đất nghèo kiệt, mùa đông khô hạn, chịu được độ dốc trên 20 độ, rất thích hợp cho vùng miền núi, Cty mạnh dạn nghiên cứu và trồng thử nghiệm thành công.

Giống dẻ ghép ở Lạng Sơn chỉ sau 3 năm trồng đã cho thu hái (giống dẻ khác từ 8 đến 10 năm) năng suất ổn định 12-15 kg/cây, càng về sau, cây càng cho năng suất cao, có thể đạt 20 kg/năm. Ưu việt hơn, giống dẻ ở xứ Lạng thấp, ít sâu bệnh, chín sớm hơn dẻ Trùng Khánh hơn một tháng.

Ông Minh cho biết thêm, dẻ là loại cây lâm nghiệp đặc sản có phân bố hẹp tại một số địa phương của tỉnh Cao Bằng. Cây hạt dẻ lai đã được các nhà khoa học, các tỉnh miền núi phía Bắc và nhân dân đặc biệt chú ý.

Các chuyên gia đều khẳng định: Dẻ là loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế rất cao thích hợp với Lạng Sơn, vì vậy cần quy hoạch, định hướng gắn liền việc phát triển cây dẻ với công nghệ bảo quản, chế biến.

Hiện nay, nhiều hộ dân ở các địa phương trong tỉnh Lạng Sơn như: Cao Lộc, Văn Quan, Văn Lãng, đã trồng, phát triển cây hạt dẻ.