Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước và lực cản lợi ích nhóm

Tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước và lực cản lợi ích nhóm
Quá trình tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước được đánh giá là không tránh khỏi “đụng chạm” đến các nhóm lợi ích.
Kêu gọi lương tâm sẽ là sáo rỗng nếu mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế và vai trò ra quyết định không tách bạch - Minh họa: Khều.
Kêu gọi lương tâm sẽ là sáo rỗng nếu mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế và vai trò ra quyết định không tách bạch - Minh họa: Khều..

Có ý kiến cho rằng cần “đánh động” vào lương tâm của người lãnh đạo để giải quyết mâu thuẫn này. Tuy nhiên, kêu gọi lương tâm sẽ là sáo rỗng nếu mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế và vai trò ra quyết định không tách bạch.

Lợi ích nhóm chi phối và làm hao hụt vốn nhà nước cũng là mặt trái của quá trình cổ phần hoá. Đã có trường hợp, việc định giá doanh nghiệp về giá trị thương hiệu và giá trị đất đai ở mức rất thấp so với giá thực tế trên thị trường.

Doanh nghiệp làm ăn kém, lãnh đạo vẫn giàu

Ông Hoàng Trần Hậu, Phó giám đốc Học viện Tài chính cho rằng cái khó nhất trong xác định giá trị doanh nghiệp chính là xác định quyền sử dụng đất và các tài sản vô hình như giá trị thương hiệu. “Một khu đất ai cũng nói được giá trị khoảng bao nhiêu. Nhưng khi quy chiếu theo các văn bản thì khó”, ông Hậu giải thích.

Thêm vào đó, vị phó giám đốc này cũng cho rằng, xác định giá trị doanh nghiệp cao thì thu được nhiều tiền nhưng bán với giá thấp thì lại có quan điểm cho là “làm mất vốn nhà nước”. Do đó, định giá doanh nghiệp phải đảm bảo yêu cầu bán được tại mức giá đảm bảo quyền lợi của hai bên.

Trong khi đó, xét về lợi ích nhóm của quá trình tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp này, ông Nguyễn Văn Tường, Chuyên viên tài chính cao cấp cho là vẫn có hiện tượng “anh” nào cũng “đòi” làm chủ. Bộ chủ quản làm chủ, các ngành, hội đồng quản trị của tổng công ty cũng làm chủ. Điều này dẫn đến tình trạng doanh nghiệp không có chủ đích thực hoặc “vô chủ”.

“Bên cạnh đó, người chủ sở hữu, người đại diện nhà nước tại doanh nghiệp, từ trên xuống dưới đều không muốn cổ phần hoá vì sợ mất quyền lợi. Mặc dù doanh nghiệp làm ăn kém nhưng một số vị quản lý vẫn rất giàu!”, ông Tường nói.

Cũng theo chuyên gia này, trước đây, các doanh nghiệp khai lãi giả, lỗ thật nhưng bây giờ thì ngược lại, muốn nói lỗ cũng được mà lãi cũng xong bằng cách “giấu” nguồn. Là người chắp bút cho chính sách cổ phần hoá với nhiều năm theo dõi quá trình chuyển đổi của doanh nghiệp nhà nước, ông Tường nhận định rằng, doanh nghiệp sau cổ phần hoá mà phần vốn nhà nước càng ít thì quản trị càng tốt, vì được điều hành một cách dân chủ.

Ở khía cạnh khác, ông Hậu cho rằng việc tái cơ cấu là không dễ vì liên quan đến quyền lợi của một số người.

Chẳng hạn, khi sáp nhập một số công ty con, thì sẽ có nhiều tổng giám đốc bỗng nhiên phải làm phó hoặc chuyển đi nơi khác. “Quá trình tái cơ cấu sẽ đem lại nhiều lợi ích chung nhưng không phải ai cũng hiểu, có người cố tình không hiểu vì liên quan quyền lợi của họ. Đã có trường hợp lãnh đạo công ty con mới sáp nhập thiếu sự phục tùng, chưa chịu nghe chỉ đạo của tập đoàn, hoặc chống chế”, ông nói.

Lợi ích nhóm là lực cản khó giải quyết nhất

Cách giải quyết lợi ích nhóm được ông Hậu đưa ra là quyết tâm của ban lãnh đạo và kêu gọi lương tâm của các cá nhân có liên quan. “Nếu không giải quyết được bài toán lợi ích nhóm thì nhiều tập đoàn sẽ khó thành công trong tái cấu trúc. Đây cũng chính là bài toán về việc lựa chọn con người cho quá trình này”, ông Hậu nhận định.

Một thành viên khác trong ban soạn thảo đề án tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước cho rằng, lợi ích nhóm chính là lực cản khó giải quyết nhất của quá trình tái cơ cấu.

Đặt niềm tin nhiều vào mô hình tổng cục quản lý, giám sát tài chính doanh nghiệp trong vai trò là đầu mối giám sát tài chính, tuy nhiên, ông Tường cũng đề xuất, để không hình thành lợi ích nhóm như một số ý kiến lo ngại thì cơ quan này cũng không được ôm quá nhiều quyền, đồng thời với trao quyền là trách nhiệm.

Cụ thể, bộ chủ quản chỉ quản lý vấn đề nhân sự còn tổng cục giám sát hoạt động tài chính. Theo đó, tổng cục này phải nắm được doanh nghiệp đang vay nợ bao nhiêu và cần kết hợp với bộ phận thuế để tăng cường giám sát. Qua giám sát tài chính biết được khả năng quản trị, biết được doanh nghiệp nào làm mất vốn, doanh nghiệp nào tiêu cực tham nhũng. Nếu tài chính mà giám sát tốt thì biết được chất lượng của doanh nghiệp.

Ông Tường cũng đề xuất tổng cục này cũng nên có sự phân cấp rõ ràng. Tại địa phương, tổng cục chỉ hướng dẫn nghiệp vụ cho địa phương làm, việc mình mình làm, việc địa phương địa phương làm.

Theo VnEconomy

Cùng chuyên mục

Vay mua nhà khi lãi suất giảm

Vay mua nhà khi lãi suất giảm

TPO - Nhiều ngân hàng tung gói vay mua nhà với lãi suất ưu đãi từ 9%/năm. Tuy nhiên, khi giá căn hộ vẫn neo cao, người mua cần chuẩn bị bao nhiêu vốn tự có, thu nhập thế nào để không rơi vào áp lực trả nợ kéo dài?

Trạm BOT Bến Thủy thu phí trở lại từ ngày 25/11

Trạm BOT Bến Thủy thu phí trở lại từ ngày 25/11

TPO - Sau thời gian tạm dừng thu phí để sửa chữa, khắc phục hư hỏng trên tuyến, hai trạm BOT Bến Thủy 1 và Bến Thủy 2 sẽ hoạt động trở lại từ 0h ngày 25/11, theo hình thức thu phí điện tử tự động không dừng (ETC) và thu phí hỗn hợp.

VTC Online tiếp tục được vinh danh tại Korea - Vietnam Content Partnership Awards 2026

VTC Online tiếp tục được vinh danh tại Korea - Vietnam Content Partnership Awards 2026

Ngày 20/11/2026 tại Hà Nội, Công ty Cổ phần VTC Truyền thông Trực tuyến (VTC Online) vinh dự là một trong 10 doanh nghiệp Việt Nam được Cơ quan Nội dung Sáng tạo Hàn Quốc tại Việt Nam (KOCCA Việt Nam) trao tặng giải thưởng Korea - Vietnam Content Partnership Awards. Giải thưởng tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong và những đóng góp nổi bật của VTC Online trong việc quảng bá văn hóa Hàn Quốc, mở rộng hợp tác công nghiệp nội dung số và thúc đẩy giao lưu bền chặt giữa Việt Nam – Hàn Quốc.

Về xứ ‘ngàn hoa’ xem bí quyết nông dân làm giàu

Về xứ ‘ngàn hoa’ xem bí quyết nông dân làm giàu

Từng phải chạy máy dầu để bơm nước, các nhà vườn ở Lang Biang - Đà Lạt (Lâm Đồng) nay điều khiển hệ thống tưới bằng điện thoại. Khi điện về đến gần vườn, người dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, tăng vụ. Trên những mảnh đất từng chỉ trông vào một vụ, những vườn rau, vườn hoa nối lứa quanh năm giúp nông dân đổi đời.

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Cà Mau đã bầu ông Đỗ Quang Hưng giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026–2031. Đại hội cũng kiện toàn Ban Kiểm soát và giới thiệu các chức danh lãnh đạo điều hành công ty.

Cổ phiếu Novaland bán cho cổ đông bị... ế

Cổ phiếu Novaland bán cho cổ đông bị... ế

TPO - Tập đoàn Novaland lần thứ hai kéo dài thời gian chuyển nhượng quyền mua, đăng ký và nộp tiền mua khi bán hơn 800 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Tương tự, Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC cũng kéo dài thêm gần 1 tháng thời gian đăng ký mua và nộp tiền cho đợt chào bán gần 37 triệu cổ phiếu.

Nestlé Việt Nam lần thứ ba được vinh danh Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Nestlé Việt Nam lần thứ ba được vinh danh Top 1 nơi làm việc tốt nhất Việt Nam

Vừa qua, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam được vinh danh ở vị trí số 1 khối doanh nghiệp lớn và ngành hàng tiêu dùng trong bảng xếp hạng Nơi làm việc tốt nhất Việt Nam 2026 do Anphabe thực hiện. Doanh nghiệp đồng thời cũng thuộc Top 50 Thương hiệu Nhà tuyển dụng hấp dẫn với sinh viên Việt Nam, ghi nhận sức hút của doanh nghiệp đối với cả người đi làm và nhóm chuẩn bị bước vào thị trường lao động.

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

HDBank và MUFG mở rộng hợp tác thị trường vốn, thúc đẩy dòng vốn đầu tư Việt Nam – Nhật Bản

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, HDBank và Tập đoàn Tài chính Mitsubishi UFJ (MUFG) đã ký kết Thoả thuận hợp tác, mở rộng kết nối thị trường vốn quốc tế và thúc đẩy đầu tư Việt Nam – Nhật Bản, trước sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo cấp cao hai nước.

Giá vàng giảm rất mạnh

Vàng miếng SJC mua vào chỉ 128 triệu đồng/lượng

TPO - Sáng nay (2/11), giá vàng miếng SJC tiếp tục giảm. Đặc biệt, giá vàng mua vào các doanh nghiệp lùi về quanh mốc 128 triệu đồng/lượng và nới rộng chênh lệch mua vào - bán ra lên cao nhất 5,5 triệu đồng/lượng.

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Công ty Môi trường đô thị Cà Mau có Chủ tịch HĐQT nhiệm kỳ mới

Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 của Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Cà Mau đã bầu ông Đỗ Quang Hưng giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026–2031. Đại hội cũng kiện toàn Ban Kiểm soát và giới thiệu các chức danh lãnh đạo điều hành công ty.

Hợp tác BSC - Hana Securities: Dấu ấn trong kết nối thị trường vốn Việt Nam - Hàn Quốc

Hợp tác BSC - Hana Securities: Dấu ấn trong kết nối thị trường vốn Việt Nam - Hàn Quốc

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới sau dấu mốc nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, sự quan tâm của nhà đầu tư Hàn Quốc đang mở ra nhiều cơ hội kết nối thị trường vốn hai nước. Trong xu hướng đó, quan hệ hợp tác chiến lược giữa Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC) và Công ty chứng khoán Hana (Hana Securities) là sự kết hợp thế mạnh của hai bên để góp phần thúc đẩy sự phát triển dịch vụ tài chính và mở rộng cơ hội hợp tác kinh tế Việt - Hàn.