Thực hư lãi khủng ngân hàng

Tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng hiện lên tới 8,6%, tương đương khoảng 202.000 tỷ đồng Ảnh: Hồng Vĩnh
Tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng hiện lên tới 8,6%, tương đương khoảng 202.000 tỷ đồng Ảnh: Hồng Vĩnh
TP - Một số ngân hàng công bố lãi tạm tính 6 tháng đầu năm 2012 lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Con số này có đáng tin, khi mà việc công bố tỷ lệ nợ xấu mỗi nơi một kiểu? Đằng sau con số lợi nhuận khủng này có phải là cú PR, để tự đánh bóng tên tuổi, thu hút khách gửi tiền, còn lãnh đạo thì giữ được ghế?

> Ngân hàng hai ngày trước giờ ‘G’

Lợi nhuận ảo

Kết thúc 6 tháng đầu năm 2012, Vietcombank ước đạt được lợi nhuận trước thuế 2.600 tỷ đồng, giảm 15% so với cùng kỳ năm trước; Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) gây bất ngờ với lợi nhuận trước thuế 1.700 tỷ đồng, tăng tới 14% so với cùng kỳ năm 2011, đạt 50% kế hoạch năm 2012.

Còn DongA Bank đạt lợi nhuận trước thuế hơn 776,548 tỷ đồng, tăng tới 14,8% so với cùng kỳ năm 2011. Thị trường vẫn đang chờ đợi thông tin lợi nhuận từ các thành viên khác.

Đến thời điểm này, 3 “ông lớn” là Vietinbank, Agribank và Ngân hàng Á Châu (ACB) vẫn chưa tiết lộ thông tin lợi nhuận 6 tháng. Theo dự báo của Tổ chức đánh giá tín nhiệm Mỹ (Fitch), thì mức lợi nhuận của Vietinbank, ACB sẽ không cao trong năm 2012...

Giám đốc một chi nhánh của Sacombank cho biết: “Chỉ biết số lãi của ngân hàng mình qua thông cáo chung chứ chưa được tiếp cận số liệu cụ thể”.

Vị này cho biết, lợi nhuận 1.700 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm chủ yếu là lợi nhuận từ năm 2011 chuyển sang. Vì năm nay, hoạt động Sacombank và các ngân hàng khác đều rất khó khăn.

Ngay sau khi những con số lãi khủng trên được công bố, bất ngờ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) họp báo, công bố tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng tăng gần gấp đôi (con số các tổ chức tín dụng (TCTD) báo cáo là 4,47%, tương ứng hơn 117.000 tỷ đồng; trong khi con số của cơ quan thanh tra giám sát NHNN là 8,6%, tương ứng khoảng 202.000 tỷ đồng).

Điều này cho thấy, các TCTD đã không trung thực trong việc báo cáo tỷ lệ nợ xấu, nhằm giảm chi phí trích lập rủi do, làm đẹp báo cáo tài chính.

Như vậy, con số lãi mà các ngân hàng công bố, kể cả số lãi năm 2011 cũng rất đáng ngờ. Năm 2011 Vietcombank công bố đạt lợi nhuận 5.700 tỷ đồng; Vietinbank lợi nhuận trước thuế 8.105 tỷ đồng, tăng 76% so với năm 2010; Eximbank đạt 4.065 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 71% so với năm 2010; Sacombank đạt 2.728 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế; VPBank đạt lợi nhuận trước thuế khoảng 1.060 tỷ đồng...

Tuy không công bố con số lãi thực tế của các ngân hàng năm 2011 cụ thể ra sao, nhưng cơ quan Thanh tra giám sát NHNN cho biết, lợi nhuận năm 2011 của toàn ngành cũng như một số ngân hàng không cao như công bố.

Có tới gần 50% các TCTD có lợi nhuận giảm so với năm 2010. Thậm chí, có 10% số lượng các TCTD thua lỗ...

Nguyên nhân chính của lãi ảo, theo cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng thì số tuyệt đối và tỷ lệ nợ xấu của các TCTD đã liên tục tăng lên, đặc biệt là các tháng cuối năm 2011 và đầu năm 2012.

Trong khi nhiều tài sản tiềm ẩn rủi ro tín dụng khác như các khoản đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp... lại chưa được phân loại và trích lập dự phòng.

Chưa kể, giá trị tài sản thế chấp (nhất là bất động sản) giảm mạnh, nhưng không được định giá lại dẫn đến việc trích lập dự phòng các khoản dư nợ cho vay có bảo đảm bằng bất động sản không sát với thực tế...

Lãi ảo, lương lãnh đạo thật

Hiện nợ xấu của các ngân hàng tăng gần gấp đôi, khoảng 202.000 tỷ đồng Ảnh: Hồng Vĩnh
Hiện nợ xấu của các ngân hàng tăng gần gấp đôi, khoảng 202.000 tỷ đồng.  Ảnh: Hồng Vĩnh.

Theo một chuyên gia ngân hàng, có ba lý do chính khiến các ngân hàng phải “làm đẹp sổ sách”, kê lãi ảo: Để được cổ đông chấp nhận gói tiền lương và trả thù lao cao; Giữ ghế cho lãnh đạo; Và tạo niềm tin cho người gửi tiền cũng như giữ được giá cổ phiếu.

Như các cổ đông Ngân hàng TMCP Liên Việt Bưu điện từng bị sốc, tại đại hội cổ đông hồi đầu năm, ban lãnh đạo trình tổng mức thù lao cho các thành viên HĐQT và BKS năm 2012 dự kiến lên tới 45 tỷ đồng (khoảng hơn 3% lợi nhuận sau thuế, cho 8 thành viên HĐQT và 3 thành viên trong BKS).

Để được hưởng mức thù lao khủng đó, thì ban lãnh đạo này cũng đưa ra kế hoạch lợi nhuận năm 2012 trước thuế dự kiến từ 1.325 đến 1.500 tỷ đồng.

Một số ngân hàng khác, ban lãnh đạo đề xuất mức thù lao tỷ lệ với lợi nhuận công bố của ngân hàng.

Ví như Ngân hàng Quốc tế (VIB) đề xuất mức thù lao năm 2012 cho HĐQT và BKS bằng 1% lợi nhuận trước thuế và trong mọi trường hợp đều không thấp hơn 13,3 tỷ đồng. Còn Vietcombank mức thù lao lãnh đạo dự kiến là 0,28% lợi nhuận sau thuế (LNST). Vietinbank, đề nghị mức thù lao đối với HĐQT và BKS là 0,3% LNST...

“Cơ chế thị trường, đúng là tiền nào của nấy, nhưng bản thân các cổ đông không thể biết số lãi thật cuối năm của ngân hàng mình là bao nhiêu. Chỉ biết số tiền thực chi cho ban lãnh đạo ngân hàng là thật.

Vì thực tế, nhiều ngân hàng công bố lãi rất lớn nhưng trả cổ tức phần lớn đều dưới 15%, thậm chí nhiều ngân hàng không trả bằng tiền mặt. Như thế làm sao gọi là lãi thật được”, vị chuyên gia trên bình luận.

TS Cấn Văn Lực, chuyên gia ngân hàng cho rằng: “Cần phải xem xét kỹ các ngân hàng đã trích lập dự phòng rủi ro và cân đối các khoản vay chưa? Từ đó mới có số lợi nhuận chính xác của ngân hàng. Nếu thực hiện trích lập dự phòng đầy đủ, thì chắc chắn số lãi thực tế của ngân hàng sẽ giảm so với các
năm trước”.

Hơn nữa, theo ông Lực, phải căn cứ vào các số liệu, chỉ tiêu năm nay và so sánh với năm ngoái, thì mới thấy được bản chất là lãi tăng hay giảm. Đơn cử như Vietcombank lãi trước thuế 2.600 tỷ đồng, tương đương 6,3% trên tổng vốn chủ sở hữu (tính hết tháng 6 là 41.000 tỷ đồng).

Nếu ngân hàng tiếp tục giữ mức tăng lợi nhuận này thì lợi nhuận cả năm mới bằng 12,6% vốn chủ sở hữu.

“Đây là mức lời thấp và chắc chắn sẽ giảm trong thời gian tới. Vì thị trường trong nửa cuối năm nay sẽ có nhiều yếu tố bất lợi, cùng với việc giảm lãi suất, tăng hỗ trợ doanh nghiệp… sẽ khiến tăng trưởng của các ngân hàng khó đạt như kỳ vọng” - ông Lực dự báo.

Chỉ ba ngân hàng trích lập dự phòng rủi ro theo quy định

Theo TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban giám sát tài chính, tiền tệ quốc gia, về nguyên tắc, khi nợ xấu tăng thì lợi nhuận của ngân hàng sẽ giảm, tức là có thể lỗ hoặc lãi ít hơn. Phải xem bảng cân đối tài sản của ngân hàng thì mới biết chính xác được lỗ - lãi ra sao. Hơn nữa, cần phải rà soát lại nợ xấu của các ngân hàng một cách chính xác.

“Theo tôi biết, hiện chỉ có 3 ngân hàng là Vietcombank, BIDV và MB đã thực hiện phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro theo quy định, còn các ngân hàng khác đang lên kế hoạch để thực hiện trong năm 2013. Như vậy, trong 3 ngân hàng công bố lợi nhuận, chỉ có VCB đã tính đủ trích lập dự phòng rủi ro. Còn Sacombank và DongA Bank thì chưa”, ông Nghĩa nói.

Cùng chuyên mục

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

EVNNPT tạo đột phá từ khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hiện đại trong quản lý vận hành, đầu tư xây dựng và quản trị doanh nghiệp. Những kết quả bước đầu không chỉ góp phần nâng cao độ tin cậy của hệ thống truyền tải điện mà còn giải phóng sức lao động, tăng năng suất và tạo nền tảng hình thành mô hình quản trị thông minh, hiện đại.

Doanh nghiệp ‘tìm đường’ đưa hàng triệu vỏ hộp sữa trở lại vòng tuần hoàn sản xuất

Doanh nghiệp ‘tìm đường’ đưa hàng triệu vỏ hộp sữa trở lại vòng tuần hoàn sản xuất

Không dừng ở việc thực hiện nghĩa vụ tái chế, Vinamilk cùng các đối tác đang xây dựng mạng lưới thu gom, phân loại và đưa bao bì sau sử dụng đến nhà máy tái chế. Tuy nhiên, để mô hình phát triển bền vững, bài toán không chỉ nằm ở khâu thu gom mà còn là chi phí vận hành và thị trường tiêu thụ sản phẩm tái chế.

C.P. Việt Nam là thành viên sáng lập sáng kiến phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững của Việt Nam

C.P. Việt Nam là thành viên sáng lập sáng kiến phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững của Việt Nam

P-CRAFT vừa được công bố tại COP31, là sáng kiến thúc đẩy chuỗi giá trị nông, lâm, thủy sản bền vững của Việt Nam. Tham gia P-CRAFT với tư cách thành viên sáng lập, C.P. Việt Nam cùng các đối tác nỗ lực thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững, phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam.

PV GAS “xắn tay” ngay vào kế hoạch năm 2027

PV GAS “xắn tay” ngay vào kế hoạch năm 2027

Cùng với việc xem xét kết quả sản xuất kinh doanh những tháng cuối năm 2026, lãnh đạo Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cũng các đơn vị thành viên đã bắt tay ngay vào chuẩn bị cho kế hoạch năm 2027

Từ hỗ trợ đến đồng kiến tạo: Đặt người trẻ vào trọng tâm của sự phát triển

Từ hỗ trợ đến đồng kiến tạo: Đặt người trẻ vào trọng tâm của sự phát triển

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và chuyển dịch xanh, thanh niên không còn là thế hệ thụ động chờ đợi sự trợ giúp. Họ chính là hạt nhân đổi mới sáng tạo, lực lượng tiên phong định hình năng lực cạnh tranh quốc gia. Bước chuyển từ tư duy “hỗ trợ một chiều” sang “đồng kiến tạo cơ hội” vừa được khẳng định mạnh mẽ qua hành trình hợp tác chiến lược giữa Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Tập đoàn TCP.

DN đề xuất phối hợp liên bộ để khai thác hiệu quả hạ tầng các lĩnh vực năng lượng mới

Trung tâm công nghiệp - năng lượng: Dự án chờ cơ chế đặc thù

TPO - Theo TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, vừa qua, doanh nghiệp đã trúng các gói thầu tại hơn 10 dự án điện gió ngoài khơi ở châu Á và châu Âu với tổng giá trị hợp đồng hơn 1,2 tỷ USD, tuy nhiên thị trường trong nước lại chưa có để phát triển chuỗi cung ứng này.

Xung đột Trung Đông gây sức ép nông sản: Doanh nghiệp gồng mình giữ đơn hàng

Hàng loạt thị trường thay đổi quy định nhập khẩu nông sản, thực phẩm

Trong nửa đầu tháng 11, các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đưa ra 42 thông báo liên quan đến an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật. Đáng chú ý, Liên minh châu Âu (EU) siết tiêu chuẩn đối với sữa công thức trẻ em, Mexico đề xuất cấm 73 hoạt chất bảo vệ thực vật, trong khi Nicaragua dự kiến bổ sung yêu cầu kiểm dịch đối với quế nhập khẩu từ Việt Nam.

Thành công thực tế đến từ mô hình đại lý tiêu chuẩn Hoa Sen Home

Thành công thực tế đến từ mô hình đại lý tiêu chuẩn Hoa Sen Home

Với mô hình đại lý tiêu chuẩn, Hoa Sen Home hướng đến đồng hành cùng các đối tác từ bước xây dựng điểm bán đến quá trình phát triển hoạt động kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, giúp các giải pháp về sản phẩm, trưng bày, vận hành và tiếp cận khách hàng.

BSR thúc đẩy nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO2, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0

BSR thúc đẩy nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO2, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0

Nhằm tìm kiếm giải pháp công nghệ phù hợp để giảm phát thải trong hoạt động sản xuất, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đẩy mạnh nghiên cứu, hợp tác với các cơ sở đào tạo và chuyên gia quốc tế về công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂. Đây được xem là một trong những hướng đi quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam thúc đẩy trao đổi về khoa học tính toán bảo hiểm

Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam thúc đẩy trao đổi về khoa học tính toán bảo hiểm

Ngày 18/11/2026, tại Hà Nội, Hội thảo “Các xu hướng mới và thực tiễn trong lĩnh vực khoa học tính toán bảo hiểm” được tổ chức trong khuôn khổ chương trình hợp tác chuyên môn giữa Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) và Hiệp hội các chuyên gia tính toán bảo hiểm phi nhân thọ (CAS). Với sự tham gia trình bày của các chuyên gia quốc tế, hội thảo tập trung vào những xu hướng công nghệ mới, phương pháp định phí, quản trị tài chính và chuẩn mực, qua đó mở ra những góc nhìn thiết thực đối với sự phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam.

BIDV ghi dấu ấn trong lĩnh vực tài chính phái sinh

BIDV ghi dấu ấn trong lĩnh vực tài chính phái sinh

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vừa được Tạp chí Asia Risk trao giải thưởng Ngân hàng cung cấp sản phẩm tài chính phái sinh tốt nhất Việt Nam năm 2026. Đây là lần thứ 7 BIDV được trao tặng giải thưởng quốc tế uy tín này.