Từ ma trận vốn ảo của bầu Kiên...

Từ ma trận vốn ảo của bầu Kiên...
Với những kết quả điều tra ban đầu về vụ ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên), sự thật về “sở hữu chéo” trong hệ thống ngân hàng đang dần lộ rõ.

Từ ma trận vốn ảo của bầu Kiên...

> Làm rõ 3 tội danh của 'bầu' Kiên
> Ông Cao Sĩ Kiêm nói về bầu Kiên, cứu BĐS, nợ ngân hàng
> Ông bầu Việt và những chuyện ái, ố, hỉ, nộ...

Với những kết quả điều tra ban đầu về vụ ông Nguyễn Đức Kiên (bầu Kiên), sự thật về “sở hữu chéo” trong hệ thống ngân hàng đang dần lộ rõ.

Theo cơ quan điều tra, trong các năm 2006 và 2008, Nguyễn Đức Kiên thành lập và điều hành 3 công ty, gồm: Công ty Đầu tư thương mại B&B (Công ty B&B), Công ty cổ phần Đầu tư ACB Hà Nội và Công ty TNHH Đầu tư tài chính Á Châu Hà Nội (Công ty ĐTTCAC Hà Nội). Năm 2010, ông Kiên sử dụng pháp nhân Công ty B&B vay của Ngân hàng Á Châu (ACB) 1.000 tỷ đồng thông qua hình thức phát hành và bán trái phiếu cho ACB trong thời hạn 120 tháng. Khi vay được số tiền trên, ông Kiên và 8 người thân trong gia đình sử dụng 974,85 tỷ đồng để mua 33% trong cổ phần của Ngân hàng Việt Nam Thương Tín (VietBank), nâng số cổ phần của Kiên và gia đình lên 41% trong VietBank.

Đầu năm 2011, bầu Kiên dùng số cổ phần mua mới của VietBank làm tài sản thế chấp cho khoản vay 1.000 tỷ của ACB. Đồng thời, Kiên sử dụng pháp nhân của Công ty ĐTTCAC Hà Nội vay ACB 659 tỷ đồng thông qua hình thức phát hành và bán trái phiếu. Sau đó sử dụng số tiền này mua cổ phiếu của chính ACB nhằm sở hữu 2% cổ phần của ngân hàng này. Để đảm bảo khoản vay 659 tỷ đồng, Kiên dùng số cổ phần mua của Ngân hàng Đại Á và Ngân hàng Kiên Long để thế chấp. Đáng lưu ý, số cổ phần thế chấp của Ngân hàng Đại Á và Ngân hàng Kiên Long cũng được hình thành từ khoản vay 800 tỷ đồng của ACB, dưới pháp nhân của đơn vị vay là Công ty cổ phần Đầu tư ACB Hà Nội.

Theo Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD), một cổ đông cá nhân không được sở hữu vượt quá 5% vốn điều lệ của một TCTD; một cổ đông là tổ chức không được sở hữu vượt quá 15% vốn điều lệ của một TCTD; cổ đông và những người liên quan của cổ đông đó không được sở hữu vượt quá 20% vốn điều lệ của một TCTD. Quy định này nhằm hạn chế sự thâu tóm ngân hàng trái pháp luật. Nhưng thực tế cho thấy thông qua những pháp nhân và thể nhân khác, một cá nhân có thể sở hữu vượt quy định này.

Ở trường hợp ông Nguyễn Đức Kiên, với vai trò là cổ đông có ảnh hưởng lớn ở một số ngân hàng, ông Kiên đã qua mặt cơ quan quản lý tạo ra một “ma trận” về vốn ảo, gây ảnh hưởng xấu đến chính sách tài chính, tiền tệ của nhà nước. Chỉ tính riêng ở ACB, bằng thủ đoạn lấy “mỡ nó rán nó”, Nguyễn Đức Kiên đã vay số tiền hơn 2.400 tỷ đồng; sau đó sử dụng để mua cổ phần, cổ phiếu của một số ngân hàng; rồi dùng số cổ phần, cổ phiếu đó để thế chấp lại các khoản vay ban đầu tại ACB.

Đó mới chỉ là ví dụ về một cá nhân. Còn theo báo cáo kinh tế vĩ mô 2012 của Ủy ban Kinh tế Quốc hội, trong hệ thống ngân hàng Việt Nam hiện nay tồn tại 6 hình thức sở hữu chéo, gồm: sở hữu của các ngân hàng thương mại nhà nước và các ngân hàng nước ngoài tại các ngân hàng liên doanh; cổ đông nước ngoài chiến lược tại các ngân hàng thương mại cả nhà nước và cổ phần; cổ đông tại các ngân hàng thương mại là các công ty quản lý quỹ; sở hữu của các ngân hàng thương mại nhà nước tại các ngân hàng thương mại cổ phần; sở hữu lẫn nhau giữa các ngân hàng thương mại cổ phần và sở hữu các ngân hàng thương mại bởi các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và tư nhân. Trên thực tế hình thức sở hữu chéo giữa các ngân hàng là hình thức kinh doanh mang tính chiến lược phổ biến tại nhiều nước trên thế giới.

Nhưng theo TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, sở hữu chéo ở Việt Nam rất nguy hiểm và nghiêm trọng bởi vì nó gắn với những lĩnh vực rủi ro rất cao. Ví dụ sự “lằng nhằng” trong bất động sản, tài chính, ngân hàng, giữa vay thương mại tín dụng và cái gọi là đầu tư tài chính. Những điều đó lại cộng hưởng với 3 vấn đề: hệ thống giám sát chưa tốt; các nhóm lợi ích; sở hữu chéo diễn ra trong bối cảnh hệ thống tài chính ngân hàng còn yếu kém. Vì thế, có rủi ro lớn xuất phát từ sở hữu chéo trong hoạt động ngân hàng, đó là thâu tóm ngân hàng, nợ xấu và tăng vốn ảo. Một rủi ro nữa là tình trạng cho vay thiếu kiểm soát có thể tăng mạnh. Chẳng hạn khi một TCTD chiếm cổ phần chi phối một ngân hàng khác và biến nhà băng này thành “sân sau” của mình, họ có thể buộc ngân hàng bị chi phối cấp tín dụng cho những dự án không an toàn hoặc cho doanh nghiệp có quan hệ thân thiết.

Để giải tỏa tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống ngân hàng, theo các chuyên gia kinh tế, giai đoạn đầu cơ quan quản lý có thể gây sức ép buộc các doanh nghiệp phi tài chính phải thoái vốn khỏi ngân hàng, nhất là các doanh nghiệp nhà nước. Bên cạnh đó, quá trình sáp nhập ngân hàng yếu với ngân hàng mạnh để nâng cao tính minh bạch trong quản trị ngân hàng, làm rõ minh bạch của nguồn tiền… cũng là giải pháp ngăn chặn được sở hữu chéo.

Ngân hàng Nhà nước đang xử lý vấn đề sở hữu chéo theo từng bước ngay trong năm 2013 để hệ thống ngân hàng trở nên minh bạch hơn.

Theo Bảo Minh
SGGP

Cùng chuyên mục

Mặc dù giá điện và xăng đã giảm nhưng giá các mặt hàng thiết yếu tại khu chợ truyền thống vẫn chưa “mềm” hơn so với trước đây Ảnh: Huế Xuân

Sau 2 tuần giảm giá xăng, điện: Bao giờ hàng hóa thiết yếu giảm giá?

TP - Chỉ trong vòng chưa đầy hai tuần qua, giá xăng E5 RON 92 đã giảm tổng cộng 6.630 đồng/lít, về mức 19.390 đồng/lít; xăng E10 RON 95-III giảm 5.890 đồng/lít, chỉ còn 19.840 đồng/lít. Cộng với giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, thế nhưng nhiều mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm hoặc dịch vụ thiết yếu ở khu vực TPHCM vẫn “giậm chân tại chỗ”.

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

Vì sao giá vàng liên tục giảm, bạc rơi xuống đáy?

TPO - Giá vàng và bạc đồng loạt suy yếu khi đồng USD mạnh lên và thị trường gia tăng kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất. Đáng chú ý, giá bạc giảm sâu xuống dưới 47 USD/ounce, trong khi nhu cầu mua bạc vật chất vẫn ảm đạm dù giá đã điều chỉnh mạnh.

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

Bức thư 176.000 chữ ký và tương lai của cựu CEO Nvidia

TPO - Nhiều tỷ phú và lãnh đạo công nghệ tại Thung lũng Silicon đã ký thư ngỏ gửi Hội đồng quản trị Nvidia, kêu gọi đưa ông Jensen Huang trở lại vị trí CEO. Tính đến sáng 16/11, bức thư đã thu hút ít nhất 176.000 chữ ký.

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Khai trương Trung tâm Xuất sắc về Đổi mới sáng tạo quy mô nhất của Mastercard tại châu Á – Thái Bình Dương

Với diện tích hơn 7.200 foot vuông (khoảng 670 m²), cơ sở mới nhất tại Singapore quy tụ đội ngũ chuyên gia toàn cầu của Mastercard nhằm biến ý tưởng thành giải pháp, phục vụ hơn 40 thị trường tại châu Á – Thái Bình Dương và thế giới. Đồng thời, trung tâm này dự kiến mở hơn 250 cơ hội việc làm dành cho chuyên gia từ nay đến cuối năm 2029.

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

BSR giữ vững nhịp vận hành an toàn, hiệu quả và hạt nhân tiên phong về lọc hóa dầu

Ngày 02/11/2026, đoàn công tác của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) do ông Trần Hồng Nam - Thành viên Hội đồng Thành viên (HĐTV) Tập đoàn làm Trưởng đoàn, cùng đại diện các ban chuyên môn đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) trong khuôn khổ chương trình giám sát năm 2026 của HĐTV PETROVIETNAM.

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

Chứng khoán tăng nhẹ, dòng tiền vẫn mất hút

TPO - VN-Index tăng gần 2 điểm trong phiên giao dịch ngày 16/11, nhưng phần lớn cổ phiếu trên thị trường chìm trong sắc đỏ. Thanh khoản HoSE giảm hơn 21%, xuống mức thấp nhất 1 tháng, cho thấy dòng tiền vẫn dè dặt dù chỉ số giữ được sắc xanh.

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

Giá xăng giảm liên tiếp, vì sao nhiều mặt hàng 'bất động'?

TPO - Từ đầu tháng 11, giá xăng và giá điện đồng loạt được điều chỉnh giảm, làm dấy lên kỳ vọng chi phí vận chuyển, sản xuất và kinh doanh sẽ hạ nhiệt, qua đó kéo giá hàng hóa, dịch vụ xuống thấp hơn. Tuy nhiên, sau gần nửa tháng, người tiêu dùng vẫn chưa cảm nhận rõ tác động này trong chi tiêu hằng ngày.

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

SeABank ra mắt thẻ tín dụng VISA FlexCard, hoàn tiền đến 15% với danh mục linh hoạt

Ngày 23/10/2026 - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) chính thức ra mắt thẻ tín dụng SeABank VISA FlexCard với thông điệp “Chi theo gu - Hoàn tiền theo ý”. Sản phẩm cho phép khách hàng chủ động lựa chọn danh mục chi tiêu được hoàn tiền theo nhu cầu cá nhân, với tỷ lệ hoàn tối đa 15% và tổng giá trị hoàn tiền lên đến 1 triệu đồng mỗi tháng.

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool gia nhập thị trường Việt Nam, hợp tác chiến lược cùng Viettel

xTool, công ty hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công cụ sáng tạo cá nhân, ngày 6 tháng 11 đã công bố quan hệ hợp tác chiến lược với Viettel Commerce, đơn vị thành viên của Tập đoàn Viettel, một trong những tập đoàn viễn thông và công nghệ hàng đầu Việt Nam, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình mở rộng hoạt động của xTool tại thị trường Việt Nam.

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

C.P. Việt Nam được vinh danh tại châu Á với những sáng kiến trong sản xuất và phát triển bền vững

Ngày 11-11, tại Singapore, C.P. Việt Nam được vinh danh ở bốn hạng mục giải thưởng thuộc hai chương trình Manufacturing Asia Awards và FMCG Asia Awards 2026. Các giải thưởng ghi nhận những kết quả nổi bật của C.P. Việt Nam trong hoạt động xuất khẩu thực phẩm, nghiên cứu phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững.