Chỉ cần giải quyết được 1/3 nợ xấu là quá tốt

Chỉ cần giải quyết được 1/3 nợ xấu là quá tốt
TP - Cty Khai thác Quản lý Tài sản (VAMC) có nhân sự cấp cao giỏi chuyên môn, có cơ chế giám sát chặt chẽ, nhưng không dễ đạt mục tiêu xử lý 40.000 - 70.000 tỷ đồng nợ xấu vào cuối năm nay, TS Cao Sỹ Kiêm, nguyên Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, hiện là Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, trao đổi với Tiền Phong.

> Cty mua bán nợ xấu không phải chiếc đũa thần
> Công ty xử lý nợ xấu đi vào hoạt động

Khó đạt mục tiêu

Theo ông, sự ra đời của VAMC (hoạt động từ ngày 26/7) sẽ tác động thế nào đến nền kinh tế khi chính Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Bình cũng thừa nhận Cty này không phải là công cụ xử lý nợ xấu triệt để?

Nợ xấu của Việt Nam là vấn đề rất lớn và vô cùng hệ trọng vì phải giải quyết được nó, kinh tế mới phát triển được. Nợ xấu đang gây tắc cho cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp. Mỗi quốc gia có một cách tiếp cận: Nợ ở Việt Nam có một đặc điểm khác biệt là cơ cấu nợ có tới 70% là rơi vào các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

Cần nhìn nhận VAMC ra đời chỉ thêm một kênh, chứ không thể giải quyết được tất cả nợ xấu. Để giải quyết triệt để nợ xấu cần phải làm từ 3 phía. Với doanh nghiệp, phải làm bài toán tự tiết kiệm chi phí, cắt giảm tối đa những khoản không cần thiết, chặn nợ xấu. Với ngân hàng, phải cơ cấu lại nợ xấu xem đâu là khoản đến từ cho vay lỏng lẻo xuất phát từ đạo đức cán bộ ngân hàng, đâu là từ cơ chế, chính sách (phần này, VAMC đóng vai trò chủ đạo). Còn với nợ xấu của DNNN như các công trình cho vay cấp vốn theo chỉ định, các khoản nợ từ chính sách hay gặp thiên tai địch họa, phải tính toán, xem xét cấp vốn từ ngân sách để xử lý thế nào.

Với sự ra đời của VAMC, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt mục tiêu từ nay đến hết năm 2013 sẽ giải quyết được 40.000 - 70.000 tỷ đồng nợ xấu và xong cơ bản vào năm 2015. Phân tích của nhiều chuyên gia và tổ chức quốc tế lại chỉ ra VAMC khó đạt được mục tiêu đó?

 “Doanh nghiệp Việt Nam vốn tự có ít mà chủ yếu vay vốn ngân hàng, cho nên việc giải quyết vay vốn tiếp thông qua xử lý sớm nợ xấu càng trở nên cấp bách. Nhất là trong bối cảnh hiện nay, anh nào cũng ngắc ngoải, thậm chí như cờ đô-mi-nô, chết như ngả rạ…” 

TS Cao Sỹ Kiêm

VAMC thực hiện mua nợ theo 2 phương thức: Mua nợ xấu của tổ chức tín dụng theo giá trị ghi sổ số dư nợ gốc bằng trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành. Phương thức mua thứ hai là mua nợ xấu của tổ chức tín dụng theo giá thị trường bằng nguồn vốn không phải trái phiếu đặc biệt. Tức là các đối tượng bán nợ cho VAMC thỏa thuận một mức giá trên cơ sở VAMC thuê công ty định giá độc lập. Cần lưu ý trong chức năng và nhiệm vụ, VAMC chỉ mua những khoản nợ từ 3 tỷ đồng trở lên, có tài sản thế chấp, có thể khắc phục rủi ro của các ngân hàng thương mại (NHTM). Việc mua bằng trái phiếu đặc biệt thực chất là một hình thức tiếp vốn khi toàn bộ khoản nợ ghi sổ chuyển sang VAMC thì không trả bằng tiền mà bằng trái phiếu do NHNN phát hành. Từ đó như một giấy thông hành, các NHTM được dùng trái phiếu đó để lấy nguồn vốn thông qua kênh tái cấp vốn của NHNN.

Còn nói không xử lý được triệt để thì cũng đúng vì nếu không xử lý được, sau 5 năm, các khoản nợ trên đã về VAMC có thể được trả lại cho các NHTM (hằng năm, các ngân hàng cũng phải trích lập dự phòng rủi ro 20% cho khoản nợ). Chưa kể, với một lượng nợ xấu lớn như hiện nay thì bán cho ai trong bối cảnh khó khăn chung này? Các tổ chức nước ngoài cũng không mặn mà vì họ cũng đang khó khăn, chưa kể không rõ luật lệ mua bán của ta sẽ thế nào. Nói chung, mục tiêu xử lý 40.000- 70.000 tỷ nợ xấu hết năm nay khó khả quan.

Không dễ xin - cho

Ông vừa đề cập 70% cơ cấu nợ thuộc các tập đoàn, DNNN. Đây là điểm khiến người ta e ngại, VAMC có đủ minh bạch trong hoạt động không, hay sẽ là một kênh ưu ái để xử lý các khoản nợ xấu cực lớn của những NHTM với những khoản vay hiện đã nằm “đắp chiếu”?

VAMC hoạt động trên phương thức kinh doanh, 500 tỷ vốn điều lệ là tiền lấy từ ngân sách nhà nước nên có nhiệm vụ phải bảo toàn, thậm chí còn đặt mục tiêu lợi nhuận nếu có. Tôi không nghĩ sự ưu ái nào đó dễ xảy ra, nhất là với những khoản nợ xấu lớn từ các tập đoàn, tổng công ty đã bị liệt vào danh sách không thể sống lại vì các khoản vay đó, ví như từ Vinashin, giờ làm gì còn tài sản, còn bán cho ai.

Chưa kể, các quy trình mua bán nợ của VAMC đều thể hiện qua hồ sơ (tài sản nợ, tài sản thế chấp, được mua thế nào, giá bao nhiêu) với một Hội đồng thẩm định nợ, thẩm định giá gồm rất nhiều thành phần từ đại diện NHNN, Bộ Tài chính, công an, Viện Kiểm sát. Rồi hoạt động hằng năm của VAMC đều phải kiểm toán và báo cáo Kiểm toán Nhà nước xem xét.

Thực chất, ngay khi bàn, Chính phủ, Quốc hội đã đi đến thống nhất phải có một cơ chế giám sát chặt chẽ VAMC. Trước đây, NHNN cũng “hung hăng” lắm, đề xuất đòi cấp vốn tới 100.000 tỷ, nhưng Quốc hội thấy không thể làm liều. Tin tưởng thì cũng có mức độ chứ không “ào” một cái ngay được.

Bộ Tài chính công bố dự thảo về cơ chế hướng dẫn chế độ tài chính với VAMC, trong đó nhấn mạnh ngoài mua nợ xấu, còn được góp vốn để đầu tư ra ngoài dưới các hình thức tiền gửi, cung cấp tài chính cho khách hàng có khả năng trả nợ… Đây có phải sự ưu ái lớn dành cho VAMC, liệu có tạo ra cơ chế xin - cho với doanh nghiệp đang cần vốn?

Thực ra, xây dựng cơ chế cho VAMC phải theo thông lệ và điều này cũng nằm trong những tiêu chí chung. Việc VAMC được gửi tiền và được góp vốn cũng không có gì bất thường. Còn muốn biết có phải xin - cho hay không thì phải công khai hóa, và phải có cơ chế giám sát. Quan trọng là kỷ cương của đội ngũ giám sát. Nói chung là phải rất công tâm khi thực hiện. Hiện, đội ngũ nhân sự cấp cao của VAMC cũng là so bó đũa chọn cột cờ, đều là những chuyên gia trong việc xử lý nợ xấu của các NHTM quy tụ lại như một đội phản ứng nhanh, mong là họ sẽ xử lý tốt.

Doanh nghiệp chờ xem

VAMC ra đời với sứ mệnh xử lý nợ xấu cho nền kinh tế khiến người ta nhớ lại cách đây 10 năm, công ty mua bán nợ và tài sản doanh nghiệp (DATC) thuộc Bộ Tài chính ra đời để mua bán nợ nần, tái cơ cấu doanh nghiệp yếu kém. Tuy nhiên, những gì DATC làm được cho đến nay lại khá khiêm tốn. Cá nhân ông thấy thế nào?

Ngay từ đầu khi doanh nghiệp đó ra đời, tôi đã thấy lem nhem vì nó chỉ giải quyết mua lại tài sản của những doanh nghiệp sắp phá sản, ví như đáng 100 tỷ, anh chỉ đàm phán mua vài ba chục tỷ rồi xử lý, bổ sung này kia, bán lại cao hơn thu lời. Năm năm hoạt động mà chỉ giải quyết được chục ngàn tỷ đồng là quá thấp và cũng chỉ vì mục tiêu lợi nhuận. VAMC không phải thế, nó hướng đến những cái đích cao hơn và phương thức mua bán cũng khác hơn.

Vào lúc này, doanh nghiệp thực sự muốn và trông chờ gì vào VAMC, theo ông?

Họ đang kỳ vọng rất nhiều nhưng theo kiểu này, tôi nghĩ niềm tin của họ chỉ có mức độ. Họ sẽ nhìn xem VAMC hành động thế nào, có thực sự giải quyết được những khó khăn về vốn không. Chính sách thắt chặt tín dụng mấy năm qua có 2 mặt. Một là nó như liều thuốc đắng “giã” rất nhanh lạm phát giảm xuống, nhưng đồng thời lãi suất vay 20-30% cao ngất ngưởng cả năm đã “hủy diệt” doanh nghiệp nhanh hơn. So với cách đây 3 năm, hiện chỉ còn một nửa, tức 300.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Nhưng dù sao, chỉ cần VAMC giải quyết được 1/3 nợ xấu là quá tốt rồi, có những điều doanh nghiệp phải tự giải quyết.

Cảm ơn ông.

Theo Nghị định 53, các tổ chức tín dụng có tỷ lệ nợ xấu hơn 3% sẽ được yêu cầu bán nợ xấu cho VAMC và NHNN dự kiến Cty này sẽ xử lý được khoảng 80.000 – 100.000 tỷ đồng nợ xấu (khoảng 4-5 tỷ USD, tương đương 60-70% tổng nợ xấu) với tỷ lệ thu hồi ước đạt 20-40%. NHNN kỳ vọng VAMC sẽ xử lý được khoảng 40.000 – 70.000 tỷ đồng nợ xấu trong năm 2013. Ông Nguyễn Hữu Thủy - Tổng giám đốc VAMC cho hay, sẽ mua nợ ngay khi đi vào hoạt động vì Cty đã có số liệu cụ thể từng món nợ.

Khánh Huyền

Cùng chuyên mục

An Giang phát triển các khu đô thị lấn biển, đảo nhân tạo

An Giang phát triển các khu đô thị lấn biển, đảo nhân tạo

TPO - An Giang định hướng mở rộng đô thị Rạch Giá về phía biển Tây, phát triển các khu đô thị lấn biển và đảo nhân tạo với tổng diện tích khoảng 1.496 ha. Tỉnh này kêu gọi đầu tư tuyến đường kết nối Rạch Giá - Long Xuyên dài 53 km, tổng vốn dự kiến gần 16.000 tỷ đồng.

Chứng khoán trước ngưỡng cản 1.700 điểm, cổ phiếu ngân hàng đã đủ hấp dẫn?

Chứng khoán trước ngưỡng cản 1.700 điểm, cổ phiếu ngân hàng đã đủ hấp dẫn?

TPO - VN-Index bước vào tuần giao dịch cuối tháng 11 với diễn biến giằng co quanh vùng 1.680-1.700 điểm, các dự báo kỹ thuật vẫn nghiêng về sự thận trọng. Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu ngân hàng đang chịu áp lực điều chỉnh, đưa mặt bằng định giá của nhiều nhà băng về mức thấp hơn so với nhiều năm trước.

Xóa lõm sóng nhanh như Việt Nam khó cỡ nào?

Xóa lõm sóng nhanh như Việt Nam khó cỡ nào?

Việt Nam vừa hoàn tất chương trình phủ sóng di động cho 1.856 thôn, bản và cụm dân cư lõm sóng chỉ sau hơn sáu tháng. Ở nhiều quốc gia, phần việc tương tự kéo dài nhiều năm và tiêu tốn hàng tỷ USD.

Mua 12 tờ vé số, trúng 2 giải, nhận hơn 24 tỷ đồng

Mua 12 tờ vé số, trúng 2 giải, nhận hơn 24 tỷ đồng

TPO - Một khách hàng ở TPHCM sở hữu 12 tờ vé số cùng dãy 025502 của Công ty Xổ số kiến thiết Bình Phước, trúng cả giải đặc biệt và giải tư trong kỳ quay ngày 21/11. Tổng số tiền thưởng người này nhận được là 24 tỷ 36 triệu đồng.

'Sốt vó' lo giới hạn người mua nhà ở xã hội sau 5 năm

'Sốt vó' lo giới hạn người mua nhà ở xã hội sau 5 năm

TPO - Quy định cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm nhưng giới hạn người mua trong nhóm đủ điều kiện hưởng chính sách đang đặt ra nhiều vấn đề về giá bán, tính thanh khoản và quyền định đoạt tài sản. Khi giá căn hộ có thể tăng gấp nhiều lần so với thời điểm mua ban đầu, liệu người thuộc diện được hưởng chính sách có đủ khả năng mua lại?

Tái cơ cấu EVN: Tách truyền tải điện lúc này có cần thiết?

Giá điện sắp có nhiều thay đổi lớn

TPO - Hộ gia đình có thể trả tiền điện theo giờ khi đủ điều kiện kỹ thuật. Luật Điện lực sửa đổi cũng quy định lộ trình áp dụng biểu giá bán lẻ điện có ít nhất hai thành phần, từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện và yêu cầu kiểm toán độc lập các khoản chi phí chưa được tính hoặc bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân.

Con đường lúa gạo tại Festival Quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam 2026 tái hiện hành trình phát triển từ nghề trồng lúa truyền thống đến nông nghiệp xanh.

Khánh thành 'con đường lúa gạo' tại Cần Thơ

TPO - Trong khuôn khổ Festival Quốc tế ngành hàng lúa gạo Việt Nam lần thứ II - Cần Thơ năm 2026, sáng 22/11, 'con đường lúa gạo' dài 300 m, với 25.000 chậu lúa tái hiện các giai đoạn phát triển ngành sản xuất lúa gạo Việt Nam đã chính thức khánh thành và mở cửa cho người dân tới trải nghiệm.

BSR khánh thành công trình nhà đa năng chào mừng 65 năm Ngày truyền thống PETROVIETNAM

BSR khánh thành công trình nhà đa năng chào mừng 65 năm Ngày truyền thống PETROVIETNAM

Ngày 21/11, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam – BSR (đơn vị thành viên PETROVIETNAM) đã phối hợp cùng UBND xã Thăng An (thành phố Đà Nẵng) tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao đưa vào sử dụng Khu hoạt động giáo dục thể chất (Nhà đa năng) tại Trường THCS Thăng An. Công trình hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11) và chào mừng 65 năm Ngày Truyền thống ngành Dầu khí Việt Nam (27/11/1961 - 27/11/2026).

Chủ tịch 35 tuổi sắp mua gần 14 triệu cổ phiếu SMC

Chủ tịch 35 tuổi sắp mua gần 14 triệu cổ phiếu SMC

TPO - Ông Phạm Hoàng Anh - Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC - đăng ký nhận chuyển nhượng 27,4 triệu quyền mua cổ phiếu SMC từ cổ đông hiện hữu, tương đương được quyền mua 13,7 triệu cổ phiếu chào bán của SMC.

Càng 'bắt đáy' vàng càng lỗ

Càng 'bắt đáy' vàng càng lỗ

TPO - Sáng nay (22/11), giá vàng miếng SJC bán ra ở mức 133,5 triệu đồng/lượng. Giá vàng giảm liên tiếp từ đầu tuần đến nay và chênh lệch mua vào - bán ra nới rộng khiến nhà đầu tư càng "bắt đáy" càng lỗ.

Đánh thức giá trị vịt bầu bản địa bên dòng suối Nậm Luông

Đánh thức giá trị vịt bầu bản địa bên dòng suối Nậm Luông

Giữa thung lũng Nghĩa Đô trù phú, dòng suối Nậm Luông hiền hòa không chỉ bồi đắp nên những cánh đồng lúa thơm mà còn nuôi dưỡng một sản vật bản địa trứ danh: giống vịt bầu cổ rụt. Từ loài vật nuôi gắn bó trong nếp nhà sàn của đồng bào vùng cao, vịt bầu Nghĩa Đô hôm nay đã bước ra thị trường với nhãn hiệu tập thể, chứng nhận OCOP 3 sao, trở thành sợi dây gắn kết bền chặt giữa sản xuất nông nghiệp và phát triển du lịch cộng đồng.