Giấc mơ lên bờ

Giấc mơ lên bờ
TP - Ở thượng nguồn sông Thu Bồn vẫn còn những người phải lấy thuyền làm nhà, hết đời này qua đời khác.

Không một tấc đất

Từ bến đò Cà Tàng (huyện Nông Sơn, Quảng Nam) nơi cách đây 8 năm vụ chìm đò lấy đi tính mạng của 18 học sinh qua sông kiếm chữ, chúng tôi theo thuyền của ngư dân lên thượng nguồn sông Thu Bồn.

Xóm Đầu Cồn thuộc xã Quế Lâm được xem là xóm vạn đò cuối cùng của thượng nguồn dòng sông chảy qua địa phận Nông Sơn.

Đầu Cồn là nơi trú ngụ của gần 20 hộ dân sống lênh đênh theo sông nước. Không tấc đất, họ neo thuyền làm nhà. Lấy sông nước làm chốn sinh nhai. Xóm cách trung tâm hành chính xã Quế Lâm chưa tới 200m, nhưng cuộc sống người dân thiếu thốn đủ bề.

Bà Nguyễn Thị Á - người chèo đò đưa cánh phóng viên vào vùng lũ Quế Lâm trong mùa mưa lũ năm 2010 vẫn nhận ra chúng tôi. Cách đây mấy tháng, sau một lần té ngã nơi triền sông, đôi chân bà không thể đi lại được nữa. Giờ đây bà cắm thuyền tại bến Đầu Cồn cạnh thuyền con trai để sống qua ngày. Con thuyền đã mục, ngấm nước, thỉnh thoảng bà lại còng lưng tát nước.

“Giờ thế này biết làm sao được. Đời tôi sinh ra đã gắn với bến sông này. Chết may ra mới được lên bờ” - Bà Á buồn rầu.

Cạnh thuyền bà Á là con thuyền của gia đình anh Phạm Văn Minh con trai bà. Con thuyền khá vững chãi hơn, là nơi trú ngụ của bà và 6 thành viên trong gia đình anh Minh. Đứa cháu nội bà Á và là con gái đầu của vợ chồng anh Minh có cái tên rất đẹp Phạm Thị Mỹ Nương. Là cái tên bà Á đặt cho cháu mình với hi vọng đời con cháu không còn lênh đênh. Mỹ Nương năm nay 14 tuổi. Trước tết Nương đã phải nghỉ học vì gia đình quá khó khăn. Là chị cả của 4 người em nhỏ, tính tình và cách cư xử của em cũng lớn hẳn so với tuổi.

Xóm Đầu Cồn nhà nào cũng đông con. Nhà ít nhất là 3 đứa. Tôi để ý tên em nào cũng đẹp: Mỹ Nương, An Khang, Như Ý, Huyền Trân….

Những cái tên đặt đều mang những ý nghĩa sâu xa, với ước mơ rồi đây tương lai các em sẽ tươi sáng.

Thế nhưng hầu hết trẻ con của xóm vạn chài này đều phải nghỉ học sớm, theo cha theo mẹ lênh đênh trên thuyền

Có khách ghé thuyền chơi, Mỹ Nương vừa đi đặt lồng bẫy lươn về đã vồn vã rót nước mời khách. Con thuyền rộng chưa tới 4 mét vuông là nơi ăn ngủ sinh hoạt của cả gia đình.

“Ai cũng bảo tên con đẹp. Con vui lắm. Nhưng con phải nghỉ học để phụ giúp cha mẹ, dành phần học cho ba đứa em sau. Con cũng không biết đời con có thoát khỏi chốn này không?”. Mỹ Nương nói bằng chất giọng của một người lớn. Nương nghỉ học trong sự tiếc nuối của thầy cô bạn bè.

Một tuần thấy Nương không đến lớp, thầy cô trong trường tìm đến xóm vạn đò để vận động em trở lại. Nương chèo thuyền ngược sông, để tránh thầy cô. Bố mẹ em cũng chỉ biết lắc đầu hứa: Lúc nào có điều kiện sẽ nói cái Nương đi học lại.

“Biết sao bây giờ. Cái ăn còn không đủ lấy gì cho con ăn học đây”, anh Minh thở dài.

Xoùm Ñaàu Coàn nôi thöôïng nguoàn Thu Boàn
Xoùm Ñaàu Coàn nôi thöôïng nguoàn Thu Boàn .

Không một tấc đất cắm sào. Hàng ngày, vợ chồng anh lên bờ với hi vọng có ai đó thuê hái dưa, phụ hồ kiếm gạo nuôi con. Những ngày rảnh rỗi anh cùng vợ và con đi thả lưới bắt cá trên sông, may mắn lắm cũng chỉ kiếm được 20-30 ngàn đồng mua gạo, thuốc thang cho mẹ già.

Chị Lê Thị Phượng (34 tuổi) một hộ dân sống gắn bó ở Đầu Cồn từ nhỏ, chia sẻ: “Đến tôi là đời thứ hai sống gắn với bến sông này. Vì không có đất đai ruộng vườn nên cuộc sống chỉ biết sống nhờ vào lộc của sông. Trước đây, sông lắm tôm nhiều cá, còn đỡ. Mấy năm lại đây, sông Thu Bồn lúc nào cũng đục ngầu. Cá tôm trốn hết. Thủy điện xả nước liên tục đánh bắt cũng khó khăn”.

Rồi chị nhìn đứa con gái đầu lòng Nguyễn Thị Như Ý, nói: “Nó học đến lớp 5 rồi. Vẽ đẹp nhất trường được đi thi vẽ ở huyện. Không có tiền mua giấy mực nên cũng đành chịu thôi. Tôi cũng không biết có nuôi nổi nó ăn học đến nơi đến chốn không nữa”.

Những bức tranh của Ý vẽ đều cảnh trường lớp, nhà cửa khang trang. Hỏi em sao không vẽ cảnh sông nước, xóm Đầu Cồn. Như Ý lắc đầu: “ Con thích được lên bờ, có nhà cửa như bạn bè con”.

Phạm Thị Mỹ Nương sớm nghỉ học vì nhà nghèo
Phạm Thị Mỹ Nương sớm nghỉ học vì nhà nghèo .

Nghèo khó bó lấy nhau

Chị Phượng kể rằng, ngày trước chị sinh ra và lớn lên ở bến sông này sống trong thiếu thốn. Có chồng tưởng cuộc đời sẽ thay đổi. Nhưng nhà chồng cũng nghèo khó, vợ chồng quay lại bến đò cũ, sắm thuyền. Có với nhau ba mặt con. Hai vợ chồng quần quật làm việc chỉ đủ ăn qua ngày.

“Ngày trước thấy tôi nghèo, gia đình chồng cấm đoán. Anh ấy phải lạy lục gia đình mãi mới chấp nhận tôi là con dâu. Ở đây là vậy, nghèo và khó thường bó lấy nhau. Không cách nào dứt ra được”, chị Phượng tâm sự.

Bà Nguyễn Thị Huệ, năm nay đã 56 tuổi từ nhỏ sống lênh đênh sông nước. Chuyện yêu đương gãy đôi cũng vì mang phận con nhà nghèo, không chốn nương thân. Tình duyên trắc trở, bà ở vậy một mình, sống qua ngày nơi thượng nguồn Thu Bồn. “Biết sao giờ. Đời người có số hết, mình phận gái nhà nghèo nên cũng cam chịu thôi”, bà Huệ thở dài.

Từ xóm Đầu Cồn theo triền cát là trụ sở UBND xã Quế Lâm khá khang trang. Hỏi chuyện xóm chài Đầu Cồn, lãnh đạo xã cũng chỉ lắc đầu: Vì kinh phí không có, quỹ đất không. Muốn tái định cư chỉ có bạt núi mới có. Nhưng không biết đến bao giờ xã mới làm được.

Thượng nguồn Thu Bồn nước sông đục ngầu vì vàng tặc, thủy điện cá tôm đang dần ít đi. Rời xóm Đầu Cồn xuôi dòng Thu Bồn khi chiều đã xuống. Những ánh mắt trẻ thơ trong vắt giữa đại ngàn sông núi ám ảnh chúng tôi. Mái chèo xuôi sông bỗng thấy nặng nề...

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.