Giấc mơ lên bờ

Giấc mơ lên bờ
TP - Ở thượng nguồn sông Thu Bồn vẫn còn những người phải lấy thuyền làm nhà, hết đời này qua đời khác.

Không một tấc đất

Từ bến đò Cà Tàng (huyện Nông Sơn, Quảng Nam) nơi cách đây 8 năm vụ chìm đò lấy đi tính mạng của 18 học sinh qua sông kiếm chữ, chúng tôi theo thuyền của ngư dân lên thượng nguồn sông Thu Bồn.

Xóm Đầu Cồn thuộc xã Quế Lâm được xem là xóm vạn đò cuối cùng của thượng nguồn dòng sông chảy qua địa phận Nông Sơn.

Đầu Cồn là nơi trú ngụ của gần 20 hộ dân sống lênh đênh theo sông nước. Không tấc đất, họ neo thuyền làm nhà. Lấy sông nước làm chốn sinh nhai. Xóm cách trung tâm hành chính xã Quế Lâm chưa tới 200m, nhưng cuộc sống người dân thiếu thốn đủ bề.

Bà Nguyễn Thị Á - người chèo đò đưa cánh phóng viên vào vùng lũ Quế Lâm trong mùa mưa lũ năm 2010 vẫn nhận ra chúng tôi. Cách đây mấy tháng, sau một lần té ngã nơi triền sông, đôi chân bà không thể đi lại được nữa. Giờ đây bà cắm thuyền tại bến Đầu Cồn cạnh thuyền con trai để sống qua ngày. Con thuyền đã mục, ngấm nước, thỉnh thoảng bà lại còng lưng tát nước.

“Giờ thế này biết làm sao được. Đời tôi sinh ra đã gắn với bến sông này. Chết may ra mới được lên bờ” - Bà Á buồn rầu.

Cạnh thuyền bà Á là con thuyền của gia đình anh Phạm Văn Minh con trai bà. Con thuyền khá vững chãi hơn, là nơi trú ngụ của bà và 6 thành viên trong gia đình anh Minh. Đứa cháu nội bà Á và là con gái đầu của vợ chồng anh Minh có cái tên rất đẹp Phạm Thị Mỹ Nương. Là cái tên bà Á đặt cho cháu mình với hi vọng đời con cháu không còn lênh đênh. Mỹ Nương năm nay 14 tuổi. Trước tết Nương đã phải nghỉ học vì gia đình quá khó khăn. Là chị cả của 4 người em nhỏ, tính tình và cách cư xử của em cũng lớn hẳn so với tuổi.

Xóm Đầu Cồn nhà nào cũng đông con. Nhà ít nhất là 3 đứa. Tôi để ý tên em nào cũng đẹp: Mỹ Nương, An Khang, Như Ý, Huyền Trân….

Những cái tên đặt đều mang những ý nghĩa sâu xa, với ước mơ rồi đây tương lai các em sẽ tươi sáng.

Thế nhưng hầu hết trẻ con của xóm vạn chài này đều phải nghỉ học sớm, theo cha theo mẹ lênh đênh trên thuyền

Có khách ghé thuyền chơi, Mỹ Nương vừa đi đặt lồng bẫy lươn về đã vồn vã rót nước mời khách. Con thuyền rộng chưa tới 4 mét vuông là nơi ăn ngủ sinh hoạt của cả gia đình.

“Ai cũng bảo tên con đẹp. Con vui lắm. Nhưng con phải nghỉ học để phụ giúp cha mẹ, dành phần học cho ba đứa em sau. Con cũng không biết đời con có thoát khỏi chốn này không?”. Mỹ Nương nói bằng chất giọng của một người lớn. Nương nghỉ học trong sự tiếc nuối của thầy cô bạn bè.

Một tuần thấy Nương không đến lớp, thầy cô trong trường tìm đến xóm vạn đò để vận động em trở lại. Nương chèo thuyền ngược sông, để tránh thầy cô. Bố mẹ em cũng chỉ biết lắc đầu hứa: Lúc nào có điều kiện sẽ nói cái Nương đi học lại.

“Biết sao bây giờ. Cái ăn còn không đủ lấy gì cho con ăn học đây”, anh Minh thở dài.

Xoùm Ñaàu Coàn nôi thöôïng nguoàn Thu Boàn
Xoùm Ñaàu Coàn nôi thöôïng nguoàn Thu Boàn .

Không một tấc đất cắm sào. Hàng ngày, vợ chồng anh lên bờ với hi vọng có ai đó thuê hái dưa, phụ hồ kiếm gạo nuôi con. Những ngày rảnh rỗi anh cùng vợ và con đi thả lưới bắt cá trên sông, may mắn lắm cũng chỉ kiếm được 20-30 ngàn đồng mua gạo, thuốc thang cho mẹ già.

Chị Lê Thị Phượng (34 tuổi) một hộ dân sống gắn bó ở Đầu Cồn từ nhỏ, chia sẻ: “Đến tôi là đời thứ hai sống gắn với bến sông này. Vì không có đất đai ruộng vườn nên cuộc sống chỉ biết sống nhờ vào lộc của sông. Trước đây, sông lắm tôm nhiều cá, còn đỡ. Mấy năm lại đây, sông Thu Bồn lúc nào cũng đục ngầu. Cá tôm trốn hết. Thủy điện xả nước liên tục đánh bắt cũng khó khăn”.

Rồi chị nhìn đứa con gái đầu lòng Nguyễn Thị Như Ý, nói: “Nó học đến lớp 5 rồi. Vẽ đẹp nhất trường được đi thi vẽ ở huyện. Không có tiền mua giấy mực nên cũng đành chịu thôi. Tôi cũng không biết có nuôi nổi nó ăn học đến nơi đến chốn không nữa”.

Những bức tranh của Ý vẽ đều cảnh trường lớp, nhà cửa khang trang. Hỏi em sao không vẽ cảnh sông nước, xóm Đầu Cồn. Như Ý lắc đầu: “ Con thích được lên bờ, có nhà cửa như bạn bè con”.

Phạm Thị Mỹ Nương sớm nghỉ học vì nhà nghèo
Phạm Thị Mỹ Nương sớm nghỉ học vì nhà nghèo .

Nghèo khó bó lấy nhau

Chị Phượng kể rằng, ngày trước chị sinh ra và lớn lên ở bến sông này sống trong thiếu thốn. Có chồng tưởng cuộc đời sẽ thay đổi. Nhưng nhà chồng cũng nghèo khó, vợ chồng quay lại bến đò cũ, sắm thuyền. Có với nhau ba mặt con. Hai vợ chồng quần quật làm việc chỉ đủ ăn qua ngày.

“Ngày trước thấy tôi nghèo, gia đình chồng cấm đoán. Anh ấy phải lạy lục gia đình mãi mới chấp nhận tôi là con dâu. Ở đây là vậy, nghèo và khó thường bó lấy nhau. Không cách nào dứt ra được”, chị Phượng tâm sự.

Bà Nguyễn Thị Huệ, năm nay đã 56 tuổi từ nhỏ sống lênh đênh sông nước. Chuyện yêu đương gãy đôi cũng vì mang phận con nhà nghèo, không chốn nương thân. Tình duyên trắc trở, bà ở vậy một mình, sống qua ngày nơi thượng nguồn Thu Bồn. “Biết sao giờ. Đời người có số hết, mình phận gái nhà nghèo nên cũng cam chịu thôi”, bà Huệ thở dài.

Từ xóm Đầu Cồn theo triền cát là trụ sở UBND xã Quế Lâm khá khang trang. Hỏi chuyện xóm chài Đầu Cồn, lãnh đạo xã cũng chỉ lắc đầu: Vì kinh phí không có, quỹ đất không. Muốn tái định cư chỉ có bạt núi mới có. Nhưng không biết đến bao giờ xã mới làm được.

Thượng nguồn Thu Bồn nước sông đục ngầu vì vàng tặc, thủy điện cá tôm đang dần ít đi. Rời xóm Đầu Cồn xuôi dòng Thu Bồn khi chiều đã xuống. Những ánh mắt trẻ thơ trong vắt giữa đại ngàn sông núi ám ảnh chúng tôi. Mái chèo xuôi sông bỗng thấy nặng nề...

Cùng chuyên mục

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…

 Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự chăm sóc đàn cá tự nhiên Ảnh: Hoà Hội

'Ngôi nhà' của đàn cá trên sông Tiền

TP - Xuất phát từ ý tưởng giữ cá lại với dòng sông, người dân vùng đầu nguồn Hồng Ngự (Đồng Tháp) đã biến đoạn bờ kè bình dị thành “bến đỗ an toàn” của đàn cá hàng nghìn con. Cá được cho ăn, bảo vệ và sinh trưởng tự nhiên. Mô hình độc đáo này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đánh thức tình yêu thiên nhiên trong cộng đồng.

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.

Tàu sân bay Mỹ USS George Washington trên vịnh Đà NẵngẢnh: Nguyễn Thành

Bất ngờ lời chào tiếng Việt trên tàu sân bay Mỹ

TP - Từ biển khơi, giữa tiếng sóng, tiếng động cơ và những mệnh lệnh bằng tiếng Anh, bất ngờ một giọng nữ cất lên qua bộ đàm tàu Pilot của Hoa tiêu hàng hải: “Xin chào các Hoa tiêu Việt Nam. Tôi người gốc Việt, chúng ta có thể trao đổi bằng tiếng Việt”. Khoảnh khắc ấy khiến những người có mặt trên tàu hoa tiêu không khỏi bất ngờ, thích thú và xúc động.

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

Hàng trăm điểm sạt lở mới, nhiều nơi ở Cần Thơ ‘báo động đỏ’

TPO - Dọc từ cửa biển cuối sông Hậu vào sâu trong đất liền, những vết sạt lở đang ngày một dài thêm. Rừng phòng hộ bị sóng biển cuốn đi, thân đê trơ trọi trước con nước. Ven sông, đường làng sụp xuống từng mảng, người dân thấp thỏm mỗi đêm vì không biết đất dưới chân mình sẽ biến mất lúc nào.

Đồng bào vui mừng khi thấy ngôi trường khang trang mọc lên giữa núi rừng Ảnh: Lê Văn Chương

Xây trường liên cấp giữa đại ngàn Trường Sơn-Bài cuối: Niềm vui trường mới

TP - Đã qua rồi thời những cậu học trò nhỏ Giẻ Triêng, Cơ Tu phải đùm cơm mì nướng, đi bộ ròng rã 7 ngày đêm băng qua những cánh rừng rình rập thú dữ để đến trường. Hôm nay, giữa những ngọn núi mờ sương của dãy Trường Sơn, một “mái ấm tri thức” bề thế đang mọc lên trong giọt mồ hôi của những người lính áo xanh và niềm tin son sắt của dân bản.