Ngư nữ hái rong đáy biển

Ngư nữ hái rong đáy biển
TP - Khi đàn ông đảo Lý Sơn can trường dong thuyền xông pha nơi vùng biển Hoàng Sa, thì ở nhà vợ con họ cũng lăn lộn với cuộc mưu sinh không kém phần nguy hiểm.

Giật rau dưới đáy biển

Phụ nữ ở huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) hết mùa trồng tỏi lại đu mình theo những mỏm đá hái rong. Không những nuôi gia đình, họ còn là chỗ dựa cho chồng, con yên tâm bám biển.

Hái rau Đông, rau chân vịt bên những mỏm đá ven đảo Lý Sơn từ lâu đã là nghề kiếm tiền lúc nông nhàn của đa số phụ nữ ở vương quốc tỏi. Giờ đây, nghề nguy hiểm này dần trở thành cách mưu sinh chủ yếu của những người vợ, người mẹ xứ biển.

Miệng ngậm gương lặn, lưng mang bao đựng, tay cầm chiếc liềm sắt, hàng chục “nữ thợ lặn” trên đảo núi lửa đang oằn mình bám vào từng cành san hô nơi đáy biển, giành giật từng bụi rau với những con sóng dữ. Trưa Lý Sơn nắng gắt, khuôn mặt chị Nguyễn Thị Nhiều (thôn An Vĩnh) càng thêm sạm đen. Quá giờ trưa, có nghĩa chị Nhiều đã ngâm mình trong nước biển hơn nửa ngày, tay chân tái nhợt. Chị uể oải: “Trời lại bắt đầu động rồi, nắng gắt nhưng gió dữ quá, sóng biển rất dữ khiến chị em như tụi tui rất khó bám vào các mỏm đá”. Chị Nhiều đã hái rong gần 20 năm.

Đa phần phụ nữ Lý Sơn lặn hái rong biển đều là lặn bộ (không có máy hơi hỗ trợ), với lượng hơi dự trữ chưa đầy một phút, khi lặn xuống đáy bị sóng xô đập, không bám chặt những cành san hô sẽ bị tuột tay khỏi những bụi rau. Ngoi đầu lên mặt nước lấy lại hơi, tiếp tục quay đến chỗ cũ cố lấy cho được bụi rau đã mất. Vài ba lần bị sóng đưa đẩy, gần hết sức mới cạy mới lôi được bụi rau.

Điểm lặn của nhóm chị Nhiều dưới chân núi lửa Lý Sơn, nơi cảnh sắc đẹp tuyệt trần, trong veo dưới nắng. Len lỏi dưới các mỏm đá, nguy hiểm vẫn chực chờ. Chị Nhiều chán nản: “Mọi ngày đến giờ đã gần đầy bao, chuẩn bị về, vậy mà đến giờ chỉ được vài bụi. Thôi vào gò đá bên trong tìm cạy vài bụi rau nữa rồi về, sóng biển vậy thì lặn sao được nữa”.

Chị Nhiều trông già hơn tuổi 40 của mình. Mười bảy tuổi, ở đảo Lý Sơn lấy chồng là chuyện thường, và giờ đây có 6 mụn con cũng không là chuyện lạ. Chồng và 2 con trai lớn đi biển, lúc được lúc không, nhà có 1 sào tỏi, năm mất mùa, năm xuống giá. Hai đứa nhỏ sau đang học, ráng cho chúng nó kiếm cái chữ thoát nghèo, chị chấp nhận cực khổ.

Trẻ nhất trong nhóm chị Nhiều là Mai Thị Cúc, mới 17 tuổi. Bàn tay em chi chít vết trầy xước còn rướm máu do vật lộn với sóng, bám san hô, cố giữ để không tuột điểm tựa nơi đáy biển mà giật bụi rau. Cha Cúc đi biển, mẹ già sức yếu. Mấy năm trước có 3 sào tỏi, không người làm, dần dần nhượng cho người khác. Mỗi mình Cúc lo cho 2 đứa em nhỏ, bằng nghề hái rong biển. Mỗi ngày kiếm được dăm chục ngàn là Cúc mừng rơn. Ngày đó cả nhà không đói cơm.

Nhà chị Nguyễn Thị Xí (thôn Đông An Hải) hiu hắt. Chị Xí là vợ bé lão ngư Nguyễn Đảng, đã mất tích cuối năm ngoái. Nghe tin tôi đến chơi, chị tất tả chạy từ ngoài biển về. “Buồn lắm chú ơi, con nhỏ khóc miết, giờ chẳng biết làm sao cho nó thôi nhớ cha” - chị đặt liềm, tháo khẩu trang ngồi phịch xuống nền nhà than thở.

Khi ông Đảng còn sống, cứ mỗi chuyến biển về lại có đôi ba triệu lo cho mẹ con. Giờ lão ngư đã về với biển, chị Xí hằng ngày bám các mỏm đá ven đảo hái rong. Chồng trước của chị cũng là một tài công cự phách, chết ở Hoàng Sa. Tái giá với ông Đảng chưa được 10 năm, được đứa con gái 7 tuổi.

“Tui không sợ cực, không sợ khổ, chỉ sợ không kiếm đủ tiền cho con bé ăn học đàng hoàng. Cầu cho nó lớn lên không nhọc nhằn như mẹ”. Bé Nguyễn Thị Thắng đôi mắt trong veo, mặt phảng phất buồn vì vắng cha.

Hiếm hoi bóng dáng đàn ông
Hiếm hoi bóng dáng đàn ông .

Nghề nguy hiểm

Nhọc nhằn và cực khổ, ngư nữ hái rong ở đảo Lý Sơn chịu được. Nhưng điều làm họ ớn lạnh mỗi lần đeo gương cầm liềm hái rong là nỗi ám ánh về cái chết.

Trong căn nhà đơn sơ, chị Bùi Thị Thu (An Hải, Lý Sơn) nhớ lại những lần bị bầm dập bởi nghề hái rong. Nhà nghèo nên nghỉ học sớm, lao động phụ giúp gia đình nuôi em, sau gần 20 năm theo nghề lặn rau biển, trong người mang nhiều bệnh, nhiều lúc trở trời, tay chân và lưng đau nhói nằm lăn quanh nhà, nhưng đến buổi lại tiếp tục ra biển với công việc.

Đi từ giữa trưa đến mặt trời lặn mới về, luôn đội trên đầu cái nắng khắt nghiệt và hàng chục lần cong người lên xuống đáy biển, hết thảy những người theo nghề lặn rau biển đều mang trong mình những căn bệnh kinh niên và tử thần luôn rình rập, chực chờ. Nhiều người đau ốm liên miên nên không thể đi lặn nữa.

Chiều, đội rau trên đầu về nhà
Chiều, đội rau trên đầu về nhà .

Chị Thu kể cách đây mấy năm, hai chị em Lê Thị Bé và Lê Thị Nhàng (An Vĩnh, Lý Sơn) suýt chết. Sau 3 giờ ngâm mình trong nước, được vài ký rau, hai chị em chuyển đến vùng ít người lặn nhưng dòng nước vẫn phẳng. Lặn được một lúc bỗng dưng Bé chấp chới.

Thấy chị bị nước cuốn, Nhàng vội bơi đến đưa tay cố níu chị vào nhưng nước cuốn mạnh làm chị em trôi theo dòng nước. May mắn, những người đánh cá xung quanh đã kịp chèo thúng đến đưa hai chị em vào bờ. Thoát chết nhưng trong bụng đã chứa đầy nước biển.

Đến giờ này, chị Bé vẫn chưa hết kinh hoàng: “Tui nghĩ mình sẽ vĩnh viễn nằm lại đáy biển vì sức cạn nên đã buông xuôi và chìm dần. May có anh dân chài xóm bên, không thì bây giờ là ma rồi”.

Cùng năm đó, em Mai Thị Tươi, là học sinh trường THPT Lý Sơn đã vĩnh viễn nằm lại biển sâu bởi nhọc nhằn mưu sinh với nghề hái rong. Tươi còn trẻ, theo chị Thu đi lặn nên không rành nghề, bị rơi vào vòng nước xoáy.

Chị Hoài - mẹ Tươi, kể: Nhà khó khăn, thấy người ta cho con đi các thành phố học hè để nâng cao kiến thức chuẩn bị năm học mới, tôi và chồng đã bàn tính để con bé theo bạn đi học nhưng cháu không chịu đi. Bé nói ở nhà theo các chị đi lặn rau biển kiếm tiền phụ giúp gia đình và mua sách vở ôn tập. Đâu ngờ đó là chuyến đi định mệnh của bé”.

Trẻ nhất trong nhóm chị Nhiều là Mai Thị Cúc, mới 17 tuổi. Bàn tay em chi chít vết trầy xước còn rướm máu do vật lộn với sóng, bám san hô, cố giữ để đôi tay không tuột điểm tựa nơi đáy biển mà giật bụi rau. Cha Cúc đi biển, mẹ già sức yếu.

Mấy năm trước có 3 sào tỏi, không người làm, dần dần nhượng cho người khác. Mỗi mình Cúc lo cho 2 đứa em nhỏ, bằng nghề hái rong biển. Mỗi ngày kiếm được dăm chục ngàn là Cúc mừng rơn. Ngày đó cả nhà không đói cơm.

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.