Hiểm nguy ngoài biển, gặp khó trong bờ

Hiểm nguy ngoài biển, gặp khó trong bờ
TP - Để vươn khơi, đặc biệt là câu mực, ngư dân cần đầu tư tiền tỷ, nhưng nhiều người "đói" vốn vay, mòn mỏi chờ hỗ trợ. Trong khi đó, ngư dân khó bán trực tiếp hải sản cho nhà máy, thường xuyên bị đầu nậu ép giá.

Nghề câu mực vươn khơi:

Hiểm nguy ngoài biển, gặp khó trong bờ

Bài 1: Rũ bùn đứng dậy

Tan tác vì bão biển và tư thương Trung Quốc ép giá, đội tàu câu mực đang dần hồi phục, quyết trở lại ngư trường Hoàng Sa. Nhưng…

Thời hoàng kim của đội tàu câu mực quận Thanh Khê (Đà Nẵng) là những năm 2007 trở về trước, lên đến gần 150 chiếc, đậu kín âu thuyền Thọ Quang. Nhưng giờ đây, số tàu này chỉ còn chưa đầy mười chiếc.

Tan tác...

Hai trùm câu mực Hoàng Sa của ngư dân Thanh Khê vang danh cách đây mấy năm là Đỗ Văn Xin và Phạm Văn Xinh giờ đây chỉ còn anh Xinh theo đuổi nghề câu, còn anh Xin đã bỏ biển ở nhà chăn gà cho vợ.

Đỗ Văn Xin là nhân vật Người đương thời của Truyền hình Việt Nam năm 2006 vì thành tích chỉ huy cứu người trong cơn bão Chanchu năm 2006. Giải nghệ sau hơn 30 năm lênh đênh trên biển Hoàng Sa nhưng trong thâm tâm anh Xin vẫn có điều gì đó thôi thúc anh một ngày nào đó sẽ quay lại nghề câu. Đoàn tàu câu mực thời đó thường được ngư dân trong nước gọi là đoàn siêu tàu vì chiếc nào cũng có mã lực trên 750CV, có chiếc trên 1.000 CV.

Ngư dân nước bạn như Nhật Bản, Trung Quốc... kính nể sự thông minh, kinh nghiệm và hiệu quả trong câu mực của đội tàu Thanh Khê. Thế nhưng, chỉ trong 5 ngày định mệnh, từ ngày 19 đến 23-4-2006, bão Chanchu quật ngang Hoàng Sa, quét sạch phân nửa đội tàu đang loay hoay trú tránh ở mạn đông.

Anh Xin bần thần: “Người chết nhiều lắm, đứa nào trước khi rơi xuống biển, cột xác vào can thì được đưa về, không kịp giờ vùi thây dưới biển”. Trưa 23-6-2006 tại cảng Đà Nẵng, hàng ngàn người dân chìm trong tang thương, còn những đầu lĩnh tàu câu mực ớn lạnh, nghĩ đến chuyện bán tàu giải nghệ. Sau đó, hàng trăm thuyền viên về quê. Khi bình tâm trở lại, số xin sang lưới vây, lưới cản, số ở nhà làm ruộng, vào Nam làm thuê, không ai trở lại tàu câu mực.

Câu mực khác với lưới cản, lưới vây ở chỗ nguy hiểm rình rập gấp nhiều lần. Ngoài việc phải ra xa hơn các đội tàu khác khoảng 100 hải lý, ngư dân câu mực phải chịu nguy hiểm một mình trên thuyền thúng vào ban đêm. Anh Xin còn giữ tấm ảnh thuyền viên Nguyễn Minh Thọ (huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam) được Trung tâm cứu hộ biển quốc tế tại Hồng Kông cấp cứu bằng trực thăng ở vùng biển Hoàng Sa khi anh này bỗng dưng đau bụng vào năm 2005.

“Lần đó, sau khi được Bộ Ngoại giao mình thông báo, yêu cầu giúp đỡ, Trung tâm cứu hộ ở Hồng Kông lập tức điều trực thăng bay ra, họ xác định Thọ bị đau ruột thừa cấp tính, trễ chút nữa là có thể mất mạng. Nghề câu mực là vậy! Luôn ở xa đảo, xa bờ nhất, một mình đối chọi với hiểm nguy giữa trùng khơi”, anh Xin nói.

Tuy nhiên, cú đánh quyết định khiến đội tàu câu mực từ 150 chiếc còn 7 chiếc như ngày nay chính là giá mực rớt thê thảm. Theo anh Xin, một phần do thương lái Trung Quốc nâng giá mực, nhưng sau khi bà con mua tàu, ùn ùn kéo ra biển câu mực, thì lại bị ép giá thê thảm, phải bán đổ bán tháo để trả nợ ngân hàng. “Hồi đó họ mua mực 40 - 50 ngàn đồng/kg, sau đó rớt xuống 20 - 25 ngàn đồng/kg. Dân khóc như ri” - chị Hà, vợ anh Xin, kể.

Trở lại nghề

Tàu ĐNa 90189 của anh Phạm Văn Xinh là một trong 7 chiếc tàu câu mực còn lại của quận Thanh Khê. Sau bão Chanchu, dù rất muốn theo đuổi nghề câu mực, nhưng vắng bạn thuyền, anh đành chuyển sang lưới cản. Đầu năm 2011, anh Xinh bỏ gần 300 triệu đồng đầu tư, nâng cấp tàu, lắp giàn câu, quyết quay lại với nghề. Nghề câu mực bắt đầu hồi sinh và bạn thuyền khắp nơi có ý trở lại.

Anh Xinh nói: “Tui đã đóng mới tàu, chấp nhận vay tiền ngân hàng, thế chấp nhà cửa, quyết đánh cuộc với nghề câu mực một lần nữa xem sao. Nếu ông trời không phụ, chắc chắn thời hoàng kim của nghề câu mực sẽ trở lại”.

Trùm câu mực Đỗ Văn Xin (phải) chiều chiều nhớ biển
Trùm câu mực Đỗ Văn Xin (phải) chiều chiều nhớ biển .

Chị Hà, vợ anh Xin, kể: “Mấy tháng qua, nhiều lao động ở Bình Minh (Thăng Bình - Quảng Nam) gọi điện đến nhà, hỏi còn tàu, có đi câu mực nữa không. Họ điện miết làm nhà tôi chộn rộn, sẵn nhớ biển trong người, anh ấy lúc nào cũng muốn đóng tàu, trở lại nghề”.

Nhưng anh Xin lắc đầu, bấm đốt ngón tay nhẩm tính rành rẽ như chưa hề có 2 năm ở nhà nuôi gà: "Tàu câu bây giờ đóng mới mất ít nhất trên 2 tỷ đồng, mua tàu cũ 1,2 tỷ đồng, nâng cấp công suất, làm lại máy, hết khoảng 300 triệu đồng. Cần ít nhất 10 ngàn lít dầu, 35 bình gas, 1,5 tấn gạo, 200 thùng mỳ tôm, rồi dầu, mắm, muối... tất cả cho 25 - 30 thuyền viên đi trong 3 tháng. Giờ muốn quay lại nghề, cần ít nhất 2 tỷ đồng. Đang tính làm đơn xin được hỗ trợ, vay không lãi hoặc lãi thấp mà thấy khó quá. Thôi đành chờ”.

7 tàu câu mực hiện có của Thanh Khê, gồm: ĐNa 90370, 90019, 90036, 90385, 90247, 90298, 90189 đang mong muốn quay lại thời hoàng kim của đoàn tàu câu mực. “Hồi đó, tàu nước ngoài phục sát đất tàu mình, cứ 17h chiều là thả thúng và 1 lao động, 5h sáng vớt thúng, chắc chắn có 20 - 30kg mực", anh Xin nói.

Anh Xin giải nghệ về nuôi gà giúp vợ
Anh Xin giải nghệ về nuôi gà giúp vợ .

Ông Lương Hữu Trúc, Trưởng phòng Kinh tế quận Thanh Khê, cho biết, hiện giá mực cao, từ 100 đến 150 ngàn đồng/kg nên nhiều ngư dân muốn trở lại nghề, nhưng khó nhất là vốn.

“Bà con chuyển sang lưới vây, lưới cản mất 400 - 600 triệu đồng, giờ muốn quay trở lại, phải bán rẻ lưới, rồi lắp giàn, nâng cấp tàu, tốn nhiều tiền hơn. Hiện ngân hàng không cho vay tín chấp mà phải thế chấp. Đa số ngư dân đã cầm nhà, tàu rồi nên đành chịu. Ngân sách không có, quận chỉ biết đề nghị thành phố nhưng chưa có cơ chế. Sắp tới, chúng tôi sẽ tổ chức một hội nghị về vấn đề này, để tái lập lấy đoàn tàu câu mực vang danh một thời” - ông Trúc nói.

Cùng chuyên mục

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…

 Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự chăm sóc đàn cá tự nhiên Ảnh: Hoà Hội

'Ngôi nhà' của đàn cá trên sông Tiền

TP - Xuất phát từ ý tưởng giữ cá lại với dòng sông, người dân vùng đầu nguồn Hồng Ngự (Đồng Tháp) đã biến đoạn bờ kè bình dị thành “bến đỗ an toàn” của đàn cá hàng nghìn con. Cá được cho ăn, bảo vệ và sinh trưởng tự nhiên. Mô hình độc đáo này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đánh thức tình yêu thiên nhiên trong cộng đồng.

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.