Những ngư dân thi sĩ

Thuyền trưởng Dương Thành Minh với chiếc Icom vẫn hát cho ngư dân nghe những đêm câu mực Ảnh: Hải Anh
Thuyền trưởng Dương Thành Minh với chiếc Icom vẫn hát cho ngư dân nghe những đêm câu mực Ảnh: Hải Anh
TP - Ngư dân Trường Sa có những người như thuyền trưởng Trương Đình Hiệp, vừa là Vua câu mực, vừa viết hàng trăm bài thơ về biển đảo… Nửa đêm, biển vắng, tiếng hát của ngư dân lại vang lên. Phập phù qua Icom, thế mà đó lại là thứ không thể thiếu.

> Cá lạ Trường Sa

Vua mực làm thơ, viết nhạc

Năm nay, vương miện “Vua câu mực Trường Sa” được dành cho một số tàu, trong đó có tàu của thuyền trưởng Trương Đình Hiệp. Tàu ông Hiệp câu được 60 tấn mực khô. Mỗi ngư dân được chia phần 200 triệu đồng sau 4 phiên biển.

Từ trước đến nay, chưa bao giờ ngư dân câu mực trúng đậm như vậy. Danh hiệu “Câu mực nhanh” thuộc về lão ngư dân Tiêu Viết Được. Một đêm trên biển, lão ngư Được câu được hàng ngàn con mực.

“Vua” câu mực Nguyễn Đình Hiệp còn là một thi sĩ. Anh sáng tác hàng trăm bài thơ mộc mạc về biển đảo, về cuộc sống lao động trên ngư trường Trường Sa…

Vua câu mực kiêm
Vua câu mực kiêm "ca sĩ" Nguyễn Đình Hiệp.

Trong những lần lên đảo giao lưu với chiến sĩ hải quân, nghe anh em thổ lộ niềm vui, nỗi cô đơn của người lính đảo, ông Hiệp bắt đầu sáng tác thơ và ca khúc. Có bài hát, ông viết thật như đếm: “Anh chiến sĩ ngã xuống Trường Sa, như tia sáng bầu trời xa xa, sống mãi trong lòng ta”.

Ngư dân bảo, tàu nào có ông thuyền trưởng thuộc nhiều bài hát, bài thơ và có máu văn nghệ, đội ngư dân của tàu đó rất khoẻ, đánh bắt đạt sản lượng và ít khi xảy ra tai nạn.

Là thuyền trưởng, vào những đêm vắng vẻ, khi các ngư dân xuống thúng câu mực, ông Hiệp phải trực Icom liên tục để nối sóng với các thúng và nghe thông tin thời tiết trên biển. Có tín hiệu giông biển, con tàu phải lượn một vòng vớt ngay các ngư dân, không để thúng bị lạc.

Trong những khoảnh khắc biển lặng yên, ông thuyền trưởng này bắt đầu lẩm nhẩm bài thơ, bài hát. Có bài mới, ông đọc và hát ngay vào Icom cho anh em trên thúng nghe luôn. Sau mỗi bài thơ ông Hiệp lại thuyết minh, giọng tỉnh bơ như người dẫn chương trình đang đứng trên sân khấu.

“Đọc bài Tình mẹ nữa đi ông Hiệp ơi !”, đêm văn nghệ nào, ngư dân cũng đề nghị được nghe bài này của ông Hiệp. Đọc xong, ông Hiệp tiếp tục dẫn nối chương trình bằng lời khuyên nhủ: “Vậy đó, chúng ta phải nghe lời mẹ, ai không nghe lời mẹ là chúng ta chưa tròn chữ hiếu”.

Hát cho khỏi… ngủ quên

Ngư dân Trường Sa vẫn quả cảm giữa biển khơi
Ngư dân Trường Sa vẫn quả cảm giữa biển khơi.

Cả 3 cha con lão ngư dân Kiều Thuần (ở xã Bình Chánh, Bình Sơn) đợt này cùng xuống tàu câu mực. Trong cảnh tấp nập ngày mở biển, ngư dân khệ nệ bê lên tàu đủ loại thực phẩm chuẩn bị cho những ngày ở Trường Sa. Một thuyền trưởng cho biết, ngư dân đi biển mang theo đủ thực phẩm để dùng dài ngày.

Tàu anh chở theo 150 thùng mì tôm, gần 200 thùng bia lon, ngoài ra còn vô số nước giải khát, đường, sữa, cà phê tương đương khoảng 150 triệu đồng.

Số hàng này ngang bằng một đại lý tạp hóa trên đất liền. Nhưng tàu ra Trường Sa, dù gì đi nữa cũng không thể thiếu những rổ đĩa ca nhạc DVD gồm đủ thể loại và thiết bị nghe nhìn.

Mỗi ngư dân thủ theo một chiếc radio để nắm bắt tình hình trong đất liền. Một ngư dân cho biết: “Những chương trình về biển Đông, hải đảo, hoặc chuyện đêm khuya luôn được ngư dân câu mực đón nghe”.

Ban đêm, ngư dân thi nhau hát qua Icom. Vừa câu vừa hát. Nửa đêm, sợ ngư dân xuống thúng thiu thiu ngủ, thuyền trưởng bật máy và hát. Ba, bốn chục chiếc máy Icom giắt trên thúng của các ngư dân nối sóng.

Thuyền trưởng hát xong, đến lượt ngư dân. Hát để quên đi giấc ngủ nặng trĩu đang ập đến, hát để biết rằng mình vẫn đang tồn tại trên chiếc thúng câu. Vào những đêm câu được nhiều mực, ngư dân càng hát rộn rã hơn.

Thuyền trưởng Dương Thành Vinh thuộc nhiều bài về quê hương Quảng Ngãi. Bình Sơn quê mẹ bao giờ cũng là bài mở đầu của ông Vinh. “Quê hương tôi Bình Sơn miền thùy dương biển xanh cát trắng, quanh năm tiếng sóng vỗ rì rào.

Mùa cá chuồn về cảng Sa Kỳ lao xao. Dân quê tôi hiền hoà như hạt muối Bình Châu Bình Thuận, như nước con sông Trà Bồng đã nuôi lớn bao thế hệ dân nghèo. Bình Sơn tiếng mẹ ầu ơ…”.

Ngư dân bảo, tàu nào có ông thuyền trưởng thuộc nhiều bài hát, bài thơ và có máu văn nghệ, đội ngư dân của tàu đó rất khoẻ, đánh bắt đạt sản lượng và ít khi xảy ra tai nạn.

Những bài nhịp điệu hùng tráng, tất cả các ngư dân đồng ca, chẳng hạn “Năm anh em trên một chiếc xe tăng”.

Hát át hiểm nguy

Trường Sa luôn là vùng biển đầy hứa hẹn tài nguyên hải sản, nhưng nghề câu mực khơi vẫn được coi là nguy hiểm nhất. Chỉ cần một cơn giông bất thần, lập tức 30 chiếc thúng trôi đi tứ tán.

Được mùa, ngư dân vẫn không thể quên những năm tháng nhọc nhằn đã qua. Ngư dân Dương Thanh Minh (44 tuổi, quê xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn) kể, lần đi bạn cho tàu câu mực của ông Cườm, quê ở Đà Nẵng, cứ thả câu là mực bu tới đông đặc.

Mực lượn sáng như sao biển. Mấy anh em chở thúng mực về tàu phơi xẻ. Nóc tàu cõng giàn mực chao đảo vì hàng tấn mực tươi.

Bỗng “rắc”, chiếc giàn sập đổ về một phía. Anh em la thất thanh, không kịp trở tay. Chiếc tàu lật úp xuống biển và chìm nghỉm. Anh Minh nhanh tay bám vào một chiếc thúng. Khi đã định thần, anh lượn vòng vớt các ngư dân đang lóp ngóp bơi dưới biển.

Trôi nổi trên chiếc thúng và liên tục đưa tay vẫy những con tàu nhỏ tí xíu phía đường chân trời trong tuyệt vọng. Cái nắng hanh hao khiến ngư dân teo tóp, bơ phờ như con mực khô. Cuối cùng, một chiếc tàu vận tải của Singapore phát hiện và vớt chùm ngư dân đưa về bờ.

Còn vụ tai nạn gần đây nhất ập xuống đối với gia đình ngư dân Ngô Phường (48 tuổi, quê xã Bình Chánh huyện Bình Sơn). Ông Phường đi trên tàu cá QNg 95078 TS. Thúng câu được thả xuống vùng biển quần đảo Trường Sa. Nửa đêm anh Phường vẫn còn lên máy Icom thông báo câu được nhiều mực.

Nhưng sáng hôm sau, khi thuyền mẹ lượn một vòng vớt thúng, mới phát hiện thúng anh Phường rỗng không. Các ngư dân lạnh toát cả người. Trên sạp thúng còn một đống mực câu đen sì, gói mì tôm sống nhai dở, bịch cơm nguội rơi vãi, chiếc máy Icom vẫn lào xào nối sóng. Chủ nhân thì biến mất.

Trước đó, ngư dân Hồ Đông Tùng (SN 1974) cùng quê xã Bình Chánh huyện Bình Sơn bị tàu lạ nhấn chìm. Ngư dân Lê Văn Sơn câu gần thúng anh Tùng kể lại, chiếc tàu lạ lù lù xuất hiện trong đêm tối, lướt qua đè lên thúng của anh Tùng. Anh em bơi thúng tới tìm nhưng tất cả đã chìm nghỉm.

Cùng chuyên mục

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…