Mang bệnh từ hôn nhân cận huyết thống

Mang bệnh từ hôn nhân cận huyết thống
TP - Theo thống kê của Tổng cục Dân số - Kế hoạch hóa gia đình, trong 5 năm trở lại đây tại 13 tỉnh miền núi, số cặp vợ chồng kết hôn cận huyết thống có xu hướng gia tăng. Tình trạng này để lại nhiều hệ lụy về sức khỏe và chất lượng giống nòi của đồng bào dân tộc thiểu số.

> Bài trừ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống
> Hạ tuổi kết hôn để 'cởi trói' cho trai bản?

Các tỉnh Hòa Bình, Hà Giang, Lào Cai, Điện Biên, Cao Bằng, Bắc Kạn, Yên Bái… có số cuộc hôn nhân cận huyết thống cao. Một khảo sát cuối năm 2012 cho thấy 44 xã của 9 huyện thuộc tỉnh Lào Cai có 224 cặp kết hôn cận huyết thống. Đặc biệt, có trường hợp một gia đình sinh được hai con, một trẻ được cho đi làm con nuôi, khi lớn lên lại quay về địa phương cũ kết hôn với em gái ruột.

Theo số liệu Trung tâm DS-KHHGĐ huyện Sông Hinh (tỉnh Phú Yên) điều tra, giai đoạn 2009-2012 toàn huyện có 50 trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Ở thị trấn Hai Riêng, các xã Ea Bia, Ea Bar, Ea Bá, Ea Lâm, tỷ lệ hôn nhân cận huyết thống cao. Tại thị trấn Hai Riêng, nhiều người biết đến cặp vợ chồng vừa tảo hôn vừa hôn nhân cận huyết thống (con cô lấy con cậu) là Ksor H’Nhưng và Nay Y Khiêm.

Y Khiêm cho biết, họ lấy nhau do sự sắp đặt của người lớn. Phong tục của người Ê Đê cho phép người không cùng họ có thể cưới nhau. Khi được sàng lọc trước sinh, H’Nhưng phát hiện thai nhi bị dị tật chân tay ngắn và mắc hội chứng Down nên chủ động đề nghị cơ sở y tế để chấm dứt thai kỳ theo mong muốn của gia đình.

Trong số gia đình tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn còn có một cặp vợ chồng vô sinh, một trẻ bị tật vận động, một trẻ chậm phát triển và một bé bị suy dinh dưỡng.

Nhiều người dân tộc thiểu số cho rằng, nếu cưới người trong họ, con cháu sẽ giữ được của cải của dòng họ mình, không mất cho dòng họ khác. Thêm vào đó, người lớn trong nhà nói con cái sẽ biết nghe lời hơn, nuôi dưỡng ông bà, cha mẹ cũng tốt hơn.

Nhiều hệ lụy cho thế hệ sau

Ngăn chặn hôn nhân cận huyết thống để trẻ khỏe mạnh
Ngăn chặn hôn nhân cận huyết thống để trẻ khỏe mạnh.

Tại thôn Tả Phìn, xã Dền Thàng, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai có gia đình có 2 cặp hôn nhân cận huyết trực hệ. Trong đó, một cặp có 3 con sinh ra đều bị dị tật bẩm sinh và chết sơ sinh, cặp còn lại sinh con ra đều bị bại liệt.

Chính vì suy nghĩ lệch lạc của người lớn về hôn nhân cận huyết thống nên bé Vàng A Dua, con trai đầu lòng của anh Vàng A Chua và chị Mùa Thị Chia ở thôn Ba Cầu, xã Suối Bu, huyện Văn Chấn (tỉnh Yên Bái), bị dị tật ở bàn tay. Bé Dua là kết quả của cuộc hôn nhân giữa hai chị em con chú, con bác ruột (mẹ chị Chia là chị gái ruột của bố anh Chua).

PGS.TS Trần Đức Phấn, Trưởng Bộ môn Sinh y học và Di truyền- ĐH Y Hà Nội nói: “Hầu hết những trẻ sinh ra từ các cặp vợ chồng hôn nhân cận huyết thống rất dễ mắc các bệnh di truyền do sự ảnh hưởng của môi trường đối với sự kết hợp của các gene lặn mang bệnh.

Các bệnh thường gặp phổ biến như hồng cầu hình liềm, rối loạn chuyển hóa, thiếu enzim G6PD, tan máu bẩm sinh, trẻ có thể bị biến dạng xương, bụng phình to, nguy cơ tử vong cao”. Thực tế đã chứng minh, hôn nhân cận huyết thống tạo cho những gene lặn bệnh lý ở chồng và vợ kết hợp với nhau sinh ra con dị dạng hoặc bệnh di truyền như mù màu, bạch tạng, lông mày trắng, vảy da cá, nhất là tan máu bẩm sinh.

Cùng chuyên mục

Cảnh báo gánh nặng hiếm muộn trong bối cảnh Việt Nam giảm tỉ lệ sinh

Cảnh báo gánh nặng hiếm muộn trong bối cảnh Việt Nam giảm tỉ lệ sinh

TPO - Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ vô sinh cao trên thế giới. Chi phí điều trị vô sinh, hiếm muộn và nguy cơ bệnh di truyền là những rào cản khiến nhiều gia đình khó chạm tới ước mơ có con khỏe mạnh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá vô sinh hiếm muộn là căn bệnh nguy hiểm thứ ba ở thế kỷ 21, sau ung thư và bệnh tim mạch.

Bộ đôi sản phẩm của Dērmyxis được giới thiệu tại Hội nghị Da liễu Miền Nam 2026

Bộ đôi sản phẩm của Dērmyxis được giới thiệu tại Hội nghị Da liễu Miền Nam 2026

Tại Hội nghị Da liễu Miền Nam 2026, bác sĩ chuyên khoa II (BS.CKII) Lê Vi Anh đã trình bày phiên báo cáo “Chiến lược đa đích tác động trong dưỡng sáng da”, trong đó giới thiệu bộ đôi TXA Advanced Brightening Serum (serum dưỡng sáng TXA) và TXA Advanced Brightening Cream (kem dưỡng sáng da TXA) của thương hiệu mỹ phẩm khoa học Dērmyxis.

Việc làm khẩn cấp khi phát hiện trẻ mắc viêm não mô cầu

Việc làm khẩn cấp khi phát hiện trẻ mắc viêm não mô cầu

TPO - Đưa trẻ đi cấp cứu tại cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức là hành động khẩn cấp và quan trọng nhất khi phát hiện hoặc nghi ngờ trẻ bị viêm não mô cầu. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu diễn tiến rất nhanh, có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi phát bệnh.

Vị bác sĩ luôn nhận phần khó về mình, góp phần mở đường cho ngoại nhi Việt Nam

Vị bác sĩ luôn nhận phần khó về mình, góp phần mở đường cho ngoại nhi Việt Nam

Với những dấu ấn tiên phong trong phẫu thuật nội soi nhi, PGS.TS.BS Trần Ngọc Sơn đã và đang góp phần khẳng định vị thế ngoại nhi Việt Nam trên trường quốc tế. Tại Vinmec, ông tiếp tục theo đuổi mục tiêu bồi dưỡng thế hệ phẫu thuật viên kế cận, phát triển năng lực phẫu thuật nhi chuyên sâu, đưa những thành tựu chuyên môn đến với nhiều trẻ em hơn, để các em có thêm cơ hội được điều trị bằng các phương pháp nhẹ nhàng hơn.

Diana Unicharm và đóng góp nổi bật cho công tác an sinh xã hội

Diana Unicharm và đóng góp nổi bật cho công tác an sinh xã hội

Vừa qua, Công ty Cổ phần Diana Unicharm vinh dự được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam biểu dương vì những đóng góp thiết thực cho công tác an sinh xã hội giai đoạn 2024-2026 trong lễ phát động Tháng cao điểm Vì người nghèo năm 2026 với chủ đề Đại đoàn kết - Lan tỏa tình dân tộc, nghĩa đồng bào.

Phòng bệnh não mô cầu: Bảo vệ trẻ từ gia đình đến trường học

Tiêm vaccine rồi vẫn mắc viêm màng não mô cầu

TPO - Những ca mắc não mô cầu ở học sinh tại TPHCM đặt ra nhiều băn khoăn về nhận biết dấu hiệu bệnh, tiêm vaccine và xử trí khi trường học xuất hiện ca mắc bệnh. Đây là những nội dung được đặt ra tại tọa đàm trực tuyến “Phòng bệnh não mô cầu: Bảo vệ trẻ từ gia đình đến trường học” do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 28/10.