Dân trí và quan trí

Dân trí và quan trí
TP - Lâu nay, chúng ta vẫn hô hào phải nâng cao dân trí, thậm chí đã có nhiều chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước được đưa ra nhằm mục đích nâng cao dân trí. Tuy nhiên, ít ai bàn đến việc phải nâng cao quan trí. Nhân chuyện Quốc hội sôi nổi bàn luận trách nhiệm của bộ trưởng này, đề cập việc bỏ phiếu tín nhiệm, có người đặt vấn đề đã đến lúc phải nâng cao cả quan trí.

Quy luật thông thường, dường như ở đất nước có dân trí cao, quan trí cao thì văn hóa ứng xử, cách nhìn nhận, đánh giá cũng khác với nước có dân trí thấp. Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama vừa từ chức, chỉ vì ông không thực hiện được lời hứa (di chuyển vị trí căn cứ không quân Futenma trên đảo Okinawa ra khỏi tỉnh Okinawa) khi nhậm chức. Nhiều nhà quan sát bình luận, hành động của Thủ tướng Yukio Hatoyama thể hiện đất nước này không chỉ dân trí cao, mà quan trí cũng cao.

Từ chuyện nước Nhật, để thấy rằng, khi đất nước đạt đến một trình độ nhất định, người ta không phải dùng đến những quy tắc lạnh lùng của pháp luật để buộc người này phải từ chức hay cách chức, mà bản thân những chính trị gia tự biết mình có nên ngồi ở vị trí đó nữa hay không.

Ở Việt Nam, năm 2002, Quốc hội đã thông qua Luật Hoạt động giám sát, trong đó quy định Quốc hội có quyền bỏ phiếu tín nhiệm (thực ra là bất tín nhiệm) với những người do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn. Khi bỏ phiếu tín nhiệm, nếu người bị bỏ phiếu không vượt qua được 50% số phiếu, sẽ bị miễn nhiệm.

Có thể nói, các nhà làm luật đã rất thực tế khi đưa quy định này vào luật, nhằm mục đích tối cao là giám sát hoạt động của quan chức. Trong điều kiện ở Việt Nam hiện nay, quy định trên là rất cần thiết. Tuy nhiên, suốt 8 năm qua, chưa lần nào Quốc hội sử dụng đến quy định này, dù đúng thẩm quyền. Có phải các tư lệnh lĩnh vực 8 năm qua đều hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, nên không cần vận đến luật?

Nhiều đại biểu Quốc hội thẳng thắn chỉ ra rằng, với quy định phải có ít nhất nhóm 20% đại biểu Quốc hội cùng đề nghị bỏ phiếu tín nhiệm hoặc một ủy ban của Quốc hội đề nghị, khi ấy Quốc hội mới đưa ra bỏ phiếu tín nhiệm, và mặt khác, hướng dẫn thực hiện quy định các đại biểu Quốc hội không được vận động để có tỷ lệ trên, việc bỏ phiếu tín nhiệm khó thực hiện.

Nâng cao dân trí và cả quan trí có lẽ không thể là việc một sớm một chiều, nên việc phải dùng các quy định lạnh lùng của pháp luật vẫn là biện pháp tối ưu. Nếu vậy, không còn cách nào khác, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội cần sớm sửa, để có thể thực thi. Chỉ có như vậy, cả dân trí và quan trí mới rộng đường phát triển.

Cùng chuyên mục

Bão Việt Mỹ và lòng tham

Bão Việt Mỹ và lòng tham

TP - Nhiều người ví câu chuyện xung quanh Cty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) như một cơn bão, đang quét bay nhiều chiếc ghế quan chức trục lợi liên quan tới ngành y.

Cải cách cơ chế thi cử

Cải cách cơ chế thi cử

TP - Trận “mưa điểm 10” môn Toán ở Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa rồi liệu có trở thành giọt nước tràn cái “ly” thi cử đang gây nhiều tranh luận hiện nay.

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

TP - Nêu ý kiến về ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh mới đây từ hội trường Ba Đình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, 500 triệu đồng là mức thấp, đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế tối thiểu lên khoảng 2 tỷ đồng.

Không con người

Nút thắt lớp 10

TP - Đọc báo thấy xót ruột. Về kỳ thi vào lớp 10 hệ thống THPT công lập sắp diễn ra, nhất là tại các đô thị lớn.

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

TP - Giữa những biến động của thế giới hôm nay, có những sự kiện không ồn ào nhưng lại mở ra một tương lai. Lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mikhail Mishustin, là một dấu mốc như thế.

Giãn trường có giãn áp lực?

Giãn trường có giãn áp lực?

TP - TPHCM đang tính toán một bước đi lớn trong quy hoạch đô thị, là di dời các trường đại học và bệnh viện khỏi khu vực nội đô. Chủ trương này không phải mới nhưng lần này được đặt lại trong bối cảnh áp lực giao thông và dân số ở thành phố đã lên đến ngưỡng báo động.

Bài học Phú Quốc

Bài học Phú Quốc

TP - Nhiều du khách quốc tế cho rằng, Phú Quốc là “thiên đường mới”. Một nơi có rừng, núi, biển; vẫn đậm nét hoang sơ nhưng không thiếu công trình đồ sộ.

Vẻ đẹp thế hệ

Vẻ đẹp thế hệ

TP - Sáng 27/12, phiên trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI chính thức diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, quy tụ 2.025 đại biểu chính thức (105 đoàn) cùng 198 đại biểu khách mời.

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

TPO - Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông, trong ngày và đêm 8/12, vùng biển từ Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7-8; biển động, sóng cao 3,0-6,0m. Vùng biển từ Khánh Hòa đến Cà Mau có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8-9; biển động mạnh, sóng cao 3,0–5,0m.

Tiên phong trong đổi mới

Tiên phong trong đổi mới

TP - 72 năm trong chặng đường 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam là một bề dày truyền thống đáng tự hào của các thế hệ người làm báo Tiền Phong.

Hết thời chợ trời mạng?

Hết thời chợ trời mạng?

TP - Đã đến lúc các sàn thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt “chiến thần” livestream (bán hàng trực tiếp) hết cửa trốn thuế. Vài năm gần đây, tập quán tiêu dùng của người Việt đã thay đổi chóng mặt.

Làm sạch bữa ăn học đường

Làm sạch bữa ăn học đường

TP - Liên tiếp trong thời gian ngắn, từ Hà Nội đến Quảng Trị và nhiều địa phương, hàng loạt vụ việc thực phẩm bốc mùi, rau “phù phép” nguồn gốc, học sinh ngộ độc tập thể đã gióng lên hồi chuông báo động về an toàn thực phẩm trong trường học.

Vật chất và phẩm hạnh

Vật chất và phẩm hạnh

TP - Dư luận, đặc biệt là người dân thành phố Hồ Chí Minh vô cùng hân hoan trước quyết định của lãnh đạo Thành ủy chuyển 2 dự án tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội ven sông Sài Gòn và tại khu đất 3 mặt tiền số 1 Lý Thái Tổ sang làm công viên và công trình công cộng.

Đại phẫu giáo dục

Đại phẫu giáo dục

TP - Vấn đề của giáo dục đại học được quan tâm nhất thời điểm này là gì? Câu trả lời chắc chắn sẽ là đợi sắp xếp 140 trường đại học công lập và bỏ hội đồng trường từ ngày 1/1/2026. Cái ghế nào dành cho mình đã không còn quan trọng nếu trường sáp nhập.

Trường không thu quỹ phụ huynh

Trường không thu quỹ phụ huynh

TP - Đầu năm học mới, khi tiếng trống khai giảng rộn ràng vang lên, trong ánh mắt trẻ thơ có niềm hân hoan, trong nụ cười phụ huynh có cả niềm hy vọng gửi gắm vào mái trường. Thế nhưng, đi cùng niềm vui ấy, ở không ít nơi, lại thấp thoáng một nỗi lo quen thuộc: chuyện “quỹ phụ huynh”.