Thót tim

Thót tim
TP - Hồi 16h41 hôm qua, một lá thư điện tử đặc biệt được gửi đến văn phòng của các tổ chức bảo tồn khắp nơi trên thế giới, nơi đang sốt ruột ngóng chờ số phận của Mekong, một trong những hệ sinh thái phong phú và là ngư trường nước ngọt năng suất nhất thế giới.

> Lào hoãn quyết định xây dựng đập Xayaburi 

Đấy là thông cáo báo chí còn thơm mùi mực về kết quả cuộc họp căng thẳng bốn bên của Ủy hội Sông Mekong (MRC) diễn ra ở Lào kéo dài cả ngày 19-4: Hoãn ra phán quyết về dự án Xayaburi!

“Thót tim!”, một lãnh đạo của Mạng lưới Sông ngòi Việt Nam (VRN) thốt lên. Nghe những người trong cuộc kể lại thì sự chông gai đã thể hiện suốt chiều dài cuộc họp ở thủ đô Vientiane rồi. Nước bạn chủ nhà Lào kiên trì quan điểm của mình về dự án Xayaburi trong khi ba thành viên còn lại đưa ra cách tiếp cận khác.

Nằm tại thung lũng hiểm trở phía bắc Lào, Xayaburi là đập hiện đại nhất trong số 12 đập lớn đang được lên kế hoạch xây dựng trên dòng chính hạ lưu sông Mekong.

Theo Đánh giá Môi trường Chiến lược (SEA) của Ủy hội Sông Mekong hồi cuối năm ngoái, đập Xayaburi sẽ gây ra những thay đổi vĩnh viễn về mặt sinh thái không thể đảo ngược trên Mekong, nguồn sinh kế của không dưới 30 triệu người, đẩy nhiều loài sinh vật, trong đó có những loài đặc hữu như Cá Trê Mekong khổng lồ, vào nguy cơ tuyệt chủng.

Nghiệt ngã ở chỗ, trong dự án đầy rủi ro này của nước bạn Lào, Thái Lan lại đóng vai trò trọng tâm. Là thị trường dự kiến cho việc xuất khẩu điện từ đập Xayaburi, những người có thẩm quyền ở Bộ Năng lượng và Tập đoàn Điện lực (EGAT) đầy quyền lực và ảnh hưởng ở Thái Lan được cho là đóng vai trò trung tâm trong việc có xây đập Xayaburi hay không. Thêm vào đó, chủ đầu tư chính của dự án, Ch.Karnchang, lại là công ty xây dựng đại chúng lớn thứ hai Thái Lan.

Các ngân hàng Thái Lan thì đang cân nhắc các khoản vay đối với dự án này. Một số ngân hàng đã bật đèn xanh cho vay như Ngân hàng Kasikorn, Ngân hàng Bangkok, Ngân hàng Thương mại Siam, bất chấp hồ sơ dự án Xayraburi không đáp ứng được tiêu chí do chính ngân hàng đặt ra - cam kết về trách nhiệm xã hội và trách nhiệm doanh nghiệp.

Thế mà, tại cuộc họp hôm qua, tình hình cho phép bất cứ ai yêu lẽ công bằng có quyền hy vọng. Tổng Giám đốc Sở Nguồn nước Thái Lan, Jatuporn Buruspat, phát biểu dù ở mức mềm mỏng nhất: “Chúng tôi muốn các quan ngại và quan điểm của công chúng (Thái Lan) được xem xét kỹ lưỡng”.

Quan ngại của công chúng Thái Lan là gì? Do khai thác nhiều tiềm năng thủy điện của mình, Thái Lan đang đối diện với sự phản đối mạnh mẽ các dự án trong nước, như dự án đập Pak Mun. Họ bèn chuyển sang tìm kiếm thủy điện ở nước láng giềng, nơi có sự phản đối yếu ớt hơn từ phía dân chúng. Các nhóm xã hội dân sự ở Thái Lan lập tức phản đối mạnh mẽ ý định này, cho đó là sự vô trách nhiệm, đồng thời chỉ rõ lý do thiếu điện trong tương lai ở Thái Lan chỉ là cái cớ biện minh cho quyền lợi của một vài nhóm lợi ích.

TS Lê Phát Quới, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, nói: “Tạm thời như vậy. Nhưng phải cố gắng. Đường còn khá dài, chông gai”. Nhưng với việc thay đổi lập trường của phía Thái Lan, có thể rút ra một bài học rất quan trọng: Sức mạnh của dư luận đối với dự án Xayaburi, một quả bom sinh thái hẹn giờ có thể tàn phá không chỉ bốn nước tiểu vùng Mekong.

Sức mạnh của các tầng lớp nhân dân nhất định cũng sẽ giúp giám sát một cách hiệu quả diễn biến thực tế trên công trường Xayaburi, nơi đã và đang diễn ra hiện tượng “cầm đèn chạy trước ô tô”. Vấn đề là làm thế nào để khơi dậy, nhân lên được sức mạnh ấy để khỏi phải thót tim lần nữa với ác mộng Xayaburi.

Cùng chuyên mục

Bão Việt Mỹ và lòng tham

Bão Việt Mỹ và lòng tham

TP - Nhiều người ví câu chuyện xung quanh Cty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) như một cơn bão, đang quét bay nhiều chiếc ghế quan chức trục lợi liên quan tới ngành y.

Cải cách cơ chế thi cử

Cải cách cơ chế thi cử

TP - Trận “mưa điểm 10” môn Toán ở Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa rồi liệu có trở thành giọt nước tràn cái “ly” thi cử đang gây nhiều tranh luận hiện nay.

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

TP - Nêu ý kiến về ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh mới đây từ hội trường Ba Đình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, 500 triệu đồng là mức thấp, đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế tối thiểu lên khoảng 2 tỷ đồng.

Không con người

Nút thắt lớp 10

TP - Đọc báo thấy xót ruột. Về kỳ thi vào lớp 10 hệ thống THPT công lập sắp diễn ra, nhất là tại các đô thị lớn.

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

TP - Giữa những biến động của thế giới hôm nay, có những sự kiện không ồn ào nhưng lại mở ra một tương lai. Lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mikhail Mishustin, là một dấu mốc như thế.

Giãn trường có giãn áp lực?

Giãn trường có giãn áp lực?

TP - TPHCM đang tính toán một bước đi lớn trong quy hoạch đô thị, là di dời các trường đại học và bệnh viện khỏi khu vực nội đô. Chủ trương này không phải mới nhưng lần này được đặt lại trong bối cảnh áp lực giao thông và dân số ở thành phố đã lên đến ngưỡng báo động.

Bài học Phú Quốc

Bài học Phú Quốc

TP - Nhiều du khách quốc tế cho rằng, Phú Quốc là “thiên đường mới”. Một nơi có rừng, núi, biển; vẫn đậm nét hoang sơ nhưng không thiếu công trình đồ sộ.

Vẻ đẹp thế hệ

Vẻ đẹp thế hệ

TP - Sáng 27/12, phiên trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI chính thức diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, quy tụ 2.025 đại biểu chính thức (105 đoàn) cùng 198 đại biểu khách mời.

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

TPO - Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông, trong ngày và đêm 8/12, vùng biển từ Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7-8; biển động, sóng cao 3,0-6,0m. Vùng biển từ Khánh Hòa đến Cà Mau có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8-9; biển động mạnh, sóng cao 3,0–5,0m.

Tiên phong trong đổi mới

Tiên phong trong đổi mới

TP - 72 năm trong chặng đường 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam là một bề dày truyền thống đáng tự hào của các thế hệ người làm báo Tiền Phong.

Hết thời chợ trời mạng?

Hết thời chợ trời mạng?

TP - Đã đến lúc các sàn thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt “chiến thần” livestream (bán hàng trực tiếp) hết cửa trốn thuế. Vài năm gần đây, tập quán tiêu dùng của người Việt đã thay đổi chóng mặt.

Làm sạch bữa ăn học đường

Làm sạch bữa ăn học đường

TP - Liên tiếp trong thời gian ngắn, từ Hà Nội đến Quảng Trị và nhiều địa phương, hàng loạt vụ việc thực phẩm bốc mùi, rau “phù phép” nguồn gốc, học sinh ngộ độc tập thể đã gióng lên hồi chuông báo động về an toàn thực phẩm trong trường học.

Vật chất và phẩm hạnh

Vật chất và phẩm hạnh

TP - Dư luận, đặc biệt là người dân thành phố Hồ Chí Minh vô cùng hân hoan trước quyết định của lãnh đạo Thành ủy chuyển 2 dự án tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội ven sông Sài Gòn và tại khu đất 3 mặt tiền số 1 Lý Thái Tổ sang làm công viên và công trình công cộng.

Đại phẫu giáo dục

Đại phẫu giáo dục

TP - Vấn đề của giáo dục đại học được quan tâm nhất thời điểm này là gì? Câu trả lời chắc chắn sẽ là đợi sắp xếp 140 trường đại học công lập và bỏ hội đồng trường từ ngày 1/1/2026. Cái ghế nào dành cho mình đã không còn quan trọng nếu trường sáp nhập.

Trường không thu quỹ phụ huynh

Trường không thu quỹ phụ huynh

TP - Đầu năm học mới, khi tiếng trống khai giảng rộn ràng vang lên, trong ánh mắt trẻ thơ có niềm hân hoan, trong nụ cười phụ huynh có cả niềm hy vọng gửi gắm vào mái trường. Thế nhưng, đi cùng niềm vui ấy, ở không ít nơi, lại thấp thoáng một nỗi lo quen thuộc: chuyện “quỹ phụ huynh”.