Thủ đô ngàn lẻ một năm

Thủ đô ngàn lẻ một năm
TP - Hôm nay, 10-10, ngày Giải phóng Thủ đô (10-10-1954), Hà Nội bước qua năm đầu tiên của thiên niên kỷ thứ hai, tính từ khi vua Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư (Ninh Bình) ra đất rồng bay.

> Hà Nội tôn vinh 1.000 gương “Người tốt, việc tốt”

Nhìn lại lịch sử, Thăng Long-Hà Nội với quá trình hình thành, phát triển lâu đời và uy tráng, có thể sánh ngang với những thành phố thủ đô nổi tiếng suốt chiều dài lịch sử trên thế giới như Paris,
Bắc Kinh…

Theo sử sách, cái tên Hà Nội với nghĩa “ở trong sông” bắt đầu được sử dụng từ năm 1831, dưới thời vua Minh Mạng. Trải qua bao biến đổi, thăng trầm, lúc là kinh đô, khi đóng vai trò một trung tâm của vùng đồng bằng Bắc Bộ, vào thời điểm năm 1954, khi chúng ta tiếp quản Hà Nội, thành phố có 53.000 dân, trên một diện tích 152km2 với 4 quận nội thành, 34 khu phố và 45 xã ngoại thành.

Trong các thập kỷ từ 60-90 của thế kỷ trước, Hà Nội tiếp tục có những biến động về diện tích và dân số qua các lần tách-nhập. Để rồi, sau đợt mở rộng địa giới gần đây nhất vào tháng 8 -2008, Hà Nội trở thành thành phố lớn nhất cả nước về diện tích và đứng thứ hai về dân số, sau TPHCM. Tính đến năm 2009, Hà Nội có gần 6,5 triệu người, trong đó dân số thành thị chiếm 41,1%, cư dân nông thôn chiếm 58,1%.

Hà Nội nằm trong 17 thành phố, thủ đô lớn nhất thế giới với mật độ dân số 3.500-4.000 người/km2, tương đương Paris (Pháp), London (Anh), Tokyo (Nhật Bản), Bắc Kinh (Trung Quốc).

Mặc dù sánh ngang với năm châu về diện tích và dân số, sự hiện đại, văn minh của thủ đô Hà Nội vẫn còn tụt lại một quãng dài so với các siêu đô thị trên thế giới. Dù thu nhập bình quân đầu người đã đạt 2.000 USD, mức cao của cả nước, sự phát triển của thủ đô có chênh lệch rất lớn giữa khu vực đô thị và vùng ngoại thành, nơi có tới gần 60% dân thủ đô sinh sống, và chắc chắn còn kém xa mức sống ở các nước phát triển.

Trong khi đó, việc tăng dân số quá nhanh cùng quá trình đô thị hóa thiếu quy hoạch tốt đã khiến Hà Nội trở nên chật chội, ô nhiễm và giao thông thường xuyên ùn tắc. Nhiều di sản phố cổ đang dần biến mất, thay vào đó là những ngôi nhà ống nằm lộn xộn trên các con phố, thậm chí trên những con đường mới mở đã xuất hiện nhà siêu mỏng, siêu méo, làm vẹo vọ gương mặt đô thị.

Dù tốc độ đô thị hóa của Hà Nội đang ở mức chóng mặt, quy hoạch thiếu tính liên kết, đồng bộ đang lộ ra ở những nơi lẽ ra có nhiều cơ hội sửa chữa sai lầm quy hoạch trong quá khứ: Còn bao điều bất cập mà thủ đô đang phải đối mặt, và để có một Hà Nội hòa bình, văn minh, hiện đại xứng đáng với kỳ vọng của người dân cả nước, chính quyền đô thị thủ đô đang phải vượt lên chính mình, gỡ bỏ lực cản, chấp nhận thách thức...

Sẽ có một Hà Nội của 10 năm, 20 năm tới nguy nga, tráng lệ mà bên trong nó hàm chứa bề dày ngàn năm văn hiến. Không là chuyện thần thoại ngàn lẻ một đêm, người Hà Nội đang viết câu chuyện ngàn lẻ một năm huyền thoại từ bây giờ.

Cùng chuyên mục

Bão Việt Mỹ và lòng tham

Bão Việt Mỹ và lòng tham

TP - Nhiều người ví câu chuyện xung quanh Cty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) như một cơn bão, đang quét bay nhiều chiếc ghế quan chức trục lợi liên quan tới ngành y.

Cải cách cơ chế thi cử

Cải cách cơ chế thi cử

TP - Trận “mưa điểm 10” môn Toán ở Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa rồi liệu có trở thành giọt nước tràn cái “ly” thi cử đang gây nhiều tranh luận hiện nay.

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

TP - Nêu ý kiến về ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh mới đây từ hội trường Ba Đình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, 500 triệu đồng là mức thấp, đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế tối thiểu lên khoảng 2 tỷ đồng.

Không con người

Nút thắt lớp 10

TP - Đọc báo thấy xót ruột. Về kỳ thi vào lớp 10 hệ thống THPT công lập sắp diễn ra, nhất là tại các đô thị lớn.

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

TP - Giữa những biến động của thế giới hôm nay, có những sự kiện không ồn ào nhưng lại mở ra một tương lai. Lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mikhail Mishustin, là một dấu mốc như thế.

Giãn trường có giãn áp lực?

Giãn trường có giãn áp lực?

TP - TPHCM đang tính toán một bước đi lớn trong quy hoạch đô thị, là di dời các trường đại học và bệnh viện khỏi khu vực nội đô. Chủ trương này không phải mới nhưng lần này được đặt lại trong bối cảnh áp lực giao thông và dân số ở thành phố đã lên đến ngưỡng báo động.

Bài học Phú Quốc

Bài học Phú Quốc

TP - Nhiều du khách quốc tế cho rằng, Phú Quốc là “thiên đường mới”. Một nơi có rừng, núi, biển; vẫn đậm nét hoang sơ nhưng không thiếu công trình đồ sộ.

Vẻ đẹp thế hệ

Vẻ đẹp thế hệ

TP - Sáng 27/12, phiên trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI chính thức diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, quy tụ 2.025 đại biểu chính thức (105 đoàn) cùng 198 đại biểu khách mời.

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

TPO - Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông, trong ngày và đêm 8/12, vùng biển từ Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7-8; biển động, sóng cao 3,0-6,0m. Vùng biển từ Khánh Hòa đến Cà Mau có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8-9; biển động mạnh, sóng cao 3,0–5,0m.

Tiên phong trong đổi mới

Tiên phong trong đổi mới

TP - 72 năm trong chặng đường 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam là một bề dày truyền thống đáng tự hào của các thế hệ người làm báo Tiền Phong.

Hết thời chợ trời mạng?

Hết thời chợ trời mạng?

TP - Đã đến lúc các sàn thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt “chiến thần” livestream (bán hàng trực tiếp) hết cửa trốn thuế. Vài năm gần đây, tập quán tiêu dùng của người Việt đã thay đổi chóng mặt.

Làm sạch bữa ăn học đường

Làm sạch bữa ăn học đường

TP - Liên tiếp trong thời gian ngắn, từ Hà Nội đến Quảng Trị và nhiều địa phương, hàng loạt vụ việc thực phẩm bốc mùi, rau “phù phép” nguồn gốc, học sinh ngộ độc tập thể đã gióng lên hồi chuông báo động về an toàn thực phẩm trong trường học.

Vật chất và phẩm hạnh

Vật chất và phẩm hạnh

TP - Dư luận, đặc biệt là người dân thành phố Hồ Chí Minh vô cùng hân hoan trước quyết định của lãnh đạo Thành ủy chuyển 2 dự án tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội ven sông Sài Gòn và tại khu đất 3 mặt tiền số 1 Lý Thái Tổ sang làm công viên và công trình công cộng.

Đại phẫu giáo dục

Đại phẫu giáo dục

TP - Vấn đề của giáo dục đại học được quan tâm nhất thời điểm này là gì? Câu trả lời chắc chắn sẽ là đợi sắp xếp 140 trường đại học công lập và bỏ hội đồng trường từ ngày 1/1/2026. Cái ghế nào dành cho mình đã không còn quan trọng nếu trường sáp nhập.

Trường không thu quỹ phụ huynh

Trường không thu quỹ phụ huynh

TP - Đầu năm học mới, khi tiếng trống khai giảng rộn ràng vang lên, trong ánh mắt trẻ thơ có niềm hân hoan, trong nụ cười phụ huynh có cả niềm hy vọng gửi gắm vào mái trường. Thế nhưng, đi cùng niềm vui ấy, ở không ít nơi, lại thấp thoáng một nỗi lo quen thuộc: chuyện “quỹ phụ huynh”.