Quan họ không amply ở Hội Lim

Quan họ hát mộc ở Hội Lim 2011
Quan họ hát mộc ở Hội Lim 2011
TP - Đó là nét mới nhất của Hội Lim, để tìm về bản chất vốn có của văn hóa quan họ đất Kinh Bắc. Tuy vậy lại nảy sinh bất cập khác.

 >> Phải ngăn chặn kịp thời biểu hiện tiêu cực trong lễ hội

Quan họ hát mộc ở Hội Lim 2011
Quan họ hát mộc ở Hội Lim 2011 . Ảnh: Thảo Anh

Chính hội ngày 13 tháng Giêng (15-2) nhưng từ sáng 12, du khách đổ về đồi Lim nghe quan họ. Trong sáu lán quan họ, hai chòi kiên cố do tỉnh Bắc Ninh mới đầu tư - gần ba tỷ đồng, nằm gần chùa Lim. Một lán của Câu lạc bộ người cao tuổi huyện Tiên Du, lán còn lại là nơi diễn của hai làng kết chạ Hoài Thị- Diềm.

Tại các làng vùng Lim có đủ bộ lễ tế ở đình, đền, chùa và không thể thiếu màn hát quan họ cửa đình, cửa chùa, dưới thuyền bắt đầu từ chiều 12 tháng Giêng.

Số liền anh, liền chị mỗi lán gần chục người, chưa kể lực lượng hỗ trợ. Sau hội chứng tăng âm đập nhau chan chát mùa hội trước, BTC quyết định ngày 12 các lán quan họ hát mộc. Sân khấu chính đặt trên đồi Lim cũng chỉ tối đến mới được dùng tới tăng âm. Đó là đêm hát của Đoàn dân ca quan họ Bắc Ninh.

Tối 13-2 (11 tháng Giêng), tại TP Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức chương trình "Về miền Quan họ" lần thứ II. Tới dự có đồng chí Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Trưởng Ban Tổ chức T.Ư và hàng nghìn người dân Kinh Bắc.

Nhiều câu quan họ nổi tiếng đã được các nghệ sĩ quan họ chuyên và không chuyên tỉnh Bắc Ninh trình diễn. Bên cạnh đó còn có một số ca khúc mang âm hưởng quan họ do các ca sĩ hàng đầu cả nước thể hiện.

Đây là một trong những hoạt động nhằm thực hiện cam kết với UNESCO về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân ca quan họ của tỉnh Bắc Ninh.

Lán quan họ cổ của người có tuổi thường kén người nghe hơn. Giới trẻ thích xôm tụ chọn các lán quan họ có liền chị, liền anh trẻ, làn điệu lời mới dễ nghe: Mời trầu, Tương phùng tương ngộ, Ngồi tựa mạn thuyền, Buôn bấc buôn dầu.

Hát mộc đòi hỏi không gian thưởng thức hẹp, cần độ tôn trọng người hát. Nhưng giữa không gian loãng ở đồi Lim, câu quan họ nhiều khi lẫn cả trong lời bình phẩm, trò chuyện, thậm chí có lời lẽ chẳng ăn nhập gì với chốn thưởng thức nghệ thuật.

Khổ nhất là đầu giờ sáng, khi liền chị cất lời đối đáp, cùng lúc loa phát thanh ở chùa Lim độc chiếm không gian, người nghe câu được câu mất. Người ta lại hò nhau kéo sang lán khác, không quên buông lời trách: Hát không micro sao nghe được.

Muốn được nghe quan họ nguyên chất cũng gian nan. Ở lán quan họ của Trung tâm Văn hóa của huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, các liền anh liền chị dùng chiêu hát tập thể, mới có cơ át tiếng loa. May mà đến trưa, BTC đã làm việc để loa trên không phát nữa trả lại không gian yên bình cho du khách.

Thành viên CLB quan họ người cao tuổi huyện Tiên Du nhiệt thành ủng hộ phương án bỏ tăng âm, nhạc đệm khi biểu diễn quan họ. Theo họ, đó không chỉ là cách trả quan họ về đúng bản chất, mà còn là một trong cách bảo tồn di sản thế giới được UNESCO công nhận.

Hiềm nỗi, ở không gian có phần ồn ào này, khách nghe quan họ khó thưởng thức hết cái hay của từng ý tứ, phải ngồi xích lại, tập trung cao độ hứng từng lời hát. Bản thân người hát mất hơi nhanh hơn, vì phải cố gắng hát to, át tiếng ồn, phục vụ du khách.

Muốn ngấm đủ chất quan họ, phải cất công tìm về nhà các nghệ nhân tổ chức hát canh ở làng quan họ. Năm nay có chín gia đình nghệ nhân đăng ký mở hát canh ở Lũng Giang, Duệ Đông, Lũng Sơn: Nguyễn Hữu Bể, Trịnh Xuân Tùng, Nguyễn Thị Soạn, Nguyễn Văn Chiến, Nguyễn Văn Tý, Nguyễn Thị Sung, Nguyễn Thừa Kế, Đỗ Thị Tám, Nguyễn Hữu Quỳnh.

Lân la nghe hát canh tại các làng cũng là lựa chọn của người sành quan họ. Không chỉ vì được nghe trọn vẹn từng làn điệu, mà có thể tránh vài hình ảnh khó chấp nhận. Đương lúc quan họ: "Giầu têm a ới à hự hừ là cánh í phượng cùng rằng là dâng lên, dâng ớ lên em mời ì í a ả à người, ứ hư ứ hự người ơi", vài người xớn xác chạy lại tạo dáng chụp ảnh.

Chưa kể khi liền chị bưng cơi trầu mời khách và tiếp thị đĩa quan họ, có kẻ mượn rượu buông lời ghẹo khó nghe. Bậc cao niên ở lán quan họ cổ nhất quyết đòi trả lại không gian quan họ, không cho quay lưng lại phía các liền chị, liền anh chụp hình.

Thu hẹp qui mô lễ hội

Ông Nguyễn Quốc Tuấn, đại diện Ban chỉ đạo (BCĐ) Hội Lim cho biết, tiếp thu công điện của Thủ tướng Chính phủ về chấn chỉnh tổ chức lễ hội, BCĐ và BTC họp nhiều lần, quyết định thu hẹp quy mô lễ hội.

Ngoài ra, BTC tăng cường an ninh, huy động lực lượng công an tỉnh, huyện và nhiều xã lân cận khu Nội Duệ, siết chặt giá cả trông giữ xe bằng bảng giá niêm yết: trông ô tô dưới 8 chỗ là 10.000 đồng. Thực tế vẫn còn tình trạng nâng giá. Để thuận lợi cho du khách, các bãi đỗ xe được bố trí sát quanh đồi Lim, rút ngắn thời gian đi bộ lên khu vực đồi.

Ngoài phần trọng tâm của Hội Lim- quan họ- du khách bắt gặp nhiều hình ảnh quen thuộc: cờ tướng, chọi gà, đập niêu, đánh đu, đấu vật. Bên cạnh đó, có nhiều quầy hàng bán đồ lưu niệm, trò chơi có thưởng dùng loa đài quảng cáo, ngay dưới chân đồi Lim.

Cùng chuyên mục

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

Hé lộ kho cổ vật từ con tàu đắm Cù Lao Chàm

TPO - 70 hiện vật gốm sứ từ tàu đắm Cù Lao Chàm có niên đại thế kỷ XV-XVI cùng nhiều bảo vật quốc gia, cổ vật quý được giới thiệu tại triển lãm ở Đà Nẵng thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc (Hoa Kỳ)

Tiếp nối dấu ấn được UNESCO chọn giới thiệu với thế giới như một trải nghiệm văn hóa đặc sắc của Việt Nam, Thiền Cà Phê tiếp tục ghi dấu tại Liên Hiệp Quốc. Đây là bước tiến lớn, khẳng định triết lý Cà Phê Đạo của Nhà sáng lập – Chủ tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ trên toàn cầu sau khi hiện diện trên quê hương Trà Đạo Nhật Bản.

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

Sau 'Huy Bến xe', TPHCM rà soát phim giang hồ mạng

TPO - Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM cho biết đang rà soát thông tin trên mạng hằng ngày, phối hợp công an xử lý nội dung vi phạm, trong đó có phim ca nhạc khai thác đề tài giang hồ, tội phạm, bạo lực để thu hút người xem.

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

Đại tướng Phan Văn Giang gợi mở những đề tài mới về người lính

TPO - Công việc của những người lính nghiên cứu, sản xuất vũ khí, trang bị là một trong những đề tài Đại tướng Phan Văn Giang gợi ra cho văn nghệ sĩ Quân đội. Đại tướng cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị tạo điều kiện để người sáng tác đi thực tế, nhất là ở những lĩnh vực khó và địa bàn trọng yếu.

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

NSƯT Tân Nhàn nhận bằng khen của Thủ tướng Chính phủ

TPO - Sáng 19/11, PGS.TS. NSƯT Tân Nhàn - Trưởng khoa Thanh nhạc, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam - được trao bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì những thành tích xuất sắc trong đổi mới giảng dạy, đào tạo và bồi dưỡng sinh viên trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chi tiết chuỗi hoạt động mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

TPO - Từ ngày 21-24/11, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 với nhiều sự kiện đặc sắc như diễu hành di sản quanh hồ Hoàn Kiếm, trình diễn ánh sáng 3D mapping tại Tháp Rùa, triển lãm văn hóa và đại nhạc hội quy mô 50.000 khán giả tại sân vận động Mỹ Đình.

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

Phiên bản 'Con đĩ đánh bồng' mới

TPO - "Con đĩ đánh bồng" là điệu múa cổ của làng Triều Khúc, người múa phải là nam đóng giả nữ. Tồn tại qua hơn 1.000 năm, mới đây di sản này đã thu hút sự tham gia của một số nghệ sĩ quốc tế đến từ Pháp, Hà Lan, Italy trong sự kiện hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Vẽ lại những điều có thể biến mất

Vẽ lại những điều có thể biến mất

TPO - Họa sĩ vẽ một góc vườn ở Bắc Sơn vì lo cảnh vật ấy có thể biến mất khi du lịch cộng đồng phát triển. Từ những góc vườn, bến sông đến những tác phẩm nhỏ xinh, triển lãm “Miền xa - miền gần” cho thấy cách các nghệ sĩ lưu giữ những hình ảnh bình dị của đời sống.

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

Đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm, người dân khen hoành tráng

TPO - Sự xuất hiện của đôi rồng khổng lồ mang phong cách thời Lý tại sân khấu Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 đang tạo nên những luồng ý kiến trái chiều. Người trầm trồ trước thiết kế hoành tráng, người lại lo ngại công trình lấn át không gian cảnh quan quen thuộc của Hồ Gươm.

Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long năm 2026 khai mạc, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok, tôn vinh bản sắc các dân tộc.

Khai mạc Tuần lễ văn hóa, Lễ hội Ok Om Bok

TPO - Tối 18/11, Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026 chính thức khai mạc. Đây là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa tốt đẹp, khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người dân đối với quê hương, đất nước.

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

Chuyện của những chiếc lá chưa nguyên vẹn

"Có những ngày anh thấy cuộc đời sao mà ngột ngạt quá..." - Lời ca trong bài hát Bài này chill phết của Đen Vâu đã miêu tả chính xác cảm giác chênh vênh mà tôi mang theo khi bước vào ngưỡng tuổi hai mươi bảy.

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

Giải oan cho đôi rồng thời Lý bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm gây tranh luận ngay khi sân khấu còn đang lắp dựng. Một số chuyên gia lý giải thực tế tiếp nhận những biểu tượng, mẫu vật cổ trong đời sống đương đại bị đứt gãy nên nhiều người dễ có phản ứng trái chiều.