Tìm ra cách sản xuất Tamiflu nhanh hơn

TP - Trong lúc nghỉ xả hơi vài phút ở nhà một sáng thứ Bảy, GS Elias Corey (Đại học Harvard, Cambridge, Mỹ) đã tìm ra cách chế tạo loại thuốc phòng chống nguy cơ đại dịch cúm H5N1 với giá thành rẻ hơn và số lượng dồi dào hơn.

Thách thức lớn nhất không chỉ đối với hãng dược phẩm Roche là việc sản xuất lệ thuộc vào hoạt chất chiết xuất từ một loại cây tự nhiên vốn không phổ biến trên thế giới, hoa hồi ở mạn Tây Nam Trung Quốc và phía Bắc Việt Nam.

Vấn đề ở chỗ không phải toàn bộ hợp chất khó chế tạo, acid shikimic, có các đặc tính cần thiết chống virus. Chỉ cấu trúc trung tâm của nó, chuỗi các phân tử carbon, mới thực sự là nguyên liệu để làm nên tác dụng của viên Tamiflu mà ở Việt Nam hiện không bán tự do.

GS Elias Corey (đoạt giải Nobel Hóa học năm 1990 ở tuổi 62 về sáng kiến tổng hợp các hợp chất thiên nhiên) suy nghĩ, hoa hồi chỉ được thu hoạch mỗi năm một lần trong khi Tamiflu phải được sản xuất quanh năm mới mong kịp đối phó với đại dịch.

Hơn nữa, theo cách tiếp cận cổ điển, người ta xác định các thành phần có ích và thành phần không có ích của các phân tử hợp chất rồi tách hai phần đó ra. GS Corey cho đấy là cách tốn kém và mất thời gian.

Ông gọi sinh viên của mình đến trình bày ý tưởng và họ vào cuộc ngay lập tức. Chỉ 8 tuần sau, họ hoàn thành quy trình và cho ra lò sản phẩm không khác gì Tamiflu hiện hành.

Công thức được mô tả trên ấn phẩm điện tử The Journal of the American Chemical Society (tạp chí của Hiệp hội Hóa học Mỹ) và được chương trình khoa học của BBC loan tải.

Phương pháp của Corey chỉ phải trải qua 7 bước trong khi của Roche, dù đã cải tiến 2 lần, phải trải qua 10 bước.

GS Elias Corey
Điều đáng chú ý là nguyên liệu ban đầu lại rất đơn giản và thường được dùng trong quá trình tổng hợp cao su, thủy tinh plexi, và các loại chất dẻo khác, và chỉ tốn vài xu Mỹ cho mỗi kilô.

Vậy bí quyết nằm ở đâu? Đó chính là một loại xúc tác được điều chế trong phòng thí nghiệm của Corey, một loại hóa chất thúc đẩy kết hợp các thành phần thô ban đầu để tạo ra một hỗn hợp có thành phần và cấu trúc carbon ba chiều giống hệt trong acid shikimic, nguyên liệu cơ bản để sản xuất Tamiflu.

Dĩ nhiên, chuyển một kết quả từ phòng thí nghiệm ra sản xuất quy mô lớn là không dễ. Song chất xúc tác làm nền toàn bộ quá trình sản xuất mới rất giống chất đang được dùng để sản xuất Advair, thuốc điều trị bệnh hen và là một trong những sản phẩm bán chạy nhất của hãng dược GalxoSmithKline.

Điều đáng chú ý nữa của phương pháp Corey là giúp loại bỏ 2 công đoạn trong quy trình hiện hành vốn chứa các thành phần gây nổ hàm lượng cao.

Tuy nhiên, phương pháp mới đòi hỏi phải có đầu tư mới về thiết bị hóa chất và thuốc sản xuất theo phương pháp Corey bắt buộc phải theo một giấy phép bản quyền mới.

- Đề tài nghiên cứu xây dựng năng lực sản xuất thuốc Tamiflu của Việt Nam vừa được Bộ Khoa học&Công nghệ phê duyệt và chỉ cần chờ Bộ Tài chính cấp phát vốn là đi vào thực hiện.

Theo TS Nguyễn Quyết Chiến thuộc Viện Hóa học (Viện Khoa học&Công nghệ Việt Nam  - VAST), đề tài có kinh phí khoảng 4 tỷ đồng và kéo dài trong 2 năm với sự tham gia của VAST và Bộ Y tế. Hai đơn vị cụ thể được giao thực hiện là Viện Hóa học và Trường Đại học Dược Hà Nội.

Sau khi sản xuất 5g Tamiflu đầu tiên đầu năm nay, các nhà khoa học ở Viện Hóa học tiếp tục sản xuất thêm.

- Theo một quan chức ở Cục Quản lý Dược, 4 doanh nghiệp dược Việt Nam đạt tiêu chuẩn GMP đã được Roche cho phép sản xuất Tamiflu và công việc này đang được tiến hành.

 

 

 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Công nghệ

Mới - Nóng