Dùng “trưng mua” thay cho “thu hồi” đất

Dùng “trưng mua” thay cho “thu hồi” đất
TP - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Nga nêu quan điểm như vậy tại Hội nghị Đại biểu Quốc hội chuyên trách góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, sáng qua 14-3.

> Luật Đất đai phải hài hòa giữa nhà nước và tư nhân
> Cả trăm công trình dang dở

ĐB Lê Thị Nga nhận định, thực trạng tham nhũng, khiếu kiện về đất đai thời gian qua có nguyên nhân không nhỏ xuất phát từ quy định cũng như cách thức tổ chức thực hiện cơ chế thu hồi đất.

Vì vậy, trước khi Hiến pháp hóa quy định về thu hồi đất, rất cần trả lời câu hỏi dựa trên căn cứ, lý luận nào để chúng ta thu hồi tài sản của các tổ chức, cá nhân?

Nếu chúng ta coi đây là quyền tài sản đặc biệt thì việc Nhà nước đứng ra thu hồi quyền sử dụng đất cũng phải hết sức có giới hạn, chỉ nên dừng ở lý do thật cần thiết vì lý do quốc phòng - an ninh, lợi ích công cộng, các dự án phi lợi nhuận.

ĐB Nga cho rằng, tuy là quyền phái sinh (tức là quyền của người không phải là chủ sở hữu), nhưng quyền sử dụng đất hiện nay của tổ chức, cá nhân về thực chất đã tiệm cận với các quyền năng của chủ sở hữu. Hơn nữa, quyền sử dụng đất cũng được nhìn nhận với tư cách là một quyền tài sản.

Tại điều 23 Hiến pháp hiện hành quy định: “Tài sản hợp pháp của tổ chức, cá nhân không bị quốc hữu hóa. Trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của tổ chức, cá nhân theo thời giá thị trường. Thể thức trưng mua, trưng dụng do luật định”.

Trong khi đó, Hiến pháp hiện hành không quy định về thu hồi tài sản nói chung và tài sản là quyền sử dụng đất nói riêng. Như vậy, phải chăng tinh thần của Hiến pháp 1992 là không thừa nhận việc dùng pháp luật hành chính (đặc trưng là mệnh lệnh, phục tùng, không thỏa thuận...) để điều chỉnh việc thu hồi đất? Đây là điểm rất đáng lưu ý, cần có sự đánh giá cả về mặt lý luận và thực tiễn.

Cũng theo ĐB Nga, quy định thu hồi đất vì mục đích “để phát triển kinh tế” là quá rộng, dễ bị lạm dụng. Điều 40 Luật Đất đai quy định “nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế, trong trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án lớn theo quy định của Chính phủ”.

Nhưng nghị định, văn bản hướng dẫn lại giải thích các dự án đầu tư lớn rất khác nhau, từ đó có thể tùy nghi giải thích lý do cần phải thu hồi đất như dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh, dịch vụ, du lịch...

“Đề nghị bỏ quy định thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì sau này dễ bị hiểu rất rộng, dễ bị lạm dụng, gây thiệt thòi cho người dân có đất bị thu hồi” - ĐB Nga kiến nghị.

 Đề nghị bỏ quy định thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì sau này dễ bị hiểu rất rộng, dễ bị lạm dụng, gây thiệt thòi cho người dân có đất bị thu hồi 

Đồng tình quan điểm này, ĐB Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) cho rằng việc thu hồi đất cần phải đảm bảo quyền lợi của người dân, theo giá thị trường. Cần tránh bồi thường không thỏa đáng diễn ra tràn lan như vừa qua. Hàng ngàn người bị thu hồi đất để giao cho một số người, rồi phân lô bán giá cao gấp nhiều lần, cho nên người dân rất khó đồng thuận.

Trước đó, nhiều ĐBQH kiến nghị đối với các dự án phát triển kinh tế xã hội không áp dụng cơ chế thu hồi đất, thay vào đó là cơ chế thỏa thuận. Đồng thời, nên thay quy định “thu hồi đất” bằng quy định “trưng mua”, bởi quyền sử dụng đất phải được coi là một quyền về tài sản, được nhà nước bảo hộ.

Góp ý về chế định chính quyền địa phương, một số ĐBQH cho rằng, Hiến pháp cần xác lập các nguyên tắc tổ chức chính quyền đô thị, chính quyền nông thôn; phát huy tính tự chủ đối với các chính quyền đô thị.

Cùng chuyên mục

Khởi công dự án nhà ở xã hội gần 200 ha tại TPHCM

Khởi công dự án nhà ở xã hội gần 200 ha tại TPHCM

TPO - Dự án khu nhà ở xã hội xã Bà Điểm, TPHCM có diện tích gần 192ha, mật độ xây dựng chỉ khoảng 20%, cung cấp khoảng 40.000 căn nhà ở xã hội và 5.000 căn nhà ở xã hội cho thuê, đáp ứng nhu cầu nhà ở cho gần 68.000 người dân.

Mức độ quan tâm chung cư giảm

Mức độ quan tâm chung cư giảm

TPO - Thị trường bất động sản tiếp tục phân hóa theo địa bàn và loại hình, khi mức độ quan tâm mua chung cư ở Hà Nội giảm 9% so với tháng 9. Trong khi tại TPHCM, tin đăng bán nhà riêng giảm mạnh nhưng mức độ quan tâm thuê nhà riêng tăng.

Đưa thiên nhiên vào lõi đô thị: Chuẩn sống mới định hình diện mạo phía nam Hà Nội

Đưa thiên nhiên vào lõi đô thị: Chuẩn sống mới định hình diện mạo phía nam Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại các thành phố lớn đặt ra bài toán cân bằng giữa phát triển hạ tầng và bảo tồn không gian tự nhiên. Trước áp lực bê tông hóa, công viên, mặt nước và cây xanh trở thành hạ tầng thiết yếu, góp phần nâng cao chất lượng đô thị. Tại Hà Nội, định hướng phát triển xanh mở ra cơ hội để phía Nam Thủ đô định hình chuẩn sống mới.

Áp voucher tới 30% mua nhà hoàn thiện Đảo Ngọc, nhẹ vốn ban đầu, sẵn sàng khai thác

Áp voucher tới 30% mua nhà hoàn thiện Đảo Ngọc, nhẹ vốn ban đầu, sẵn sàng khai thác

Thay vì mất hàng tháng thiết kế, chọn nhà thầu hay giám sát thi công từ xa, nhà đầu tư phía Nam có thể sở hữu căn nhà hoàn thiện nội thất tại Đảo Ngọc, Vinhomes Hải Vân Bay. Kết hợp voucher đặc quyền thanh toán tối đa 30% giá trị căn và chính sách cố định lãi suất tới 5 năm của Vinhomes, sản phẩm mở ra cơ hội sở hữu tài sản tại Đà Nẵng với áp lực vốn ban đầu thấp, sẵn sàng đưa vào sử dụng và khai thác theo lộ trình hoàn thiện hệ tiện ích.

Newtown Diamond đón nhịp hạ tầng mới trên trục Đà Nẵng – Hội An

Newtown Diamond đón nhịp hạ tầng mới trên trục Đà Nẵng – Hội An

Quy hoạch chung của Đà Nẵng mở ra kết nối liên vùng giữa không gian đô thị biển và không gian di sản Hội An, trong đó trục Trường Sa đóng vai trò tuyến giao thông trọng điểm. Tọa lạc trên trục ven biển huyết mạch này, Newtown Diamond sở hữu lợi thế di chuyển thuận tiện, đón đầu những động lực phát triển của khu vực trong tương lai.

Địa ốc 24H: NƠXH dự kiến vẫn được bán lại theo giá thị trường; diễn biến mới tại khu đô thị AIC 'đắp chiếu' cả thập kỷ

Địa ốc 24H: Thanh khoản chung cư lao dốc; chốt di dời 125 căn hộ, phá dỡ 10 nhà thấp tầng CT6 Kiến Hưng

TPO - Di dời 125 căn hộ, phá dỡ 10 nhà thấp tầng CT6 Kiến Hưng liên quan đại gia 'điếu cày' Lê Thanh Thản; Quảng Ngãi dừng 4 dự án tồn đọng, có dự án sau 7 năm vẫn 'bất động'; Duyệt quy hoạch Quảng trường và Trung tâm hành chính TPHCM ở Thủ Thiêm; Giá chung cư Hà Nội vượt 100 triệu đồng/m2, thanh khoản lao dốc;… là những thông tin nổi bật của Bản tin Địa ốc 24H ngày 19/11.

Đối tượng được bồi thường về đất khi thu hồi đất ở

Đối tượng được bồi thường về đất khi thu hồi đất ở

TPO - Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ đối tượng được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất ở, trong đó nêu cụ thể các điều kiện và hình thức bồi thường theo quy định. Thông tin chi tiết xin mời quý vị cùng lắng nghe.

The Victoria tái hiện chất sống phồn hoa xứ Cảng thơm cho giới thành đạt Thanh Hóa

The Victoria tái hiện chất sống phồn hoa xứ Cảng thơm cho giới thành đạt Thanh Hóa

Victoria Harbour tại Hong Kong (Trung Quốc) tạo dấu ấn không chỉ bởi đường chân trời rực rỡ bên vịnh biển, mà còn ở nhịp sống đô thị nơi thương mại, cảnh quan và cộng đồng cùng hiện diện. Dựa trên nguồn cảm hứng ấy, khu cao tầng The Victoria tại Vinhomes Star City Thanh Hóa đang kiến tạo một chất sống hiện đại, giàu tính kết nối, hòa điệu cùng dòng chảy phát triển bên bờ sông Mã.