Đề văn làm thay đổi cách dạy, học

Thí sinh trao đổi sau giờ thi môn Văn tại TPHCM. Ảnh: Lê Nguyễn.
Thí sinh trao đổi sau giờ thi môn Văn tại TPHCM. Ảnh: Lê Nguyễn.
TP - Trong những kỳ thi gần đây, đề thi môn văn đã có thêm những câu hỏi mở, đòi hỏi thí sinh phải vận dụng những kiến thức từ thực tế vào bài làm. Nhiều câu hỏi mở mang tính thời sự, phản ánh hiện thực xã hội đang được dư luận xã hội ngày càng đồng tình, ủng hộ, góp phần tích cực vào việc thay đổi cách dạy và học văn hiện nay trong bậc học phổ thông.

> Thí sinh Hà Nội 'thở phào' với đề thi Toán, Văn

Giúp thí sinh nhìn lại bản thân

Ngày 21-6, đề thi môn Ngữ văn kỳ thi vào lớp 10 tại TPHCM đã đề cập đến sự thờ ơ và vô cảm - hiện tượng được cho là khá phổ biến trong giới trẻ đã từng được đăng trên một tờ báo.

Một em 15 tuổi được mẹ chở đi đánh cầu lông. Xe bị va quẹt, đồ đạc văng tung tóe. Trong khi người mẹ và người đi đường lúi húi nhặt đồ, em vẫn thờ ơ đứng nhìn.

Khi mẹ nhặt đồ xong và lên xe, em còn thản nhiên dặn: “Lát về mẹ mua cho con ly chè”! Một cậu học sinh khác có thể kể vanh vách về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ mình hâm mộ nhưng lại không thể trả lời về nghề nghiệp và sở thích của bố mẹ mình. Đề thi yêu cầu học sinh trình bày suy nghĩ về hai hiện tượng này.

Sau buổi thi, nhiều học sinh tại các hội đồng thi đã cho biết, khi đọc đề thi này các em đã “giật mình” và tự nhìn lại bản thân liệu có lúc nào đã thờ ơ như hai bạn trẻ trên không.

Em Nguyễn Lê Phương, thí sinh tại hội đồng thi THCS Phú Mỹ (Bình Thạnh) cho biết: Đề văn thật bất ngờ với chúng em. Sự thờ ơ, vô cảm đang là một hiện tượng phổ biến trong giới trẻ bọn em.

Đôi khi có những việc rất nhỏ (giống như hành động, suy nghĩ của hai bạn trẻ trong đề thi - PV) nhưng chúng em không nghĩ tới và cho là bình thường.

“Theo em, với đề thi này, chúng em có dịp nhìn nhận lại bản thân mình và sống có hiếu, không thờ ơ với cha mẹ, người thân của mình”, Lê Phương nói.

Phụ huynh Nguyễn Thị Thanh Tuyền, ở Thủ Đức, TPHCM cho biết: Hai chuyện trong đề văn trên ở ngoài xã hội khá phổ biến chứ không phải không có.

Có rất nhiều em hiện nay được gia đình nuông chiều quá mức mà thờ ơ, vô cảm trước mọi hoàn cảnh, thậm chí vô cảm đối với cả cha mẹ, người thân của mình.

Nhiều em chỉ biết ăn chơi, mà không hề nghĩ tới cha mẹ mình phải quần quật suốt ngày để kiếm tiền lo miếng ăn cho các em.

Nhiều em bây giờ cứ mãi “chạy” theo những thần tượng là những ca sĩ, người mẫu…, mà quên đi cuộc sống hiện tại của chính bản thân, gia đình mình.

“Tôi nghĩ khi đọc đề này, nhiều em sẽ không kìm được lòng mình khi nghĩ về cha mẹ, người thân”, chị Tuyền nói.

Không chỉ có đề văn thi vào lớp 10 tại TPHCM năm nay mới có những câu “mở” thú vị như trên mà trước đó, đề thi môn Ngữ văn kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2012 “thói dối trá là biểu hiện của sự suy thoái về đạo đức trong đời sống xã hội” cũng đã được xã hội ủng hộ.

Nhận xét về đề thi trên, thí sinh Phạn Thị Tú Trúc, học sinh trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, cho biết: Với câu hỏi này theo em học sinh làm được, có điểm cao phải là người sống thật và viết thật những suy nghĩ của mình và phải có những kiến thức thực tế.

Ví dụ: Phải biết rằng nói dối không phải bao giờ cũng xấu có khi nói dối sẽ tạo cho người khác sự thoải mái, dễ chịu, nhưng cũng có khi nói dối sẽ làm huỷ hoại một con người.

Phải thay đổi cách dạy, học

Thí sinh sau buổi thi môn văn tại hội đồng thi Trường THPT Maricurie Ảnh: Quang Phương
Thí sinh sau buổi thi môn văn tại hội đồng thi Trường THPT Maricurie.  Ảnh: Quang Phương.

Nhận xét về đề thi tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM năm nay, Thạc sĩ Triệu Thị Huệ, tổ trưởng tổ Ngữ văn Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) nhận xét: Từ khi TPHCM tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đến nay, đây là lần đầu tiên trong đề bài nghị luận xã hội đề cập đến hai hiện tượng, hai câu chuyện cụ thể diễn ra trong cuộc sống hằng ngày để phản ánh về lối sống của bạn trẻ hiện nay.

Đề thi mở như thế này đòi hỏi học sinh phải vận dụng những kiến thức thực tế, những suy nghĩ từ chính bản thân mình, từ những việc làm, hành động, tình cảm của mình hằng ngày đối với cha mẹ thì mới hy vọng làm tốt bài.

Với đề này, những học sinh đã quen với cách học, làm bài một cách thụ động theo các bài văn mẫu thì không thể làm được.

Trong khi đó, cô Trương Thị Việt Thuỷ, nguyên Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn nhận xét rằng: Cách ra đề văn tuyển sinh lớp 10 tại TPHCM là một sự đổi mới và những đề văn như thế này đã gắn kết văn học gần với cuộc sống thực tế hơn.

Đề văn như thế mang tính nhân văn cao, nó không chỉ là đề thi mà còn giúp cho học sinh nhìn lại chính bản thân mình để sống đúng hơn, hành động đúng hơn.

Không chỉ có đề thi văn mới có những câu hỏi “mở” sát sườn với thực tế mà ở một số môn xã hội khác ngày càng có thêm nhiều câu hỏi “mở” mang tính thời sự, hiện thực cuộc sống.

Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, đề thi môn Địa lý cũng là một đề thi đầy tính thời sự. Ở hệ THPT có đến 3 câu liên quan vấn đề biển đảo, chuyện chủ quyền đang rất nóng thời gian qua.

Đề thi hệ GDTX đề nghị học sinh nêu tên hai quần đảo thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung bộ, không khó nhận ra câu hỏi đề nghị nêu tên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Theo ý kiến đánh giá của nhiều giáo viên tại TPHCM, thời gian gần đây, đề thi một số môn xã hội như văn, địa lý đã có những cải tiến mới, đề thi có những câu bám sát vấn đề của đời sống, hiện thực xã hội.

Với cách ra đề như thế sẽ có tác động tích cực đến quá trình dạy và học trong trường phổ thông, giáo viên phải thay đổi phương pháp dạy và học sinh cũng phải thay đổi phương pháp học chứ không thể học và dạy theo kiểu thầy đọc trò chép, hay học vẹt…

Cùng chuyên mục

4 giảng viên, nghiên cứu viên Trường Đại học FPT lọt Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026

4 giảng viên, nghiên cứu viên Trường Đại học FPT lọt Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026

Thông tin từ Trường Đại học FPT phân hiệu Cần Thơ cho biết, có 4 giảng viên, nghiên cứu viên của Trường Đại học FPT (FPTU) được ghi nhận trong bảng xếp hạng Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026 do nhóm nghiên cứu Đại học Stanford (Hoa Kỳ) công bố.

NEU và ICAEW kỷ niệm 10 năm hợp tác đào tạo nhân lực

NEU và ICAEW kỷ niệm 10 năm hợp tác đào tạo nhân lực

Sáng ngày 9/10 - Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) phối hợp cùng Viện Kế toán Công chứng Anh và Xứ Wales (ICAEW) tổ chức sự kiện kỷ niệm 10 năm hợp tác, phát triển Chương trình đào tạo Cử nhân Kế toán/Kiểm toán bằng tiếng Anh tích hợp Chứng chỉ Quốc tế ICAEW CFAB.

Sau sắp xếp trường học, có thêm 28.000 giáo viên giảng dạy trực tiếp

Sau sắp xếp trường học, có thêm 28.000 giáo viên giảng dạy trực tiếp

TPO - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu việc sắp xếp cơ sở giáo dục phải thực chất, tuyệt đối tránh bệnh thành tích, máy móc, cào bằng. Việc sắp xếp chỉ được coi là hoàn thành khi bộ máy mới vận hành ổn định, hiệu quả, bảo đảm đầy đủ đội ngũ, nguồn lực và điều kiện dạy học.

Herbalife Việt Nam đồng hành cùng chương trình 'Sinh viên Thế hệ Mới 2026', tiếp sức Gen Z Việt từ ý tưởng đến hành động

Herbalife Việt Nam đồng hành cùng chương trình 'Sinh viên Thế hệ Mới 2026', tiếp sức Gen Z Việt từ ý tưởng đến hành động

Herbalife Việt Nam, với mục tiêu trở thành công ty, cộng đồng và nền tảng hàng đầu về sức khỏe và thể chất, tiếp tục đồng hành cùng Kênh truyền hình VTV3 trong mùa thứ tư của chương trình truyền hình thực tế “Sinh viên Thế hệ Mới 2026”, với vai trò Nhà tài trợ và Đồng kiến tạo nội dung. Với chủ đề “Quê Mình Có Việc, Gen Z Việt Có Cách”, mùa 4 đưa góc nhìn và sức sáng tạo của sinh viên đến gần hơn với những vấn đề cụ thể tại địa phương và cộng đồng.

Kết nối tri thức toàn cầu, phát huy giá trị giáo dục Việt Nam

Kết nối tri thức toàn cầu, phát huy giá trị giáo dục Việt Nam

Trong khuôn khổ IECEE 2026, các hoạt động hợp tác giáo dục quốc tế, trải nghiệm văn hóa Việt Nam và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy những hướng tiếp cận mới nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời phát huy các giá trị truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số.

Giảng viên phát hiện điều đáng lo khi sinh viên dùng AI làm bài

Giảng viên phát hiện điều đáng lo khi sinh viên dùng AI làm bài

TPO - Từ học tập đến công việc, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp người trẻ tạo ra sản phẩm ấn tượng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nếu chỉ lấy đáp án có sẵn mà bỏ qua quá trình tự suy nghĩ, kiểm chứng và giải quyết vấn đề, sinh viên có thể đạt kết quả trước mắt nhưng thiếu năng lực thực chất khi không còn AI hỗ trợ.