Phải thay đổi tư duy khoa cử, quan trường

Phải thay đổi tư duy khoa cử, quan trường
TP - Theo GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, nguyên Trưởng ban Khoa giáo T.Ư, Hội nghị T.Ư 6 đã không thông qua bản Đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục do Bộ GD&ĐT trình, vì còn nhiều ý kiến phải thống nhất lại.

> Đề xuất gộp sử - địa thành môn học mới
> Đổi mới giáo dục: 'Cả nhà' cùng kêu khó!

Cần đào tạo con người có lương tâm nghề

Theo GS Phạm Minh Hạc, trong 3 năm (2010-2012), mỗi năm nước ta có thêm 11 trường ĐH là nhiều lắm. Gần như mỗi tháng Bộ GD&ĐT cho phép thành lập một trường ĐH. Trên thế giới chả có nước nào làm vậy.

Vậy mà vấn đề này còn được đánh giá là “không còn quá nóng”! Với thực trạng như vậy cộng với việc triển khai các chủ trương, chính sách về giáo dục chậm như vậy thì làm sao có sự đổi mới giáo dục một cách thực sự.

 Chưa có triết lý giáo dục mà ngành đã làm chương trình, biên soạn sách giáo khoa. Làm như thế liệu nội dung có phù hợp với nghị quyết về giáo dục?

GS Phạm Minh Hạc

GS Phạm Minh Hạc nói: Nền giáo dục mà tất cả chạy theo khoa cử và quan trường, không mở được cái “khóa” đó thì làm sao đổi mới. Nhà quản lý, gia đình, người học đều quan tâm đến vấn đề thi, học sinh đổ dồn vào thi, học thêm, và tiêu cực xuất hiện...

Cần thay đổi lại triết lý giáo dục. Trước hết phải thực sự đào tạo ra những con người lao động có tay nghề, lương tâm nghề, đạo đức nghề chứ hiện nay ta vẫn còn quanh quẩn ở chất lượng nhưng không nói rõ được chất lượng đó cụ thể là gì, như thế nào.

Các trường cứ đào tạo xong, phát cho học sinh một tấm bằng, họ làm được việc hay không thì mặc. Thực trạng như vậy thì làm sao chất lượng giáo dục tiến lên được!

Chưa có triết lý giáo dục mà ngành đã làm chương trình, biên soạn sách giáo khoa. Làm như thế liệu nội dung có phù hợp với nghị quyết về giáo dục? Vì vậy, làm sao có thể có sách vào năm 2015. “Triển khai như thế lúng túng lắm. Con em mình phải chịu đựng thôi”, ông Hạc nói.

Sốt ruột về đổi mới sách giáo khoa

GS Trần Kiều, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục, Bộ GD&ĐT, cho rằng, phải đổi mới thi cử và sách giáo khoa nếu không mọi thứ sẽ vô nghĩa!

“Đề án đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục chưa được Hội nghị T.Ư 6 thông qua là do chưa đáp ứng yêu cầu”. Chủ nhiệm UB Văn hóa – Giáo dục –TTN&NĐ của Quốc hội Đào Trọng Thi mới đây cho biết như vậy.

Theo GS-TS Đào Trọng Thi, để đáp ứng được sự thay đổi căn bản toàn diện đối với giáo dục đại học (GD ĐH) chỉ cần thực hiện tốt Luật GDĐH mới ban hành là được, vì luật này đã bám sát các yêu cầu của đổi mới căn bản toàn diện, có thể giải quyết các vấn đề liên quan đến GDĐH.

Đối với giáo dục đại học theo ông Thi, cần tổ chức các giải pháp để đảm bảo chất lượng mà trước hết là chương trình, sách giáo khoa (SGK). “Về việc đổi mới chương trình SGK còn ít thời gian và tôi rất sốt ruột”, ông Thi nhấn mạnh.

Theo ông, Bộ GD&ĐT triển khai việc này một cách bề bộn, không có gì dứt điểm và dường như Bộ GD&ĐT ngại khẳng định một cách chính thức các chủ trương.

Ông Đào Trọng Thi cho biết, khi đoàn công tác của Quốc hội đi giám sát, có thể thấy những đơn vị, cơ sở GD có liên quan cũng bề bộn, ngổn ngang và chưa đâu vào đâu.

Chúng tôi đề xuất sau thời gian giám sát các vấn đề về giáo dục, QH phải có nghị quyết về giám sát, trong đó, quy định QH phải ra nghị quyết về đổi mới chương trình SGK, nếu không, Bộ GD cũng không thực hiện được các giải pháp, vì không đúng với luật hiện hành.

Muốn chương trình SGK được thực hiện, sử dụng để giảng dạy tốt thì cần các điều kiện kèm theo là đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất phải tốt. Ông Thi nhận xét: Hiện nay, đầu tư cho thiết bị trường học đang rất lãng phí, nhiều thiết bị không phù hợp, không có người sử dụng, không có phòng chức năng để đặt thiết bị vì thế thiết bị không được sử dụng, trong khi nhiều học sinh phải học chay. Bên cạnh đó, quy hoạch giáo viên hiện nay cũng có nhiều vấn đề: Vừa thừa vừa thiếu ở các cơ sở giáo dục.

Bàn về vấn đề đổi mới giáo dục toàn diện, GS Trần Kiều, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục, Bộ GD&ĐT cho rằng, phải đổi mới thi cử và sách giáo khoa nếu không mọi thứ sẽ vô nghĩa!

Theo GS Kiều, tình trạng biên soạn sách giáo khoa hiện nay thiếu cơ sở khoa học. Người ta kêu sách vừa thừa vừa thiếu là do họ đã nhìn con người, học sinh ở bối cảnh hiện tại.

Học sinh học như thế thì thiếu cái này thừa cái kia, thực tế là học sinh thiếu kỹ năng sống, kiến thức chỉ thiên về lý thuyết. Về sai sót của SGK thì khá là nhiều, đã được in thành mấy quyển sách.

Muốn đổi mới giáo dục phải xác định được mục tiêu. Chúng ta về cơ bản vẫn chú trọng chữ nghĩa; các nước thiên về việc dùng chữ để thực hành trong cuộc sống thật.

“Tôi cũng đồng ý với một số người rằng, nền giáo dục của chúng ta chưa vượt khỏi phạm vi ứng thí. Người học chỉ có mục đích vượt qua các kỳ thi, nhất là thi tuyển vào 10, thi đại học. Nếu không cải cách về thi cử thì tất cả mọi cải cách khác đều vô nghĩa”-GS Kiều nói.

Cùng chuyên mục

Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, đồng Trưởng Ban tổ chức Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026 phát biểu khai mạc toạ đàm "Chạm số - Sống xanh"

Mỗi cú 'chạm số' là một hành động cụ thể để kiến tạo lối sống xanh

TPO - Theo nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập báo Tiền Phong, đồng Trưởng Ban tổ chức Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, những năm gần đây, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là hai từ khóa được nhắc đến nhiều trong kỷ nguyên mới. Với thế hệ Gen Z - những công dân bản địa số - hai khái niệm này không hề trừu tượng mà hiện diện ngay trong lòng bàn tay, qua những thao tác thường ngày.

Chạm số - Sống xanh: ‘Cẩm nang sinh tồn số’ thực chiến cho sinh viên

Số dư tài khoản giảm xuống không tạo cảm giác rõ ràng như thấy tiền trong ví vơi đi

TPO - Diễn ra vào sáng 12/10 tại Học viện Ngân hàng, Tọa đàm “Chạm số - Sống xanh” nằm trong khuôn khổ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, nhằm tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và an toàn giao dịch, đồng thời lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ.

Tọa đàm ‘Chạm số - Sống xanh’: Khi thanh toán số trở thành lựa chọn bền vững

Tọa đàm ‘Chạm số - Sống xanh’: Khi thanh toán số trở thành lựa chọn bền vững

TPO - Sáng 12/10, tại Hà Nội, báo Tiền Phong phối hợp với Học viện Ngân hàng tổ chức tọa đàm sinh viên “Chạm số - Sống xanh”. Nằm trong khuôn khổ Ngày Thanh toán số Việt Nam 2026, chương trình tạo diễn đàn để sinh viên trao đổi về xu hướng thanh toán số, kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và an toàn giao dịch, đồng thời lan tỏa thông điệp về lối sống xanh, tiêu dùng có trách nhiệm trong thế hệ trẻ.

VIDEO: Tránh 'bẫy phụ thuộc' AI trong giảng đường

VIDEO: Tránh 'bẫy phụ thuộc' AI trong giảng đường

TPO - Kỷ nguyên AI mang đến bước nhảy vọt về hiệu suất học tập, nhưng cũng đặt giảng đường trước một câu hỏi lớn: Sinh viên đang dùng AI để học tốt hơn hay đang để AI học thay? Khi những bài làm điểm cao có thể xuất xưởng chỉ sau vài câu lệnh, làm sao để đo lường năng lực thật của người học? Tại tọa đàm do Báo Tiền Phong và Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM tổ chức, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ người trẻ bị ru ngủ bởi đáp án sẵn có.

Khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đón nhận Bằng khen của Thủ tướng

Khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên đón nhận Bằng khen của Thủ tướng

Chiều 10/10, Khoa Sinh học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm xây dựng và phát triển (1956 – 2026). Dịp này, tập thể Khoa vinh dự đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và công bố hợp tác chiến lược mạng lưới công nghệ sinh học gồm 21 đơn vị.

[VIDEO] Báo động tình trạng sinh viên lười tư duy vì AI

[VIDEO] Báo động tình trạng sinh viên lười tư duy vì AI

TPO - Sự bùng nổ của AI đang mang đến một khác biệt rất lớn tại các giảng đường đại học. Dù mang lại tốc độ và sự tiện lợi nhưng AI đã khiến nhiều sinh viên lười tư duy, lệ thuộc vào công cụ, lâu dần mất đi giá trị, ý nghĩa thực sự của việc học.

Vĩnh Long lan tỏa tinh thần học đi đôi với hành qua cuộc thi giải toán trên máy tính cầm tay

Vĩnh Long lan tỏa tinh thần học đi đôi với hành qua cuộc thi giải toán trên máy tính cầm tay

Gần 2.000 học sinh đến từ 213 trường THCS và THPT trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long tham gia Cuộc thi chọn Học sinh giỏi Giải toán trên máy tính cầm tay cấp tỉnh năm học 2026–2027. Bên cạnh sân chơi học thuật, sự kiện còn mang đến không gian trải nghiệm các sản phẩm phục vụ học tập và đời sống học đường, góp phần kết nối kiến thức với thực hành và ứng dụng công nghệ.

4 giảng viên, nghiên cứu viên Trường Đại học FPT lọt Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026

4 giảng viên, nghiên cứu viên Trường Đại học FPT lọt Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026

Thông tin từ Trường Đại học FPT phân hiệu Cần Thơ cho biết, có 4 giảng viên, nghiên cứu viên của Trường Đại học FPT (FPTU) được ghi nhận trong bảng xếp hạng Top 2% nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2026 do nhóm nghiên cứu Đại học Stanford (Hoa Kỳ) công bố.

Các công ty thành viên Shinhan Financial Group tại Việt Nam tặng xe đạp, đồng hành với học sinh khó khăn đến trường

Các công ty thành viên Shinhan Financial Group tại Việt Nam tặng xe đạp, đồng hành với học sinh khó khăn đến trường

Ngày 9/10/2026, các công ty thành viên thuộc Tập đoàn Tài chính Shinhan (Shinhan Financial Group) tại Việt Nam cùng tổ chức chương trình “Bike Run – Những chuyến xe yêu thương”, trao tặng 81 chiếc xe đạp với tổng trị giá 200 triệu đồng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại phường Bình Quới, TP Hồ Chí Minh.