TP - Nhiều người đi làm thủ tục nộp thuế thu nhập cá nhân vẫn chưa ý thức được những gì mình sẽ kê khai và cả quá trình nộp thuế sau này. Nếu làm không đúng theo quy định, rất có thể vi phạm pháp luật hình sự.

Hoạt động thu nộp thuế  tại Chi cục Thuế Thanh Xuân, Hà Nội
Bà Nguyễn Minh Thúy (P.17, Q. Bình Thạnh, TPHCM) dự định mua căn nhà với giá thực tế ba tỷ đồng nhưng bên bán đề nghị chỉ ghi 1,5 tỷ  đồng để đỡ được một khoản tiền thuế TNCN. Tuy nhiên một văn phòng luật sư tư vấn cho bà Thúy là, nếu trục trặc, bên bán có thể lật kèo trả lại ít hơn số tiền đã nhận.

Nghiêm trọng hơn, khi cơ quan thuế phát hiện được, cả hai bên bán và mua sẽ phạm tội trốn thuế, có thể bị phạt hành chính nếu số tiền trốn ít hơn 50 triệu đồng và xử lý hình sự nếu nhiều hơn 50 triệu đồng.

Trao đổi với nhiều cá nhân đi kê khai, đăng ký để nộp thuế TNCN tại các chi cục thuế ở TPHCM, hầu hết ngỡ ngàng với tội danh trốn thuế trong Bộ luật Hình sự (BLHS)! Ông Bùi Minh Hải (quận 1, TPHCM) thừa nhận ông cho thuê căn nhà với giá 30 triệu đồng/tháng và việc nộp thuế lâu nay giao cho bên thuê hết chứ không biết người phải nộp là mình và cũng không hiểu, nếu không nộp, họ sẽ đụng đến luật pháp.

Bà Trần Thị Lệ Nga, Trưởng phòng Tuyên truyền & Hỗ trợ Thuế (Cục Thuế TPHCM) cho hay những trường hợp như trên khá phổ biến nhưng, do ít bị xử lý, nhiều người lầm tưởng sẽ không sao. Theo bà Nga thì trong năm 2009, ngành thuế sẽ đẩy mạnh tuyên truyền để dân hiểu rõ các quy định về thuế.

Theo quy định của Điều 161 BLHS, trốn thuế từ 50 triệu đồng trở lên hoặc đã bị xử phạt hành chính rồi mà vẫn trốn thuế thì mới bị xử lý hình sự. Với mức trên, nhiều người chủ quan cho rằng mình sẽ “khó trốn nhiều như thế” nhưng quên rằng có thể bị cộng dồn như trường hợp một cá nhân tại quận 3, TPHCM bị phạt 30 tháng tù giam do khai báo không trung thực để trốn hơn 400 triệu đồng tiền thuế trong vòng 10 năm.

Xử lý nghiêm

Ông Nguyễn Đình Tấn, Cục trưởng Cục Thuế TPHCM cho biết, năm 2009 là năm đầu thực hiện luật thuế mới nên hồ sơ, thủ tục làm căn cứ chứng minh người phụ thuộc được gia hạn đến ngày 30/6/2009.

Với cá nhân có thu nhập từ nhiều nguồn, việc thu thuế sẽ được thực hiện trên cơ sở tổng hợp các khoản thu nhập để tính thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Các hộ kinh doanh cá thể, người nộp thuế do thu nhập cao trước đây, nội phí chuyển nhượng bất động sản…  chuyển sang nộp TTNCN sẽ có rất nhiều trường hợp sẽ nộp ít hơn.

Theo Phòng Tuyên truyền hỗ trợ, Cục Thuế TPHCM, hiện nay thuế từ cho thuê nhà, đất, ô tô… là khoản thuế mà nhiều người thường khai thấp hơn thực tế để đỡ tiền thuế.

Do giá trị cao, nhiều căn nhà cho thuê cả trăm triệu, nếu né thuế, sẽ lên tới cả chục triệu đồng/tháng. Chỉ cần vài tháng, người cho thuê sẽ vi phạm pháp luật hình sự lúc nào không biết.

Bà Trịnh Thị Thu Thủy, Trưởng phòng Thuế thu nhập cá nhân (Cục Thuế TPHCM) thừa nhận lâu nay ngành thuế ít để ý đến tình trạng này; Nhưng sắp tới, khi Luật TTNCN thực hiện ổn định, những vi phạm kiểu trên sẽ nằm trong tầm ngắm của cơ quan thuế.

Lãnh đạo Cục Thuế TPHCM khẳng định các quy định về việc xử lý những hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này đã có đầy đủ và ngay trong năm 2009, ngành thuế sẽ phối hợp với các cơ quan bảo vệ pháp luật xử lý kiên quyết các cá nhân, tổ chức vi phạm.

Luật sư Đào Duy Thanh (Đoàn Luật sư Đồng Nai) e ngại nếu ngành thuế chỉ lo tuyên truyền kê khai, đăng ký, nộp thuế… mà xem nhẹ tuyên truyền việc chấp hành pháp luật, biện pháp chế tài, xử phạt liên quan đến TTNCN thì không chỉ mất công bằng mà còn dẫn đến việc vô tình khuyến khích vi phạm pháp luật về thuế.

Luật sư Nguyễn Sa Linh (Đoàn luật sư TPHCM) khuyến cáo: Người nộp thuế nên tham khảo Nghị định 98/2007/NĐ-CP, trong đó, quy định rõ phạt cảnh cáo hay phạt tiền đối với các hành vi nộp hồ sơ đăng ký thuế chậm, kê khai không đầy đủ, chậm nộp hồ sơ kê khai thuế, vi phạm quy định về thông tin thuế…để tránh những vi phạm không đáng có”.

Luật sư  Nguyễn Thanh Lương (Đoàn Luật sư Bến Tre) cảnh báo thêm: “Luật quản lý thuế cũng quy định hành vi khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, trốn thuế, gian lận thuế là hành vi vi phạm pháp luật. Người khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp có thể bị xử phạt bằng cách nộp đủ số tiền thuế khai thiếu, bị phạt 10% số tiền thuế khai thiếu, bị phạt tiền thuế chậm nộp trên số tiền thuế thiếu”.