Trong một tuyên bố được phát sóng trực tiếp trên truyền hình tối 3/7, người đứng đầu quân đội Ai Cập, ông Abdel Fattah al-Sisi cũng yêu cầu đình chỉ Hiến pháp và bổ nhiệm Chánh Tòa án Hiến pháp, ông Adly Mansour lên làm lãnh đạo lâm thời.
Theo hãng tin AP, một người phụ tá của ông Morsi cho biết ông đã được chuyển đến một địa điểm bí mật.
Tại quảng trường Tahrir ở Thủ đô Cairo, hàng triệu người tụ tập reo vang ủng hộ ngay sau khi tuyên bố này được đưa ra.
Anh Mohammed Nageh, một người biểu tình 25 tuổi hò hét: “Đừng hỏi liệu tôi có hạnh phúc hay không, chỉ cần nhìn xung quanh bạn, mọi người từ giả trẻ gái trai, ai nấy đều hạnh phúc cả. Lần đầu tiên, người dân thực sự giành được tự do”.
 |
| Người dân hân hoan bắn pháo hoa mừng tuyên bố phế truất Tổng thống của quân đội. |
Lo ngại rằng những người ủng hộ ông Morsi có thể phản ứng bạo lực lại, quân đội đã điều không quân, lục quân và xe bọc thép vào Cairo và những khu vực xung quanh. Ở Cairo, họ đóng quân trên cây cầu qua sông Nile và tại nút giao thông lớn đồng thời bao vây những cuộc biểu tình do những người ủng hộ ông Morsi tổ chức. Người đứng đầu phe cánh chính trị của ông Morsi là tổ chức Huynh đệ Hồi giáo cũng đã bị bắt.
Các cuộc đụng độ nổ ra ở một số thành phố lân cận khi người Hồi giáo nổ súng vào cảnh sát khiến ít nhất 9 người thiệt mạng, các quan chức an ninh cho biết.
Đây là lần thứ hai Ai Cập diễn ra đảo chính trong vòng 2 năm qua. Lần đầu tiên, vào năm 2011, cựu Tổng thống Hosni Mubarak bị lật đổ trong một cuộc nổi dậy chống lại chế độ của ông.
Vụ lật đổ Tổng thống Morsi diễn ra chỉ 4 ngày sau khi các cuộc biểu tình chống lại ông bùng nổ. Người dân phẫn nộ khi ông Morsi trao quá nhiều quyền lực cho tổ chức Huynh đệ Hồi giáo và những người Hồi giáo khác, đồng thời cho rằng ông đã thất bại trong việc giải quyết vấn đề hòa giải dân tộc và khủng hoảng kinh tế. Các cuộc biểu tình lần này thậm chí còn lớn hơn nhiều so với năm 2011.
Tại Washington, Tổng thống Mỹ Barack Obama kêu gọi quân đội Ai Cập nhanh chóng trả lại chính quyền để có thể sớm tổ chức bầu cử. Tổng thống đã ra lệnh cho chính phủ Mỹ đánh giá xem liệu những hành động quân sự của Ai Cập có ảnh hưởng thế nào đến viện trợ nước ngoài của Mỹ trị giá 1,5 tỉ USD/ năm cho hỗ trợ quân đội và kinh tế.
Trong khi đó, giới lãnh đạo quân đội Ai Cập đã có cuộc điện đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Martin Dempsey, cam kết sẽ nhanh chóng thành lập một chính phủ dân sự.
Ngay sau khi Tướng Abdel Fattah el Sissi tuyên bố lật đổ Tổng thống, Tổng thống Morsi viết trên trang Twitter của văn phòng Tổng thống Ai Cập rằng các biện pháp của quân đội là “đại diện cho một cuộc đảo chính” trong khi kêu gọi “mọi người phải giữ hòa bình và tránh đổ máu của người dân cùng một nước”.
Ông Morsi khẳng định tính hợp pháp trong cuộc bầu cử tổng thống của mình không được phép vi phạm và Ai Cập có thể bị rơi vào tình trạng bạo lực. Hàng vạn người ủng hộ Hồi giáo cũng đã đổ xuống đường trong những ngày qua, thề chiến đấu đến cùng để bảo vệ tính hợp pháp của cuộc bầu cử và thể hiện tham vọng đưa luật Hồi giáo vào Ai Cập.
Trong khi đó, quân đội Ai Cập tuyên bố không đảo chính nhưng thay mặt nguyện vọng của nhân dân dọn đường cho lãnh đạo mới.
Hiến pháp được những anh em Hồi giáo của ông Morsi soạn thảo sẽ bị “đình chỉ tạm thời” và một nhóm chuyên gia và đại diện của các phong trào chính trị sẽ xem xét sửa đổi.
Ông Morsi và một số lãnh đạo tổ chức Huynh đệ Hồi giáo gồm thủ lĩnh Mohammed Badie và phó thủ lĩnh Khairat el Shater đã bị áp lệnh cấm đi lại.
Phan Yến
Theo Huffingtonpost
