TP - Ngày 8-1, tân Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe ra lệnh cho Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera tăng cường hoạt động giám sát xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trên biển Hoa Đông. “Tôi muốn ông đáp trả (phía Trung Quốc) một cách kiên quyết”, Thủ tướng Abe nói với Bộ trưởng Onodera.

> Nhật Bản triệu đại sứ Trung Quốc về tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư
> Bốn tàu Trung Quốc tiến vào Điếu Ngư/Senkaku

Ngày 8-1, Nhật Bản triệu Đại sứ Trung Quốc tới để kịch liệt phản đối sự hiện diện của các tàu hải giám nước này trong vùng biển quanh Senkaku/Điếu Ngư.

Thứ trưởng Ngoại giao Akitaka Saiki triệu Đại sứ Cheng Yonghua tới sáng qua để yêu cầu những vụ việc như thế sẽ không bao giờ được lặp lại. Đây là vụ Nhật Bản phản đối Trung Quốc đầu tiên dưới thời tân Thủ tướng Shinzo Abe.

Phía Nhật Bản khẳng định, bốn tàu hải giám của Trung quốc đi vào vùng biển quanh quần đảo tranh chấp vào chiều 7-1, ở đó trong hơn 13 tiếng và rời đi sau lúc nửa đêm.

Các tàu Trung Quốc đã nhiều lần lại gần Senkaku/Điếu Ngư, từ khi Nhật Bản mua lại 3 trong số các đảo tranh chấp từ một chủ sở hữu tư nhân hồi tháng 9 năm ngoái.

Ngày 24-12-2012, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản phát hiện một máy bay và bốn tàu Trung Quốc ở gần Senkaku/Điếu Ngư.

Nhiều báo đưa tin, Thủ tướng Nhật Bản muốn tăng chi tiêu cho quốc phòng lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ qua. Một quan chức Nhật Bản cho biết đảng Dân chủ Tự do đã quyết định tăng thêm 100 tỷ yên (1,15 tỷ USD) cho quốc phòng. Khoản tiền này không lớn lắm, vì ngân sách quốc phòng năm 2012 là 53 tỷ USD.

Theo vị quan chức, khoản tiền tăng thêm sẽ được sử dụng để “nghiên cứu hệ thống radar mới” và “chi phí bảo dưỡng đội máy bay cảnh báo sớm”.

Một phần của khoản ngân sách này sẽ được dùng để tăng nhân sự quốc phòng, giám sát các đảo tranh chấp với Trung Quốc và mua thiết bị mới.

Thủ tướng Shinzo Abe được biết đến là người theo đường lối bảo thủ. Ông đã khẳng định sẽ duy trì đường lối cứng rắn trong vấn đề chủ quyền lãnh thổ, nhưng vẫn kêu gọi đối thoại với Trung Quốc.

Gia Tùng
Theo Kyodo, Yomiuri, BBC