Độc đáo lễ Hội chém lợn làng Ném Thượng

Độc đáo lễ Hội chém lợn làng Ném Thượng
TPO - Lễ chém lợn làng Ném Thượng (xã Khắc Niệm, huyện Tiên Du, Bắc Ninh) đã trở thành một lễ hội đặc sắc của xứ Kinh Bắc. Chẳng thế mà cứ mùng 6 tháng Giêng, người người lại nhắc nhau:“Đi qua Kinh Bắc bến hồ, Về hội đình Thượng lễ chùa Đại Bi. Đi hội Ném Thượng cùng đi, Hội thi xôi nếp chém thi lợn thờ”

Chuyện kể rằng: một vị tướng cuối đời Lý tên là Đoàn Thượng, khi đánh trận chạy đến vùng núi này đồn trú đã chém lợn rừng nuôi quân. Từ đó, hàng năm người dân mở hội chém lợn để tưởng nhớ đến người có công khai khẩn vùng đất hoang vu này. Theo tín ngưỡng dân gian của vùng quê Kinh Bắc, huyết lợn trong lễ tế thánh tượng trưng cho sự sung túc, khả năng sinh sản, sức sống tràn trề, mùa màng bội thu, vật nuôi sinh sản nhiều...

Cho “cụ ỉn” ăn uống trước khi rước
Cho “cụ ỉn” ăn uống trước khi rước .

Hai người được dân làng chọn từ rằm tháng 7 đều là những người khoẻ mạnh, gia cảnh sung túc, tuổi đúng 50 để nuôi 2 “cụ ỉ” làm lễ vật tế thánh. Đến rằm tháng 8, họ bắt đầu chọn lợn để nuôi. Cân nặng ban đầu của hai chú lợn là 25kg, cho đến ngày diễn ra lễ hội là khoảng 150kg. Người nuôi lợn mát tay hơn sẽ được thưởng 100 kg thóc, người còn lại được 50 kg thóc.

Các thiếu nữ trong làng làm nhiệm vụ dâng lễ vật hoa quả
Các thiếu nữ trong làng làm nhiệm vụ dâng lễ vật hoa quả .

Lợn được rước từ nhà gia chủ ra sân đình từ chiều ngày mùng 5. Sáng mùng 6, đúng ngày hội chính, toàn thể bà con dân làng tiến hành lễ rước lợn vòng quanh làng. Từ sân đình Thượng, hai chú lợn nằm trong cũi được rước ra từ phía cửa Đông, đi qua đường làng, rồi núi Nghè, núi Ngoan Sơn và vòng về từ phía cửa Tây của đình. Trong suốt thời gian diễn ra lễ rước, những người dân không tham gia vào nghi thức này sẽ đứng dọc hai bên đường, cầm theo một ít tiền gọi là “mừng tuổi cụ ỉ”, hoặc chuẩn bị những mâm bánh kẹo, chè thuốc bày trước cửa nhà để bồi dưỡng những người đưa rước.

Cụ ỉ nằm trong xe sẽ rước một vòng đường làng…
Cụ ỉ nằm trong xe sẽ rước một vòng đường làng….

Những người tham gia vào nghi thức chém lợn đểu được chọn lựa kĩ càng, từ tuổi tác, sức khỏe, gia cảnh và đạo đức. Hai thủ đao năm nay đều sinh năm 1965, hai người phất cờ sinh năm 1955, ngay cả người trông xe trong sân đình cũng phải sinh năm 1974 hoặc 1975…

Hai chú lợn thờ bị chém đứt đôi, máu văng đầy sân. Theo phong tục cổ xưa, ý nghĩa sâu kín của lễ chém lợn tế thánh liên quan đến tín ngưỡng phồn thực: máu được đồng nhất với tia sét, với tia nắng... có khả năng làm thụ thai, làm cho sự sống sinh sôi. Tế thần bằng máu có nghĩa là cầu mong sức sống tràn trề cho tất cả mọi người trong làng. Chính vì thế, kết thúc lễ chém lợn, dân làng thường cầm những tờ tiền lẻ chấm vào máu “cụ ỉ” rồi mang về đặt lên ban thờ, cầu cho một năm may mắn và sung túc.

Người dân ven đường mừng tuổi cho cụ ỉn
Người dân ven đường mừng tuổi cho cụ ỉn.

Mỗi xe chở cụ ỉ có khoảng 6 người hộ giá

 

Những mâm chè, thuốc lá, trầu cau… được bày sẵn ven đường để bồi dưỡng đám rước

Toàn cảnh đám rước làng Ném Thượng

Đi trước xe rước là gia đình được dân làng chọn để chăm sóc cụ ỉ

 

Tướng cờ múa hiệu lệnh chuẩn bị lễ chém lợn

 

Những người khỏe mạnh sẽ có nhiệm vụ giữ chân cụ ỉ

 

Thủ đao làm nhiệm vụ chém

 

Sau khi chém xong, hai thủ đao làm lễ tế trong đình

 

Dùng tiền lẻ chấm vào máu lợn để cầu may mắn cho gia đình

 

Một phần cổ của lợn sẽ được luộc bằng nước mắm để tế thánh tại đình

Cùng chuyên mục

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.