Giải cứu nạn trùng tu, tôn tạo quá đà

Giải cứu nạn trùng tu, tôn tạo quá đà
TP - Các nhà khoa học, chuyên gia lại có dịp tọa đàm về những bất cập trong trùng tu, tôn tạo di tích thời gian qua khiến dư luận bức xúc- như hiện tượng chùa Trăm Gian, đình Ngu Nhuế.

> Tín ngưỡng thờ vua Hùng trở thành di sản nhân loại
> Bảo tàng thì tốn, bảo tồn thì chán

Viện Bảo tồn Di tích tổ chức tọa đàm “Hoạt động tôn tạo, xây mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích”, sáng qua 25-1.

GS-KTS Hoàng Đạo Kính nói rất mạnh về vấn nạn trùng tu, tôn tạo di tích thời gian qua: “Cái đáng lo ghê gớm nhất hiện nay là công tác trùng tu khoa học, trùng tu bảo tồn di tích đang trở thành tôn tạo di tích theo cách đại tùy tiện. Cách làm như hiện nay làm biến chất hoàn toàn nội dung khoa học hàn lâm của sự nghiệp bảo tồn di tích. Di sản của chúng ta không to lắm đâu, được UNESCO xếp hạng nhiều lắm đấy, nhưng di sản vẫn rất khiêm tốn, nhỏ nhẹ, mỏng manh, còn sót lại rất ít mà chúng ta đã biến tất cả thành cuộc tôn tạo văng mạng, quá đà”.

KST Lê Thành Vinh, Giám đốc Viện Bảo tồn Di tích nêu: bên cạnh một số dự án được đánh giá cao như khu Thái học ở Văn miếu Quốc Tử Giám, rất nhiều di tích bị sai lệch, thay đổi và mất mát giá trị do xây mới tùy tiện như khu di tích Lam Kinh (Thanh Hóa)-công trình duy nhất còn lại của thời Lê Sơ, đình Kim Liên, chùa Trấn Quốc, hay thành nhà Mạc thành lò gạch.

Một nhà khoa học khác lại xót xa về tháp Phú Diên (Huế) - chỉ vì thiếu hiểu biết mà người ta chụp nguyên nhà kính lên tháp, khiến cho tháp đang bị mủn đi, trong khi phần phế tích phụ bên ngoài lại “sống” tốt.

Các nhà khoa học cảnh tỉnh về ba nguy cơ lớn nhất đối với di sản văn hóa: tôn tạo quá đà, xây dựng cơ bản hóa công tác trùng tu, tôn tạo di tích; làm kinh tế bằng di sản hay chính là du lịch hóa di tích.

Cuộc tọa đàm không những có ý nghĩa về mặt khoa học, mà còn thức tỉnh xã hội, thế mà vắng bóng các nhà quản lí văn hóa, di sản. GS Hoàng Đạo Kính gọi các nhà quản lí “họ trở thành những người Mỹ trầm lặng trong lĩnh vực di sản, không thấy họ lên tiếng hay có ý kiến trả lời đúng việc”.

Ông cho rằng, đến lúc phải đặt vấn đề bảo tồn di tích một cách nghiêm túc. Lượng di tích cấp tỉnh, quốc gia và quốc gia đặc biệt được xếp hạng ngày càng nhiều, “khiến cả nước sôi sục trong cuộc vận động nâng đời di tích và cùng với đó là sự lộn xộn, lạm phát hóa công tác bảo tồn di tích”.

Cho nên, ông Hoàng Đạo Kính đề xuất cần thì lên hạng di tích, còn lại đa số nên xuống hạng thì hơn và quan trọng nhất phải có phân cấp ứng xử với di tích phù hợp với từng loại di tích kiến trúc, mỹ thuật hay khảo cổ.

“Nhằm kiểm soát, nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động tôn tạo, phục hồi di tích, chúng ta cần nghiên cứu, thảo luận để có quy định chung về nội dung, hình thức, phạm vi của hoạt động tôn tạo di tích là gì, cái gì được làm, cái gì không được làm, cơ sở các cứ liệu khoa học về di tích”, GS. TSKH Lưu Trần Tiêu đề xuất.

Ông cũng nhấn mạnh nhu cầu đào tạo và cấp giấy chứng chỉ hành nghề bảo tồn di tích, tạo dựng đội ngũ bảo tồn chuyên nghiệp. Một ví dụ được các nhà khoa học đưa ra là việc giữ gìn di tích Chùa Dạm.

Đây là phế tích đầy đủ duy nhất còn lại của nền kiến trúc, mỹ thuật phật giáo thời Lý. Nhiều chuyên gia nói, tốt nhất là giữ nguyên vẹn nền phế tích, xây một chùa mới ở gần ngay đó.

Tôn tạo đảm bảo tính liên tục của kiến trúc truyền thống, hay lưu truyền gien văn hóa- Đó là kiến nghị của người làm tôn tạo di tích như Ths. KTS Đoàn Bá Cử (Cty Cổ phần tu bổ di tích Trung ương).

Nhìn lại hiện tượng trùng tu Gác Khánh tại chùa Trăm gian vừa qua, PGS.TS Trương Quốc Bình, Ủy viên Hội đồng Di sản Văn hóa quốc gia, đề xuất tăng cường công tác quản lí nhà nước, thực hiện nghiêm các quy định về di sản, di tích đặc biệt trong vấn đề bảo tồn, tôn tạo đã được luật hóa.

Thêm vào đó là vai trò của thanh, kiểm tra để ngăn chặn tình trạng phá hoại di tích xong đâu đấy rồi thanh tra mới biết.

Cùng chuyên mục

Chưởng Kim Dung lên màn ảnh nhỏ, Tiểu Long Nữ (Lưu Diệc Phi) và Dương Quá (Huỳnh Hiểu Minh)

Ai còn đọc truyện chưởng Kim Dung?

TP - 15 tác phẩm của Kim Dung vừa được mua bản quyền xuất bản, mở đầu bằng bộ Thiên long bát bộ dự kiến ra mắt tháng 12. Hơn nửa thế kỷ sau cơn sốt kiếm hiệp tại Việt Nam, một số người bắt đầu hoài nghi về sức hút của những pho truyện dài trong đời sống hôm nay.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.