Vĩnh biệt nghệ nhân Hà Thị Cầu

Vĩnh biệt nghệ nhân Hà Thị Cầu
TPO - Vào hồi 12 giờ 30 trưa 3-3, nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu đã trút hơi thở cuối cùng trong căn nhà nhỏ tại Yên Mô, Ninh Bình, hưởng thọ 97 tuổi.

> Bu Cầu ốm thật rồi!

Hà Thị Cầu
Nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu. Ảnh: Bạch Viên

Bà tên thật Hà Thị Năm (Cầu là cách gọi theo tên con trai cả ở vùng Yên Mô, Ninh Bình), sinh năm 1917 tại huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trong một gia đình 3 đời hát xẩm. Cha mất sớm, bà cùng mẹ về sinh sống tại thôn Quảng Phúc, xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

Lễ viếng nghệ nhân Hà Thị Cầu được bắt đầu từ lúc 7 giờ sáng ngày 4-3.

Bà sẽ được an táng vào lúc 9g30 sáng 5-3 tại nghĩa trang Đầm Thuần (xã Yên Phong, Yên Mô, Ninh Bình).

Khoảng tám tuổi, bà đã đã bê chiếc thau đồng theo bố mẹ lê la khắp các chợ quê để hành nghề hát xẩm kiếm sống. Định cư sống tại Yên Mô (Ninh Bình), hai mẹ con bà nương nhờ học hát tại nhà ông trùm xẩm Chánh Trương Mậu khi đó hiện là trưởng 6 gánh hát ở Ninh Bình.

Sau đó bà trở thành người vợ thứ 18  của ông trùm xẩm Nguyễn Văn Mậu (biệt danh là Chánh Trương Mậu). Năm đó, ông Mậu 49 tuổi, từng chung sống với 17 người đàn bà, trong đó có 8 bà chính thức.

Khi bà gần 40 tuổi thì ông Mậu qua đời, để lại cho bà 7 người con, 4 người lần lượt bị mất vì bệnh đậu mùa. Hiện tại bà sống cùng vợ chồng người con gái. Con rể bà làm nghề đánh cá còn con gái buôn bán rong các chợ Bút, chợ Ninh, chợ Nam Dân ở Ninh Bình.

Bà Hà Thị Cầu được coi là báu vật sống cuối cùng của nghệ thuật hát xẩm Việt Nam. Cuộc đời bà đã gắn bó với nghệ thuật hát xẩm từ nhỏ và rong ruổi từ Bắc chí Nam để kiếm sống thực sự bằng những bài hát xẩm.

Bà Hà Thị Cầu không biết chữ, nhưng là người thông minh và rất giỏi làm thơ và sáng tác các bài hát xẩm, hầu hết các bài hát xẩm do bà biểu diễn đều do cụ tự đặt lời và truyền dạy cho con cháu.

Cuộc đời của bà Cầu nghèo khổ, đến lúc chết cuộc sống của cụ cũng vẫn cơ cực như thế. Gia đình bà là hộ nghèo nhất ở xã Yên Phong, huyện Yên Mô, Ninh Bình.

Bộ phim Xẩm đỏ

“Xẩm đỏ” là tên một bộ phim mới nhất về nghệ nhân Hà Thị Cầu, người được mệnh danh là “báu vật nhân văn sống” của môn nghệ thuật hát xẩm.

Bộ phim dài 35 phút của đạo diễn Lương Đình Dũng đã tái hiện được một phần nào cuộc đời vất vả, khổ cực của bà Cầu qua những câu hát xẩm…

Hoàn thành sau 2 năm bấm máy, với 1.200 phút hình ảnh tác giả chỉ chọn ra 35 phút để dựng thành phim "Xẩm đỏ". Bộ phim tài liệu “Xẩm đỏ” đã ra mắt khán giả vào ngày 18-8-2011.

Cùng chuyên mục

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.