Độc đáo lễ hội kén rể cho nữ tướng Lê Hoa

Độc đáo lễ hội kén rể cho nữ tướng Lê Hoa
TPO - Ngày 13-3, đông đảo người dân cùng khách thập phương náo nức đến xem lễ hội kén rể được diễn ra hằng năm vào ngày 2-2 âm lịch tại thôn Đường Yên, xã Xuân Nộn, Huyện Đông Anh, Hà Nội.

Độc đáo lễ hội kén rể cho nữ tướng Lê Hoa

> Lễ hội 'cướp' đầu pháo xứ Lạng
> Náo nhiệt Lễ hội đầu pháo Kỳ Lừa

TPO - Ngày 13-3, đông đảo người dân cùng khách thập phương náo nức đến xem lễ hội kén rể được diễn ra hằng năm vào ngày 2-2 âm lịch tại thôn Đường Yên, xã Xuân Nộn, Huyện Đông Anh, Hà Nội.

Đức Thánh bà vinh quy bái tổ
Đức Thánh bà vinh quy bái tổ.

Lễ hội này được phục dựng lại từ năm 2001 sau 60 năm thất truyền, với nhiều nghi lễ và trò chơi dân gian, thể hiện tinh thần hiếu học, tinh thần thượng võ của dân tộc. Những phần thi trong lễ kén rể tái hiện những công việc thường ngày của cư dân lúa nước, gửi gắm trong đó những ước vọng về một cuộc sống ấm no, mùa màng tươi tốt.

Trước khi diễn ra lễ hội khoảng một tháng, các thành viên trong làng đã chuẩn bị và tập luyện công phu. Việc chọn người tham gia được tiến hành kỹ lưỡng. Người đóng vai mẹ của đức Thánh bà Lê Hoa (tức “Mẫu Bà”) phải là người đẹp song toàn, gia đình ổn định. Còn hai chàng rể và người đóng vai đức Thánh bà phải là trai thanh gái lịch, chưa có gia đình.

Đúng 14 giờ, cuộc thi kén rể bắt đầu. Mở màn là lễ vinh quy bái tổ của nữ tướng Lê Hoa. Kế đến là phần thi kén rể độc đáo của hai chàng trai phe Hậu và phe Bắc. Họ phải đứng ra đọc vè ứng đối thi tài và cùng trải qua 4 cuộc thi bao gồm: Thi cày, câu ếch, chõng chó (chọc cho chó sủa), bắt trạch trong chum. Đây đều là thú chơi dân gian đồng thời cũng là để dậy con cháu ngàn đời siêng năng lao động. Sau các phần thi, chàng trai phe Bắc đã dành chiến thắng nên được Mẫu Bà phong tặng quần áo, chức tước và chọn làm rể quý.

Theo truyền thuyết dân gian và thần phả của đình thì bà Lê Hoa là một danh tướng của Hai Bà Trưng và là người có công chữa bệnh cho dân làng Đường Yên được dân làng tôn vinh thờ phụng. Chuyện kể rằng khi Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa đánh giặc Đông Hán (năm 40-43) thì ở làng Đường Yên có bà Lê Hoa (còn gọi là Ả Lự) tuổi 17-18 vẫn chưa lấy chồng, tình nguyện đi theo Hai Bà Trưng.

Bà chiêu mộ quân sĩ ở các nơi và về Đường Yên làm lễ khao quân vào ngày 25 tháng chạp. Sau khi Hai Bà Trưng thắng trận lên ngôi vua, hai bà phong tước cho bà Lê Hoa là “Nữ sử anh phong”, “Tuệ tĩnh phu nhân”.

Khi đất nước thanh bình bà Lê Hoa vinh qui bái tổ về làng Đường Yên thì “kiếm gươm vứt bỏ lại hiền như xưa”. Vì là nữ tướng nên khi nước nhà không còn khói lửa đao binh thì phải làm tròn bổn phận của người con gái là đi lấy chồng. Và lễ hội “kén rể” ra đời từ đó.

Một số hình ảnh xung quanh lễ hội:

Dương Thị Phương đóng vai Đức Thánh bà trịnh trọng cởi bỏ mo cau để đi lấy chồng
Dương Thị Phương đóng vai Đức Thánh bà trịnh trọng cởi bỏ mo cau để đi lấy chồng.
Cuộc thi cày mở đầu cho hội thi canh nông, bao giờ cũng vậy công việc của nhà nông bắt đầu từ khầu cầy ruộng, lúa có tốt hay không chính là nhờ vào việc cầy sâu bừa kỹ. Trên sân đình hai chàng rể đóng vai thợ cày mặc quần áo nâu chít khăn trên đầu, đi theo là hai đầy tớ mang theo trống khẩu để cổ vũ, còn hai người đóng làm trâu mặc quần áo đen, đeo mặt nạ. Sau 4 đường cày, nếu ai cày thẳng, không lệch vai cày và cày nhanh thì người đó thắng
Cuộc thi cày mở đầu cho hội thi canh nông, bao giờ cũng vậy công việc của nhà nông bắt đầu từ khầu cầy ruộng, lúa có tốt hay không chính là nhờ vào việc cầy sâu bừa kỹ. Trên sân đình hai chàng rể đóng vai thợ cày mặc quần áo nâu chít khăn trên đầu, đi theo là hai đầy tớ mang theo trống khẩu để cổ vũ, còn hai người đóng làm trâu mặc quần áo đen, đeo mặt nạ. Sau 4 đường cày, nếu ai cày thẳng, không lệch vai cày và cày nhanh thì người đó thắng.
Hai em nhỏ đóng làm ếch để bắt đầu cuộc thi câu ếch
Hai em nhỏ đóng làm ếch để bắt đầu cuộc thi câu ếch.
Khi chàng rể tung mồi, ếch nào tóm được nhanh, nhảy đẹp thì bên phe đó thắng
Khi chàng rể tung mồi, ếch nào tóm được nhanh, nhảy đẹp thì bên phe đó thắng.
Thi chõng chó là một trò chơi dân gian độc đáo, lấy cọng giềng chọc chó, vì giềng và chó kỵ nhau cho nên khi con chó ngửi thấy mùi giềng thì dù có chọc đến đâu nó cũng không kêu. Trò chơi này đòi hỏi sự tài tình và phải dùng mẹo mới lừa cho con chó kêu
Thi chõng chó là một trò chơi dân gian độc đáo, lấy cọng giềng chọc chó, vì giềng và chó kỵ nhau cho nên khi con chó ngửi thấy mùi giềng thì dù có chọc đến đâu nó cũng không kêu. Trò chơi này đòi hỏi sự tài tình và phải dùng mẹo mới lừa cho con chó kêu.
Trò chơi bắt trạch trong chum đầy hào hứng và quyết liệt của hai chàng rể
Trò chơi bắt trạch trong chum đầy hào hứng và quyết liệt của hai chàng rể.
Người thắng cuộc được Mẫu bà ban thưởng và chọn làm rể quý
Người thắng cuộc được Mẫu bà ban thưởng và chọn làm rể quý.
Đôi phu thê ra mắt bà con chòm xóm
Đôi phu thê ra mắt bà con chòm xóm.
Đôi phu thê cùng bái tạ tổ đường để tổ đường chứng giám
Đôi phu thê cùng bái tạ tổ đường để tổ đường chứng giám.

Nguyễn Thị Sự

Cùng chuyên mục

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc đổ bộ Hải Phòng

TPO - Dàn đạo diễn nổi danh như Đặng Thái Huyền, Hàm Trần, Khương Ngọc và nhiều nhà sản xuất, diễn viên điện ảnh quy tụ tại Hải Phòng dự Diễn đàn điện ảnh. Phát biểu tại cuộc họp trước thềm diễn đàn chiều 21/11, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cam kết thành phố giảm 20-30% chi phí lưu trú, rút ngắn 50% thủ tục hành chính đối với các đoàn làm phim.

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

Tiếng trống mở cõi bên Hồ Gươm

TPO - Một chiêng, một trống cái và 100 trống trung cùng khởi vang, báo hiệu lễ dâng hương trước Tượng đài Vua Lý Thái Tổ sáng 21/11. Qua hệ thống loa truyền thanh, lời chúc văn và trích đoạn Chiếu dời đô vang khắp không gian Hồ Gươm cho toàn thể nhân dân cùng lắng nghe.

Giải đua ghe Ngo Vĩnh Long mở rộng diễn ra ngày 21–22/11 tại sông Láng Thé, quy tụ 13 đội từ Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau trong Lễ hội Ok Om Bok.

Mãn nhãn màn ghe Ngo tranh tài ở Vĩnh Long

TPO - Chiều 21/11, tại sông Láng Thé, xã Bình Phú và phường Nguyệt Hóa, UBND tỉnh Vĩnh Long tổ chức khai mạc Giải đua ghe Ngo tỉnh Vĩnh Long mở rộng. Hoạt động trong chuỗi sự kiện của Tuần lễ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam và Lễ hội Ok Om Bok năm 2026.

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

Nơi vẻ đẹp 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh

TPO - Lễ hội là nơi hội tụ và lan tỏa tinh thần Đại đoàn kết toàn dân tộc - nơi vẻ đẹp của 54 dân tộc anh em cùng được tôn vinh trong một Việt Nam hòa bình, hạnh phúc. Những sắc màu văn hóa, di sản nghệ thuật và giá trị truyền thống không chỉ được tái hiện mà còn được tiếp nối bằng sức sáng tạo của các thế hệ hôm nay.

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

DatVietVAC và bài toán đưa IP giải trí Việt ra thị trường quốc tế

TPO - Không dừng lại ở sức hút sân khấu hay những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt - Mỹ, hành trình đưa Vũ trụ say hi ra thị trường quốc tế của DatVietVAC cho thấy cách một doanh nghiệp nội địa chủ động làm chủ tài sản trí tuệ, đa dạng hóa mô hình khai thác bản quyền và đặt mục tiêu tăng trưởng dài hạn cho công nghiệp văn hóa Việt.

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

Khám phá văn hóa ẩm thực Italia

TPO - Từ lịch sử hàng nghìn năm đến những trải nghiệm nếm thử và khả năng kết hợp với món ăn Việt Nam, dầu ô liu extra virgin trở thành điểm nhấn tại hội thảo chuyên đề diễn ra Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Ẩm thực Italia trên Thế giới lần thứ 11.

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

Khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hồ Gươm

TPO - Phát biểu tại lễ khai mạc Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi trải nghiệm có thể gieo thêm một tình yêu với Hà Nội, một niềm tự hào về văn hóa Việt Nam và một ý thức trách nhiệm đối với những giá trị mà cha ông đã trao truyền.

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

Hai tiến sĩ hóa thân thành cô giáo vùng cao

TPO - Một ngày sau khi đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn ra mắt MV "Em là cô giáo vùng cao" nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, với sự tham gia của TS, ca sĩ Thu Hà - người bạn thân gần 25 năm của Tân Nhàn.

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

Miễn phí vé 17 tuyến xe buýt và Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên

TPO - Trước thềm lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X tối 21/11, TPHCM hoàn thiện các khâu tổ chức, từ sân khấu bên sông Sài Gòn đến phương án đi lại, lưu trú cho các đoàn. Thành phố cũng kết nối sự kiện thể thao với những hoạt động giới thiệu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ.

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

Tôn vinh vận động viên, huấn luyện viên tiêu biểu của Việt Nam

TPO - Công ty Cổ phần Thể thao và Giải trí MCV (MCV Sport) và Trung tâm Thông tin - Truyền thông Thể dục thể thao ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, hướng tới phát triển nội dung thể thao đa nền tảng, mở rộng nguồn lực và tăng khả năng kết nối với công chúng trong môi trường số.

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

Tiếp tục đấu khẩu về đôi rồng cao 10 m bên Hồ Gươm

TPO - Đôi rồng bên Hồ Gươm phục vụ một sân khấu tạm thời, nhưng cuộc tranh luận đã vượt khỏi khuôn khổ sự kiện. Tạo hình, màu sắc và vị trí của chúng trở thành tâm điểm khen chê. Lời giải thích về sự tồn tại của đôi rồng nhiều lúc bị lấn át bởi những lời phán xét.