‘Nghi lễ mùa xuân’: Vở balê trăm tuổi mà vẫn mới

‘Nghi lễ mùa xuân’: Vở balê trăm tuổi mà vẫn mới
TPO - ‘‘Nghi lễ mùa xuân’’ là vở ba lê được dựng trên phần nhạc của nhà soạn nhạc thiên tài Igor Stravinsky với phần biên đạo của Nijinski cho đoàn balê Nga huyền thoại của Diaghilev.

Được công diễn lần đầu năm 1913 tại nhà hát Champs-Élysées (Paris) và bị giới phê bình chỉ trích, nhưng sức mạnh cách tân của vở múa đã chiến thắng tất cả và Nghi lễ mùa xuân đã trở thành vở ba lê nổi tiếng đi suốt thế kỷ 20. Khán giả Tp Hồ Chí Minh sẽ có dịp thưởng thức vở múa này ngày 27/6 tại Nhà hát Bến Thành. Ngày 29/6 vở diễn sẽ được trình diễn tại Nhà Hát Tuổi Trẻ, Hà Nội.

Với nhiều biên đạo trên thế giới, có được 1 phiên bản của Nghi lễ mùa xuân luôn là một sự thách thức và sự cám dỗ lớn lao. Có cả trăm phiên bản của vở múa này trong đó phải kể đến các tên tuổi như Pina Bausch, Paul Taylor, Martha Graham, Jorge Lefebre hay Marie Chouinard, Régis Obadia,... và gần đây nhất là Jean-Claude Gallotta đều đã thử sức với tác phẩm này.

Mỗi lần công diễn là một lần giới phê bình dậy sóng bởi phần nhạc mang tính cách tân đến mức chính tác giả Igor Stravinsky phải nhận định là ‘‘không thể múa được’’.

Ông đã đưa một loạt các nghi lễ cổ xưa của người Nga vào âm nhạc của mình và ở đây là nghi lễ hiến tế mùa xuân: một thiếu nữ bị các bô lão kết tội phải nhảy múa đến chết. Nội dung vở múa nguyên bản được chia làm hai phần: "L'Adoration de la terre - Sự tôn thờ trái đất" và "Le Sacrifice - Sự hiến tế". Lần này, biên đạo Gallotta đã đưa ra một cách ‘‘đọc’’ mới tác phẩm này.

Phần một và hai của vở diễn là những màn múa tập thể rồi solo không có nhạc. Như một khoảng lặng trước khi cơn bão âm nhạc của Stravinsky tràn về. Biên đạo Gallotta ‘’thôi miên’’ khán giả trong phần một và hai với câu chuyện của ngôn ngữ cơ thể thuần khiết, của hình khối, chuyện động, hơi thở và sự im lặng.

Phần ba của vở diễn là bốn mươi phút phiên bản Nghi lễ mùa xuân theo cách ‘‘nhìn’’ của ông.

Đây là vở diễn đã thu hút sự chú ý của giới chuyên môn và báo giới Pháp từ năm 2011, thời điểm ra đời của vở diễn, đến các chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới của biên đạo Galllotta nhân dịp này.

Với một ý tưởng được hình thành từ thời còn ngồi trên ghế nhà trường và ‘‘nhìn ngắm’’ những hình ảnh, cảm xúc mà âm nhạc của Stravinsky vĩ đại ‘‘vẽ nên’’, Jean-Claude Gallotta đã mê mẩn phần nhạc của tác phẩm này.

Ông tâm sự trong một cuộc phỏng vấn: ‘‘tôi lập tức bị cuốn hút bởi điệu nhạc khi đó còn lạ lẫm với tôi, mở ra trước mắt tôi những vùng mà tôi vẫn tưởng là nơi cấm, sự gợi cảm, những cơ thể quay cuồng, những xúc cảm không thể diễn đạt, những hơi thở dồn dập’’.

Hàng chục năm sau, nghệ sỹ múa tập sự ngày nào đã trở thành một trong những biên đạo tài năng nhất nước Pháp, giám đốc trung tâm múa đương đại thành phố Grenoble (CH Pháp) đã dàn dựng vở múa mà biên đạo múa kì cựu George Balanchine, người đã dựng tới 20 vở ba lê với Stravinsky, đã đánh giá là ‘‘không thể múa được’’.

Biên đạo Jean-Claude Gallotta đã biên đạo hơn 60 vở múa được trình diễn trên khắp thế giới, trong đó đáng chú ý có các vở Ulysse, Mammame, Bác sĩ Labus, Presque Don Quichotte, Những giọt nước mắt của Marco Polo, 99 duos, Ba thế hệ, Cher Ulysse…

Ông cũng dàn dựng nhiều vở cho các nhà hát danh tiếng của Pháp như Nhà hát vũ kịch Lyon và Nhà hát vũ kịch .

Cùng chuyên mục

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

Chuyện về nghệ sĩ cải lương Thanh Nga

TPO - Trước ngày giỗ nghệ sĩ cải lương Thanh Nga, con trai bà xúc động nhận bằng Tổ quốc ghi công của mẹ sau 47 năm có quyết định công nhận liệt sĩ. Với nhiều khán giả, đây cũng là dịp biết thêm về cuộc đời người nghệ sĩ được gọi là “Nữ hoàng sân khấu”, tài hoa nhưng bạc mệnh.

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan tại chùa Tam Chúc

TPO - Đại lễ dâng y Kathina Hoàng gia Thái Lan được tổ chức trang trọng tại chùa Tam Chúc (Ninh Bình) vào chiều 14/11, với sự tham dự của đại diện Bộ Ngoại giao Thái Lan, Đại sứ quán Thái Lan tại Việt Nam, lãnh đạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam cùng đông đảo tăng ni, phật tử.

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

Cựu Phó Thủ tướng Đức đóng phim quảng bá Việt Nam

TPO - Cựu Phó Thủ tướng Đức Philipp Rösler vừa nhận lời tham gia "Profile Đất nước của tôi", bộ phim quảng bá hình ảnh Việt Nam. Đây là bộ phim do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Cục Điện ảnh phối hợp và bảo trợ.

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

'Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027' tìm kiếm nhan sắc có chiều sâu văn hóa

Không chỉ tôn vinh nhan sắc, “Hoa hậu Văn hóa Việt Nam 2027 – Miss Multicultural Vietnam 2027” hướng tới tìm kiếm người phụ nữ hội tụ trí tuệ, bản lĩnh, tâm hồn đẹp và sự am hiểu văn hóa dân tộc. Người đăng quang được kỳ vọng không chỉ đại diện cho vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam mà còn mang sứ mệnh gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa đến bạn bè quốc tế.

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ

TPO - Sáng 14/11, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và trao bằng Tiến sĩ năm 2026. Trong khuôn khổ buổi lễ, NSND Tự Long nhận bằng Tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và lịch sử sân khấu.

Tranh cãi vì… bò biết bay

Tranh cãi vì… bò biết bay

TPO - Bò Sữa Bay có lẽ là bộ phim Việt phân cực khán giả nhất trong năm nay. Phim trở thành đề tài bàn tán sôi nổi của giới mộ điệu điện ảnh trên các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là Threads. Những cuộc tranh luận sôi nổi trải dài từ các tầng sâu ý nghĩa của hình ảnh con bò biết bay, về việc phim có cần phải “dễ hiểu”, và cả về độ tuổi chính xác của chàng đạo diễn.

Phó Trưởng Ban tổ chức: 'Mong Hoa hậu Yến Trang và hai á hậu trân trọng giá trị cốt lõi cuộc thi'

Phó Trưởng Ban tổ chức: 'Mong Hoa hậu Yến Trang và hai á hậu trân trọng giá trị cốt lõi cuộc thi'

TPO - Phát biểu chào mừng Top 3 Hoa hậu Việt Nam 2026 trong sự kiện chào đón Hoa hậu, Á hậu và dàn người đẹp sáng 13/11, nhà báo Nguyễn Ngọc Tiến - Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong, Phó Trưởng Ban tổ chức Hoa hậu Việt Nam 2026 - bày tỏ mong muốn các người đẹp luôn giữ sự giản dị, chân thành, đồng thời trân trọng giá trị cốt lõi của cuộc thi.

Tuần lễ Văn hóa và Lễ hội Ok Om Bok Vĩnh Long diễn ra từ 18-24/11 với màn biểu diễn nhạc ngũ âm số lượng người tham gia nhiều nhất Việt Nam.

Sắp có thêm kỷ lục Việt Nam trình diễn nhạc cụ ngũ âm tại Vĩnh Long

TPO - Tuần lễ chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Vĩnh Long dự kiến sẽ có sự kiện trình diễn nhạc cụ ngũ âm của đồng bào dân tộc Khmer với số lượng nhạc công, nghệ nhân, diễn viên nhiều nhất Việt Nam. Trong tuần lễ cũng diễn ra giải đua ghe Ngo truyền thống của đồng bào miền sông nước.

Đừng để văn hóa dân tộc trở thành ‘người khách’ trong chính ngôi trường Việt Nam

Đừng để văn hóa dân tộc trở thành ‘người khách’ trong chính ngôi trường Việt Nam

TPO - Giáng sinh, Halloween và nhiều lễ hội có nguồn gốc nước ngoài ngày càng hiện diện trong đời sống học đường. Đó là một biểu hiện của giao lưu văn hóa. Nhưng khi một đứa trẻ lo lắng, không muốn đến lớp vì thiếu trang phục theo chủ đề, trong khi những giá trị văn hóa truyền thống chưa được chuyển tải đủ hấp dẫn, câu hỏi đặt ra là: Chúng ta đang giáo dục bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ như thế nào?

Hạnh phúc từ những người cùng tôi giữ dòng điện

Hạnh phúc từ những người cùng tôi giữ dòng điện

Tháng 8/2024, tôi khoác màu áo Nhiệt điện Cần Thơ tham dự Giải hội thao công nhân, viên chức, lao động Tổng công ty tại Phú Yên. Sau ba tháng miệt mài tập luyện, tiếng hô “Cần Thơ cố lên!” bên sân cỏ trở thành một kỷ niệm tôi vẫn mang theo.

Màn kết concert Thanh xuân khiến hàng chục nghìn người xúc động

406 chương trình rộn ràng đón Ngày Văn hóa Việt Nam

TPO - Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được tổ chức lần đầu tiên trên phạm vi toàn quốc với hơn 400 chương trình, hoạt động tại 34 tỉnh, thành phố. Từ biểu diễn nghệ thuật, triển lãm di sản đến lễ hội truyền thống và trải nghiệm văn hóa cộng đồng, chuỗi sự kiện tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia, thưởng thức các giá trị văn hóa dân tộc.