Giấc mơ lập bảo tàng tư nhân về Tây Nguyên

Giấc mơ lập bảo tàng tư nhân về Tây Nguyên
TP - Trong khi bản sắc văn hóa Tây Nguyên trong các buôn làng ngày càng vắng bóng, có một đôi vợ chồng đã không ngừng nuôi giấc mơ lập bảo tàng tư nhân cho gần 3.000 hiện vật quý hiếm sau nhiều năm sưu tầm.

> Người phụ nữ ngửi ...cổ vật, mê tàu đắm
> Khai trương bảo tàng tư nhân đầu tiên tại Huế

Đôi vợ chồng say mê kỷ vật

Quán cà phê Tây Nguyên điểm hẹn trong hẻm cuối đường Phạm Hồng Thái (TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) từ lâu đã gắn liền với câu chuyện về “Chị Cúc bảo tàng”.

Sự độc đáo của điểm hẹn này nằm ở khoảng 3.000 hiện vật vừa trưng bày, vừa xếp lớp trong kho gồm quần áo nam nữ thường ngày, trang phục lễ hội, đồ trang sức, dụng cụ sinh hoạt, săn bắn, thuyền độc mộc, ché rượu và các loại nhạc cụ dân tộc Tây Nguyên.

Ấn tượng nhất trong số đó là bộ sưu tập 138 chiếc trống cổ trên trăm năm, hơn 30 bộ chiêng quý còn nguyên vẹn, hàng trăm ché rượu cổ của gần chục sắc tộc thiểu số như Ê đê, Jrai, Xê đăng, M’nông, Pih v.v…bày ở nhà lồng khiến người xem phải trầm trồ, kinh ngạc.

Khối di sản đồ sộ này hình thành từ lòng say mê vô bờ bến và sự kỳ công sưu tầm trong rất nhiều năm của chủ nhân. Chồng chị Cúc, võ sư Lê Tuấn, lục đẳng huyền đai karatedo cũng say sưu tầm kỷ vật theo vợ tự lúc nào. Thế nên, võ sinh của anh từ khắp nơi hễ thấy ở đâu có hiện vật quý hiếm là báo tin ngay.

Thời gia cảnh còn nghèo khó, anh Tuấn không ngại dốc cạn túi và đạp xe cả trăm cây số mỗi khi lùng hàng, có khi mai phục tới nửa năm để thuyết phục được gia chủ chịu nhượng lại chiếc ché “mẹ bồng con”. Có lần vợ chồng phải gán thêm trâu lợn, cúng lễ trang trọng mới mua được chiếc thuyền độc mộc cũ của đồng bào…

Ôm mộng lập bảo tàng tư nhân

Chị Cúc cởi mở kể lại niềm đam mê này. Suốt 34 năm công tác trong ngành bảo tàng, tới cả lúc về hưu năm 2011, với cương vị Giám đốc Bảo tàng tỉnh Đắk Nông, khó khăn theo chị là cơ chế kinh phí của ngành vô cùng ít ỏi, thủ tục lại nhiêu khê.

“Nhiều lần chờ xin được kinh phí thì hiện vật đã bị người nơi khác mua ngay mất rồi. Mình về buôn, đồng bào thương hay tặng những món quà nho nhỏ như quả bầu khô, chiếc vòng cườm… Từ bộ sưu tập trang sức được tặng, mới nghĩ đến chuyện sưu tầm hiện vật văn hóa, mở bảo tàng tư nhân để giới thiệu với du khách thập phương về văn hóa Tây Nguyên”- chị Cúc nói.

Trước nạn chảy máu cồng chiêng diễn ra ở khắp các buôn làng Tây Nguyên, chứng kiến hàng loạt bộ chiêng cổ bị bán phế liệu, đồng nát, mà nhà nước lại không có cơ chế, kinh phí để mua lại tất cả, từ những năm chín mươi trở lại đây vợ chồng chị mới quyết tâm sưu tầm, xin hoặc mua lại những hiện vật văn hóa truyền thống mà nhiều nơi đồng bào chịu bán hoặc bỏ đi.

Chị giãi bày: “Từng chiếc trống cổ, từng bộ chiêng, bộ ché quý, bộ thừng săn voi… đều là ký ức của vùng đất Tây Nguyên. Bởi vậy, nghe ở đâu có bán hiện vật quý mà kinh phí nhà nước không có nguồn mua, vợ chồng mình lại xoay xở vay mượn, thương lượng mang về!”.

Vừa nghỉ hưu năm 2011, chị đã tính xin chuyển đổi mục đích sử dụng 5 sào đất nông nghiệp của gia đình để xây bảo tàng, không ngờ đất rơi vào quy hoạch bị thu hồi làm công trình công cộng. Tiền đền bù không đủ mua lại diện tích tương ứng, vợ chồng chị đành để “hiện vật nằm kho”, thỉnh thoảng lại mang ra hong nắng, hoặc thuê đồng bào cất giữ, hun khói bảo quản.

Theo ông Bùi Văn Khối, trưởng phòng Nghiệp vụ văn hóa, Sở VH-TT&DL Đắk Lắk nhận định: “Chị Cúc sở hữu bộ sưu tập hiện vật văn hóa khổng lồ, trong đó nhiều hiện vật quý hiếm, giá trị rất lớn, có thể mở được bảo tàng tư nhân”. Cũng chung nhận xét, ông Tô Anh Tuấn, Giám đốc Sở VH-TT&DL Đăk Nông cho rằng, nhà nước cũng nên tạo điều kiện khuyến khích chị Cúc mở bảo tàng tư nhân để giới thiệu văn hóa Tây Nguyên đến du khách trong và ngoài nước, đồng thời bảo quản hiện vật tốt hơn.

Cùng chuyên mục

Hé lộ sân khấu Mỹ Đình rộng 3.000 m2 chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

Hé lộ sân khấu Mỹ Đình rộng 3.000 m2 chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam

TPO - Tối 22/11, buổi tổng duyệt concert "Muôn sắc Việt Nam" diễn ra tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Chương trình kết nối những giá trị di sản với sức sáng tạo đương đại, hướng tới đáp ứng nhu cầu thưởng thức của đông đảo nhân dân và lan tỏa tinh thần “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”.

Thí sinh nhỏ tuổi nhất giành giải Sao Mai 2026

Thí sinh nhỏ tuổi nhất giành giải Sao Mai 2026

TPO - Nguyễn Đỗ Khánh An đã giành giải Nhất cuộc thi Sao Mai 2026 với ca khúc “Đá trông chồng” trong đêm chung kết và trao giải tối 22/11. Cô sinh năm 2006, là thí sinh nhỏ tuổi nhất cuộc thi.

TPHCM khai hội Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết

TPHCM khai hội Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết

TPO - Trong Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết, các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và không gian giới thiệu những ngành công nghiệp văn hóa nổi bật của thành phố, tạo điều kiện để người dân và du khách tham quan, trải nghiệm, giao lưu và khám phá những giá trị văn hóa đặc trưng.

Pháo hoa tầm cao, giàn phun và hỏa thuật chuẩn bị thắp sáng Mỹ Đình

Pháo hoa tầm cao, giàn phun và hỏa thuật chuẩn bị thắp sáng Mỹ Đình

TPO - Những chùm pháo hoa rực rỡ kết hợp cùng hiệu ứng ánh sáng, âm nhạc và hỏa thuật hứa hẹn tạo nên khoảnh khắc ấn tượng trên bầu trời Mỹ Đình tối 22/11, góp phần làm nóng bầu không khí trước thềm chương trình "Muôn sắc Việt Nam" chính thức diễn ra vào tối 24/11.

Kiếm vàng, trống đồng Đông Sơn 2.700 năm

Kiếm vàng, trống đồng Đông Sơn 2.700 năm

TPO - Bảo tàng Hải Phòng tổ chức không gian trưng bày hơn 300 cổ vật, hiện vật, tài liệu quý. Nổi bật với bộ kiếm nạm vàng, bạc, trống đồng Đông Sơn 2.700-2.000 năm, cùng các hiện vật, trang phục, đồ gốm, đồ vật trang trí của vua chúa, quan lại và quý tộc qua các triều đại.

Vận động viên, người dân tại TPHCM: 'Đã quá Tổ quốc ơi'

Vận động viên, người dân tại TPHCM: 'Đã quá Tổ quốc ơi'

TPO - Hàng nghìn người đổ về Công viên Bờ sông Sài Gòn để hòa cùng không khí khai mạc Đại hội Thể thao Toàn quốc lần thứ X. Chia sẻ với phóng viên Tiền Phong, các vận động viên, người dân đều hào hứng khi TPHCM đăng cai trở lại đại hội sau 20 năm, kỳ vọng mùa giải thành công.

Hàng nghìn người đổ về Công viên Bờ sông Sài Gòn xem rước đuốc

TPO - Công viên Bờ sông Sài Gòn bừng sáng trong không khí sôi động của Lễ khai mạc Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X năm 2026. Hàng nghìn khán giả hòa mình vào những màn trình diễn nghệ thuật mãn nhãn, màn diễu hành đầy khí thế của 36 đoàn thể thao và nghi thức rước đuốc, thắp sáng đài lửa Đại hội.

Cả nghìn người diễu hành ở phố cổ Hà Nội

Cả nghìn người diễu hành ở phố cổ Hà Nội

TPO - Sáng 22/11, ngày hội "Bách hoa bộ hành" diễn ra tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội, đưa những sắc phục Việt xưa trở lại đường phố Thủ đô trong chuỗi hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam.

Cảnh sắc Việt Nam qua hàng chục bom tấn điện ảnh trăm tỷ đồng

Cảnh sắc Việt Nam qua hàng chục bom tấn điện ảnh trăm tỷ đồng

TPO - Từ những danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa đến phục trang, hiện vật trong các bộ phim, triển lãm “Việt Nam trên màn ảnh” giới thiệu tiềm năng phát triển điện ảnh của 16 tỉnh, thành phố, đồng thời tạo cơ hội kết nối giữa các địa phương, hãng phim và nhà sản xuất trong nước, quốc tế.

Hoa hậu Bảo Ngọc lần thứ ba dự hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc

Hoa hậu Bảo Ngọc lần thứ ba dự hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc

TPO - Sau thành tích Top 6 Miss World 2026, Bảo Ngọc tiếp tục các hoạt động liên quan môi trường và biến đổi khí hậu. Tại COP31 ở Thổ Nhĩ Kỳ, cô dẫn dắt sự kiện về nông nghiệp bền vững, cùng tổ chức tọa đàm về nguồn vốn cho các dự án khí hậu của thanh niên.

Cần Thơ rộn ràng đêm khai hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo

Cần Thơ rộn ràng đêm khai hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo

TPO - Tối 21/11, tại Công viên 30 Tháng 4 (phường Phú Lợi, TP. Cần Thơ), chương trình nghệ thuật với chủ đề Sắc màu di sản phương Nam diễn ra, chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và khai mạc Lễ hội Oóc Om Bóc - Đua ghe Ngo TP. Cần Thơ năm 2026.

Chưởng Kim Dung lên màn ảnh nhỏ, Tiểu Long Nữ (Lưu Diệc Phi) và Dương Quá (Huỳnh Hiểu Minh)

Ai còn đọc truyện chưởng Kim Dung?

TP - 15 tác phẩm của Kim Dung vừa được mua bản quyền xuất bản, mở đầu bằng bộ Thiên long bát bộ dự kiến ra mắt tháng 12. Hơn nửa thế kỷ sau cơn sốt kiếm hiệp tại Việt Nam, một số người bắt đầu hoài nghi về sức hút của những pho truyện dài trong đời sống hôm nay.