Bảo vệ nguồn tin là đạo lý của nhà báo

Bảo vệ nguồn tin là đạo lý của nhà báo
TP - Đó là khẳng định của cựu Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc, tại Hội thảo “Bảo vệ nguồn tin: Pháp lý và đạo đức báo chí” do Trung tâm Truyền thông giáo dục cộng đồng (MEC) phối hợp với báo Pháp luật TPHCM tổ chức hôm qua.

> Báo chí không làm thay cơ quan điều tra

Bảo vệ nguồn tin là nguyên tắc và đạo đức của các nhà báo. Ảnh: Hồng Vĩnh
Bảo vệ nguồn tin là nguyên tắc và đạo đức của các nhà báo. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Cũng tại Hội thảo, hầu hết các chuyên gia pháp luật, luật sư và nhà báo đều đề nghị dự án Luật Phòng chống tham nhũng (PCTN) bãi bỏ quy định: “Cơ quan báo chí, phóng viên đưa tin về hành vi tham nhũng có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền”...

Quy định “trói” báo chí

Trước đó, ngày 18-9, Thanh tra Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự án Luật PCTN, trong đó Khoản 4 Điều 101 quy định: “Cơ quan báo chí, phóng viên đưa tin về hành vi tham nhũng có trách nhiệm cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền để phục vụ cho việc xác minh, làm rõ hành vi tham nhũng”.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh chỉ ít ngày nữa Quốc hội sẽ họp thảo luận về dự án Luật PCTN. Ban Tổ chức đã mời 3 đại diện của Thanh tra Chính phủ đến dự hội thảo để cùng trao đổi về Khoản 4 Điều 101, nhưng không ai có mặt. Trong khi đó, về nguyên tắc xây dựng luật, khi đưa ra những quy định này phải lấy ý kiến của đối tượng chịu sự tác động là các nhà báo, cơ quan báo chí.

Quy định mới này đã vấp ngay phải sự không đồng tình của cơ quan thẩm tra dự án Luật là Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, đề nghị xử lý tránh mâu thuẫn với Luật Báo chí.

Nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội, chuyên gia pháp luật và các cơ quan công luận cũng lên tiếng phản đối.

Các từ “thông tin, tài liệu” có nghĩa rất rộng, thường liên quan đến “nguồn tin” và rất dễ bị diễn giải thành cung cấp nguồn tin.

Điều này trái với quy định tại Điều 7, Luật Báo chí: “Báo chí có quyền và nghĩa vụ không tiết lộ tên người cung cấp thông tin nếu có hại cho người đó, trừ trường hợp có yêu cầu của Viện trưởng VKSND hoặc Chánh án TAND cấp tỉnh và tương đương trở lên cần thiết cho việc điều tra, xét xử tội phạm nghiêm trọng”.

So với Luật Báo chí, quy định của dự án Luật PCTN đã mở quá rộng diện chủ thể có thẩm quyền yêu cầu báo chí cung cấp thông tin; cũng mở quá rộng các trường hợp báo chí có trách nhiệm cung cấp thông tin.

Tại Hội thảo, nhà báo Hoàng Nghĩa Nhân (báo Pháp luật TPHCM) nêu một loạt câu hỏi: “Cơ quan có thẩm quyền ở đây cụ thể là những cơ quan nào, cấp thẩm quyền nào? “Thông tin, tài liệu” cần được cung cấp là thông tin do báo chí đưa hay nguồn tin của báo chí? Nếu vênh với Luật Báo chí thì hậu quả pháp lý là gì?...”.

Ông Nghĩa Nhân cho rằng, nếu không quy định rõ, báo chí sẽ phải đối mặt với nguy cơ thường xuyên bị hạch hỏi, truy vấn nguồn tin, hạn chế cuộc đấu tranh chống tham nhũng của báo chí.

Nguồn tin, người tố cáo cần được bảo vệ

Nhà báo Bá Kiên (Trưởng ban Kinh tế báo Tiền Phong) tỏ ra lo ngại trước việc mở rộng đối tượng được quyền yêu cầu cơ quan báo chí cung cấp nguồn tin. Việc bảo vệ nguồn tin là nguyên tắc cơ bản nhất trong đạo đức báo chí.

Với thể loại báo chí điều tra, chống tiêu cực, tham nhũng, nguồn tin là số một. Nếu không có nguồn tin, có người cung cấp thông tin thì không thể có những loạt bài điều tra tốt.

Từ thực tiễn hoạt động báo chí tại báo Tiền Phong, nhà báo Bá Kiên cho biết, những loạt bài gây tiếng vang trên Tiền Phong đều xuất phát từ việc xây dựng nguồn tin tốt và bảo vệ được nguồn tin.

“Nguồn tin tạo nên uy tín của tờ báo và ngược lại. Tờ báo bảo vệ được nguồn tin, không bán đứng nguồn tin chắc chắn sẽ có được nhiều nguồn tin tốt”- ông Kiên nói.

“Việc bảo mật sẽ đảm bảo an toàn cho người tố cáo, đặc biệt là khi giữa người tố cáo và người bị tố cáo thường có quan hệ bất đối xứng về quyền lực và các điều kiện về vật chất theo hướng bất lợi cho người tố cáo,” luật sư Mai Lương Việt (Giám đốc Cty Luật TNHH Việt & Cộng sự) nói.

Luật sư Việt dẫn chứng, rất nhiều người tố cáo chống tham nhũng đã bị trả thù, đe dọa, trù dập dưới nhiều hình thức, bị khủng bố về tinh thần và thể chất...

Ông Việt cho rằng, một trong những lý do khiến cho người tố cáo bị trả thù là cơ chế bảo vệ danh tính và thông tin cá nhân người tố cáo chưa tốt; việc giữ được bí mật danh tính và thông tin cá nhân là một trong những biện pháp hữu hiệu nhất để người tố cáo tự bảo vệ mình.

Cần coi hoạt động báo chí là thi hành công vụ

Có mặt tại Hội thảo với tư cách chủ trì, sau khi lắng nghe từng ý kiến, cựu Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc tỏ ra khá bức xúc trước nguồn tin của báo chí có nguy cơ bị xâm hại. Bản thân ông đã từng lên tiếng phản đối việc cơ quan điều tra yêu cầu một phóng viên công khai nguồn tin.

“Khi thấy một thông tin trên báo chưa rõ đúng sai, cơ quan điều tra đã triệu tập, yêu cầu cung cấp nguồn tin là chưa có căn cứ pháp lý. Muốn triệu tập thì phải có quyết định khởi tố vụ án vì khi đó mới có thể áp dụng Bộ Luật Tố tụng hình sự. Việc xác minh thông tin là việc riêng của cơ quan điều tra, sẽ hợp lý hơn khi họ phải tự xác minh lấy thông tin”.

Ông Nguyễn Văn Hiếu (Trưởng phòng Pháp luật chính sách, Cục Báo chí) cũng bày tỏ: “Do tính chất đặc thù của nghề báo, nhà báo có trách nhiệm xã hội cao hơn. Mỗi bài viết của họ có tác động nhất định trong xã hội. Chính vì vậy các cơ chế bảo vệ nhà báo là hết sức cần thiết, trong đó bảo vệ nguồn tin là một trong các cơ chế đó để nhà báo làm tốt công tác của mình”.

Cùng quan điểm, bà Hà Kim Chi (Hội Nhà báo Việt Nam) còn đề nghị cần coi nhà báo tác nghiệp là hoạt động thi hành công vụ, đặc biệt là đối với các nhà báo chuyên làm điều tra, chống tiêu cực.

Cùng chuyên mục

Cháy nhà hàng tiệc cưới ở TPHCM

Cháy nhà hàng tiệc cưới ở TPHCM

TPO - Một nhà hàng tiệc cưới tại xã Long Hải, TPHCM đang trong quá trình hoàn thiện xây dựng bất ngờ bốc cháy, khói bốc cao hàng chục mét.

Chìm thuyền giữa hồ thủy điện Na Hang, một người mất tích

Chìm thuyền giữa hồ thủy điện Na Hang, một người mất tích

TPO - Một người đàn ông mất tích sau khi thuyền chở hai người bị chìm giữa hồ thủy điện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang. Lực lượng chức năng huy động cán bộ, phương tiện chuyên dụng, trong đó có camera dò tìm dưới nước, để rà soát khu vực.

Nghe Đờn ca tài tử, thưởng thức đặc sản Đất Mũi giữa lòng Hà Nội

Nghe Đờn ca tài tử, thưởng thức đặc sản Đất Mũi giữa lòng Hà Nội

TPO - Không cần đi xa hàng nghìn cây số, người dân Thủ đô sắp được hòa mình vào không gian di sản, thưởng thức đặc sản OCOP và nghe Đờn ca tài tử Nam Bộ tại sự kiện “Xin chào Cà Mau 2026”, diễn ra ngay trước thềm nối lại đường bay thẳng Hà Nội – Cà Mau vào giữa tháng 12.

Chủ tịch Quốc hội đề xuất 3 ưu tiên xây dựng ASEAN hòa bình, thịnh vượng

Chủ tịch Quốc hội đề xuất 3 ưu tiên xây dựng ASEAN hòa bình, thịnh vượng

TPO - Kiến tạo hành lang pháp lý cho một ASEAN tự cường và thịnh vượng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Nghị viện các nước cần đi đầu trong việc hoàn thiện thể chế, hài hòa hóa pháp luật để tháo gỡ rào cản thương mại, thúc đẩy liên kết kinh tế nội khối và kết nối chuỗi cung ứng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói về ba chuyển dịch lớn tại hội nghị APEC

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nói về ba chuyển dịch lớn tại hội nghị APEC

TPO - Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ba chuyển dịch lớn đang định hình tương lai phát triển, tác động sâu sắc đến hoạt động của doanh nghiệp trên toàn thế giới. Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị APEC thúc đẩy 3 định hướng chiến lược.

Phó Thủ tướng đề nghị Hải Phòng ưu tiên nhà đầu tư chiến lược về bán dẫn, điện tử

Phó Thủ tướng đề nghị Hải Phòng ưu tiên nhà đầu tư chiến lược về bán dẫn, điện tử

TPO - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đề nghị TP Hải Phòng tập trung các nhiệm vụ, giải pháp để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng 2 con số đã đề ra. Trong đó, thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, ưu tiên các nhà đầu tư chiến lược trong lĩnh vực xu hướng phát triển như: bán dẫn, điện tử, cơ khí chính xác, ô tô điện, năng lượng sạch, logistics...

Cộng đồng doanh nghiệp Mỹ muốn mở rộng đầu tư vào công nghệ và kinh tế số tại Việt Nam

Cộng đồng doanh nghiệp Mỹ muốn mở rộng đầu tư vào công nghệ và kinh tế số tại Việt Nam

TPO - Chia sẻ với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, lãnh đạo các tập đoàn Mỹ đánh giá Việt Nam là thị trường chiến lược, mong muốn mở rộng các dự án đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và kinh tế số, hàng không, tiêu dùng, dược phẩm, tài chính, ngân hàng.

Người lao động dự kiến có 13 ngày nghỉ hưởng nguyên lương mỗi năm

Người lao động dự kiến có 13 ngày nghỉ hưởng nguyên lương mỗi năm

TPO - Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải thông tin, dự thảo luật sửa đổi đã bổ sung Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) và Ngày Thương binh, liệt sĩ (27/7) là ngày nghỉ làm việc hưởng nguyên lương. Nếu đề xuất trên được thông qua, mỗi năm người lao động sẽ có 13 ngày nghỉ hưởng nguyên lương.

Thứ trưởng Công an nói về đề xuất trường hợp mức phạt 1,5 tỷ với cá nhân và 3 tỷ với tổ chức

Thứ trưởng Công an nói về đề xuất trường hợp mức phạt 1,5 tỷ với cá nhân và 3 tỷ với tổ chức

TPO - Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đã chỉnh lý không coi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp đảm bảo thi hành quyết định cưỡng chế, được áp dụng trong trường hợp người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt và xem xét thấy cần thiết phải ngăn chặn ngay việc người đó trốn.