> Siết' đăng ký hộ khẩu thường trú nội đô?
> Đề xuất bổ sung điều kiện nhập khẩu tại 5 thành phố
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật tán thành với sự cần thiết phải sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cư trú, nhằm khắc phục tình trạng lạm dụng các quy định thông thoáng của Luật Cư trú để đăng ký thường trú tại nội thành các thành phố trực thuộc trung ương, gây mất cân đối về phân bố dân cư, an sinh xã hội...
Dự thảo luật lần này đã sửa đổi, bổ sung các quy định về hành vi bị nghiêm cấm; điều kiện đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc Trung ương; xóa đăng ký thường trú; thay đổi nơi đăng ký thường trú trong trường hợp chuyển chỗ ở hợp pháp...
Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, một số nội dung dự kiến sửa đổi chưa thực sự tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền tự do cư trú của mình theo quy định của Hiến pháp, pháp luật. Đồng thời, nhiều ý kiến trong UBTVQH cũng cho rằng, cần quan tâm đảm bảo các quyền chính đáng của người dân về tự do cư trú đã được hiến định.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lưu ý: “Nguyên tắc là người dân phải được tự do cư trú, đi lại, được chăm sóc y tế, có chỗ học hành...; Việc đăng ký thường trú, tạm trú phải thông thoáng, khuyến khích được người dân đến thực hiện các thủ tục này. Luật về cư trú mà điều chỉnh cả quan hệ lao động là không phù hợp”.
Thực tế, bùng nổ dân cư ở Hà Nội và TPHCM thời gian qua cho thấy, dù có cấm thì dân vẫn tìm cách lách luật đổ về Thủ đô. Chính điều này gây khó cho cơ quan quản lý, đồng thời lại khiến người dân khó khăn.
Chủ tịch Quốc hội và nhiều thành viên UBTVQH không đồng tình với quy định xóa tên người dân trong hộ khẩu thường trú trong một số trường hợp (Quy định người xuất cảnh từ 2 năm trở lên sẽ bị xoá đăng ký thường trú). Các ý kiến cho rằng, thay vì xóa tên, có thể cập nhật thông tin vào sổ hộ khẩu với thủ tục nhanh chóng, thuận tiện.
“Đăng ký thường trú và thường trú là hai vấn đề khác nhau, đi công tác nước ngoài hai năm mà xóa thì thành ra công dân không có nơi thường trú, phải xem kỹ lại vấn đề này”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện nói và cho rằng đăng ký thường trú là quyền cơ bản của con người, bất khả xâm phạm, nên phải được bảo đảm.
Siết nhập cư vào thành phố lớn
Theo Dự thảo luật và Tờ trình của Chính phủ, công dân được nhập cư vào các thành phố lớn trực thuộc T.Ư khi có một trong các điều kiện: Có nhà ở hợp pháp thuộc sở hữu của mình; có chỗ ở hợp pháp mà không phải là nhà ở thuộc sở hữu của mình và tạm trú liên tục từ 2 năm trở lên; được người có sổ hộ khẩu đồng ý cho nhập vào sổ hộ khẩu của mình nếu là người thành niên độc thân về sống với ông, bà nội, ngoại, anh, chị, em ruột, cô, dì, chú, bác, cậu ruột; ông, bà nội, ngoại về ở với cháu ruột (Trường hợp đăng ký thường trú vào nội thành Hà Nội thì thực hiện theo Luật Thủ đô).
Như vậy, điều kiện nhập cư được quy định theo hướng chặt chẽ hơn. Cụ thể, dự thảo tăng thời gian tạm trú từ một năm lên hai năm, bổ sung quy định công dân được đăng ký thường trú tại thành phố trực thuộc T.Ư khi có chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ của cá nhân, tổ chức nhưng phải bảo đảm cả điều kiện về diện tích bình quân theo quy định của HĐND các thành phố đó quy định.
Ngoài ra, phải được người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản có xác nhận của chính quyền địa phương hoặc công chứng. Nơi đề nghị đăng ký thường trú phải là nơi đang tạm trú.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng lưu ý, phải rà soát lại toàn bộ dự thảo, đảm bảo quyền tự do cư trú của công dân, phù hợp với Hiến pháp, pháp luật. “Tự do cư trú là quyền hiến định, Nhà nước phải tạo điều kiện cho dân thực hiện quyền này”, Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nói.
Đại diện ban soạn thảo cho biết sẽ tiếp thu, chỉnh sửa, dự án Luật này để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ năm tới.
