Những câu hỏi day dứt

Những câu hỏi day dứt
TP - “Vì sao ông Chấn không giết người mà khi lấy cung ở cơ quan điều tra, ông ấy lại nhận giết người”? “Tay Lý Nguyễn Chung kia không ra đầu thú thì liệu có ngày ông Chấn được trở về với gia đình?”. “Ai phải chịu trách nhiệm đã làm oan cho ông Chấn?”.

> Con gái người chịu án oan thề làm ô sin suốt đời vì bố
> Toàn cảnh vụ 10 năm chịu án oan giết người
> Tù 10 năm trở về không nhớ mặt anh em, hàng xóm

Những câu hỏi trên đây được nhiều, rất nhiều bạn đọc đặt ra. Số phận người tù chung thân Nguyễn Thanh Chấn đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội. Vợ ông Chấn khóc ngất khi đón chồng. Những giọt nước mắt cũng chảy tràn trên má người tù tạm tha. Những hình ảnh khiến trái tim hàng triệu người thổn thức theo…

Mười năm, thêm ba mươi bảy ngày, tổng số thời gian ông Chấn bị cách ly khỏi xã hội. “Ông chưa ở tù, ông không bao giờ hiểu được những chuyện xảy ra trong đó đâu”. Người nói với tôi câu này tên là Thịnh, từng đi tù. Trước khi bị bắt, ông Thịnh là nghệ nhân, chủ một vườn cây cảnh có tiếng bên sông Tô Lịch. Khi được tạm tha, vườn cây đã tan hoang. Tiếp đến, vợ bỏ. Hai năm sau, khi đại diện cơ quan bảo vệ pháp luật về phường Giảng Võ (Ba Đình, Hà Nội) nơi ông Thịnh cư trú để xin lỗi, cuộc đời ông đã tan nát.

Vụ án ông Thịnh cũng được Công an tỉnh Bắc Giang khởi tố điều tra từ cuối năm 2003, giống như vụ án ông Chấn. Ông Chấn ra tòa xét xử mau lẹ, rồi khẩn trương đi thụ án. Còn ông Thịnh, mãi đầu năm 2006 mới được xét xử cùng bảy bị cáo khác, và được tạm tha tại tòa.

Tôi rất muốn ghi lại những mốc thời gian trên đây. Bởi thời điểm cuối năm 2003, Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi (với những quy định chặt chẽ hơn về việc bắt người, tạm giữ, tạm giam) đã được ban hành, song chưa có hiệu lực thi hành. Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị về chấn chỉnh hoạt động tư pháp (ban hành đầu năm 2002) cũng chưa thực sự đi vào cuộc sống.

Ông Chấn được mời lên hỏi. Người ta lấy khẩu cung, rồi tạm giữ để củng cố lời cung, rồi tạm giam luôn, với bằng chứng là những lời cung đó. Ông Thịnh đơn giản hơn. Cán bộ điều tra đến nhà, mời đi có tý việc. Rồi đi mãi, đi mãi, cho đến ngày mở tòa…

Những chuyện trên đây nghe như ở một thời kỳ nào xa xôi lắm. Thật đáng buồn, nó xảy ra ở chính thế kỷ 21 này.

Phiên tòa xét xử ông Chấn diễn ra đầu năm 2004. Nó rất chóng vánh. Bởi thời đó người ta quan niệm đã bị bắt, bị đưa ra tòa xét xử, đương nhiên phải có tội. Kêu oan sẽ được gắn cho tình tiết ngoan cố, không chịu ăn năn hối cải. Khai bị ép cung không ai chấp nhận, vì không có bằng chứng. Tuyên án xong, thẩm phán ôm hồ sơ ra khỏi phòng xử chẳng day dứt gì, thậm chí thấy nhẹ nhõm, bởi vừa hoàn thành một nhiệm vụ mà thẩm phán khác có làm thì cũng thế!

Phiên tòa ông Thịnh có khác. Bộ luật tố tụng mới đã được áp dụng. Cải cách tư pháp theo nghị quyết của Đảng yêu cầu đẩy mạnh tranh tụng tại tòa. Các luật sư, nhà báo tham gia, theo dõi phiên tòa đưa ra hàng loạt bằng chứng, phân tích gỡ tội. Điều quan trọng nhất là hội đồng xét xử đã lắng nghe. Họ quyết định trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung, trước mắt tạm tha cho cả bảy bị cáo đang bị tạm giam, để những người này có điều kiện phục hồi sức khỏe. Sau đó, vụ án này đã được đình chỉ.

Hôm nay, 6/11/2013, Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử tái thẩm vụ án ông Chấn. Không khó đoán kết quả, bởi thủ phạm đích thực đã ra đầu thú. Song hậu phiên tòa này, vẫn còn đó hàng loạt câu hỏi, chẳng hạn ai sẽ phải chịu trách nhiệm về chuyện làm oan cho ông Chấn. Sẽ không dễ có câu trả lời, bởi trong vụ án ông Thịnh, đến giờ người ta vẫn chưa biết ai là người chịu trách nhiệm và phải nhận kỷ luật.

Và câu hỏi quan trọng nhất, chúng ta phải làm gì để không tái diễn những vụ án oan như thế này?

Cùng chuyên mục

Bão Việt Mỹ và lòng tham

Bão Việt Mỹ và lòng tham

TP - Nhiều người ví câu chuyện xung quanh Cty Cổ phần Đầu tư y tế Việt Mỹ (Công ty Việt Mỹ) như một cơn bão, đang quét bay nhiều chiếc ghế quan chức trục lợi liên quan tới ngành y.

Cải cách cơ chế thi cử

Cải cách cơ chế thi cử

TP - Trận “mưa điểm 10” môn Toán ở Tuyên Quang trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa rồi liệu có trở thành giọt nước tràn cái “ly” thi cử đang gây nhiều tranh luận hiện nay.

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

Nhân văn ngưỡng chịu thuế

TP - Nêu ý kiến về ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh mới đây từ hội trường Ba Đình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho rằng, 500 triệu đồng là mức thấp, đề nghị nghiên cứu ngưỡng chịu thuế tối thiểu lên khoảng 2 tỷ đồng.

Không con người

Nút thắt lớp 10

TP - Đọc báo thấy xót ruột. Về kỳ thi vào lớp 10 hệ thống THPT công lập sắp diễn ra, nhất là tại các đô thị lớn.

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

Một cái bắt tay, nhiều tầng năng lượng

TP - Giữa những biến động của thế giới hôm nay, có những sự kiện không ồn ào nhưng lại mở ra một tương lai. Lễ ký hiệp định hợp tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam, dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Mikhail Mishustin, là một dấu mốc như thế.

Giãn trường có giãn áp lực?

Giãn trường có giãn áp lực?

TP - TPHCM đang tính toán một bước đi lớn trong quy hoạch đô thị, là di dời các trường đại học và bệnh viện khỏi khu vực nội đô. Chủ trương này không phải mới nhưng lần này được đặt lại trong bối cảnh áp lực giao thông và dân số ở thành phố đã lên đến ngưỡng báo động.

Bài học Phú Quốc

Bài học Phú Quốc

TP - Nhiều du khách quốc tế cho rằng, Phú Quốc là “thiên đường mới”. Một nơi có rừng, núi, biển; vẫn đậm nét hoang sơ nhưng không thiếu công trình đồ sộ.

Vẻ đẹp thế hệ

Vẻ đẹp thế hệ

TP - Sáng 27/12, phiên trọng thể Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI chính thức diễn ra tại Thủ đô Hà Nội, quy tụ 2.025 đại biểu chính thức (105 đoàn) cùng 198 đại biểu khách mời.

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

Áp thấp nhiệt đới hình thành, vùng biển Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió giật cấp 7-8

TPO - Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông, trong ngày và đêm 8/12, vùng biển từ Đà Nẵng đến Đắk Lắk có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, giật cấp 7-8; biển động, sóng cao 3,0-6,0m. Vùng biển từ Khánh Hòa đến Cà Mau có gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8-9; biển động mạnh, sóng cao 3,0–5,0m.

Tiên phong trong đổi mới

Tiên phong trong đổi mới

TP - 72 năm trong chặng đường 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam là một bề dày truyền thống đáng tự hào của các thế hệ người làm báo Tiền Phong.

Hết thời chợ trời mạng?

Hết thời chợ trời mạng?

TP - Đã đến lúc các sàn thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt “chiến thần” livestream (bán hàng trực tiếp) hết cửa trốn thuế. Vài năm gần đây, tập quán tiêu dùng của người Việt đã thay đổi chóng mặt.

Làm sạch bữa ăn học đường

Làm sạch bữa ăn học đường

TP - Liên tiếp trong thời gian ngắn, từ Hà Nội đến Quảng Trị và nhiều địa phương, hàng loạt vụ việc thực phẩm bốc mùi, rau “phù phép” nguồn gốc, học sinh ngộ độc tập thể đã gióng lên hồi chuông báo động về an toàn thực phẩm trong trường học.

Vật chất và phẩm hạnh

Vật chất và phẩm hạnh

TP - Dư luận, đặc biệt là người dân thành phố Hồ Chí Minh vô cùng hân hoan trước quyết định của lãnh đạo Thành ủy chuyển 2 dự án tại cảng Nhà Rồng – Khánh Hội ven sông Sài Gòn và tại khu đất 3 mặt tiền số 1 Lý Thái Tổ sang làm công viên và công trình công cộng.

Đại phẫu giáo dục

Đại phẫu giáo dục

TP - Vấn đề của giáo dục đại học được quan tâm nhất thời điểm này là gì? Câu trả lời chắc chắn sẽ là đợi sắp xếp 140 trường đại học công lập và bỏ hội đồng trường từ ngày 1/1/2026. Cái ghế nào dành cho mình đã không còn quan trọng nếu trường sáp nhập.

Trường không thu quỹ phụ huynh

Trường không thu quỹ phụ huynh

TP - Đầu năm học mới, khi tiếng trống khai giảng rộn ràng vang lên, trong ánh mắt trẻ thơ có niềm hân hoan, trong nụ cười phụ huynh có cả niềm hy vọng gửi gắm vào mái trường. Thế nhưng, đi cùng niềm vui ấy, ở không ít nơi, lại thấp thoáng một nỗi lo quen thuộc: chuyện “quỹ phụ huynh”.