Chuông cổ và cuộc hồi hương kỳ lạ

Chuông cổ và cuộc hồi hương kỳ lạ
TP - Sau gần 40 năm lưu lạc ở xứ sở Phù Tang, quả chuông đồng có niên đại ngót nghét hai thế kỷ đã được đưa trở lại Việt Nam trong một lễ trao nhiều xúc cảm.

Hành trình hồi hương của quả chuông không chỉ đậm tình hữu nghị của mối quan hệ Việt - Nhật mà còn là hành trình của khát vọng hòa bình, tự thiện nguyện tâm linh.

Sư thầy Huệ Hồng bên quả chuông cổ
Sư thầy Huệ Hồng bên quả chuông cổ


Ngũ Hộ tự chung

Quả chuông đồng có hình ống, cao một mét, đường kính 42cm, nặng khoảng 120kg, bên trên có chạm hình con rồng hai đầu, bốn phía có khắc bốn chữ “Ngũ Hộ Tự Chung”.

Phần chữ Hán khắc ở thân chuông có đoạn viết như sau: “Chuông của chùa Ngũ Hộ, xã Kim Đôi, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn. Chuông chùa bị chiến tranh thiêu hủy, phải đúc một quả chuông khác.

Tháng 2 năm 1825 chuông mới đúc lại bị cướp mất. Nhân dân trong xã rất buồn vì bị cướp đi mất tiếng chuông khi sáng sớm, lúc ban chiều. Năm sau, mọi người lại cùng nhau góp công, góp của đúc quả chuông thứ ba.

Sau hai năm quyên góp tiền và đồng, chuông đã đúc xong ngày 19 tháng 12 năm Minh Mạng thứ chín” (năm Mậu Tý - 1828). Ngoài ra trên chuông còn ghi tên hơn 300 người thuộc 30 xã đã góp công, góp của đúc chuông.

Giải thích về hai chữ “Ngũ Hộ” các cụ cao niên ở làng Kim Đôi kể rằng: “Ngũ Hộ là năm hộ đã góp công, góp của xây chùa và đúc quả chuông đầu tiên. Năm hộ đó có ba hộ ở thôn Kim Đôi và hai hộ ở thôn Ngọc Đôi. Trong chuông có cả vàng nên tiếng chuông chùa ngân vang sang cả mấy làng lân cận”.

Vào đầu những năm 40 của thế kỷ trước, quân đội Nhật chiếm đóng Bắc Ninh đã dùng chùa Ngũ Hộ làm xưởng gỗ và khi phát hiện giá trị của quả chuông này, họ đã lấy quả chuông này về Nhật.

Châu về hợp phố

Cuối tháng 9 năm 1977, tại thủ đô Tokyo, luật sư Watanabe Takuro phát hiện một quả chuông đồng rất đẹp treo tại một cửa hàng bán đồ cổ ở phố Ginza. Ông đã ghi chép lại 1.500 chữ hán khắc ở thân chuông để nghiên cứu.

Chuông chùa Ngũ Hộ trong kho của Bảo tàng Bắc Ninh
Chuông chùa Ngũ Hộ trong kho của Bảo tàng Bắc Ninh


Mấy ngày sau ông Watanabe lại cùng các ông: Saito Ghen - ủy viên thường vụ ủy ban Nhật Bản ủng hộ nhân dân Việt Nam, Goto - giáo sư trường đại học Rikio và Ishikawa Bunyo - phóng viên nhiếp ảnh đến xem xét kỹ và xác định đây là một quả chuông quý của Việt Nam thuộc chùa Ngũ Hộ.

Được tin trên, sư cụ Onishi chủ trì chùa Kiyomizu Kyoto; nhà sư Fujii chủ trì chùa Zan Myohoji, nhà văn Matsumoto Seicho đã ra lời kêu gọi mọi người trong cả nước Nhật Bản hãy cùng nhau góp sức, góp tiền mua lại quả chuông đó gửi trả cho người chủ của nó là nhân dân Việt Nam để cho tiếng chuông hòa bình vang lên khắp thế giới.

Ngày 15-11, một cuộc họp báo tại Tokyo đã tuyên bố phát động phong trào rộng rãi trong cả nước Nhật quyên góp bảy triệu yên cho đến hết tháng giêng năm 1978 để kịp gửi trả lại cho Việt Nam vào dịp tết âm lịch, tỏ tình đoàn kết giữa nhân dân Việt Nam và Nhật Bản.

Chỉ sau hai tháng, hội hoàn hương chuông cổ đã thành công, số tiền quyên góp được lên tới 9,6 triệu yên. Trong suốt nửa năm sau đó, ở nhiều nơi trên đất Nhật như Tokyo, Kyoto, Nara, Osaka và Kobe đã diễn ra lễ cầu nguyện cho quả chuông bình yên lên đường về cố quốc.

Ngày 14-6-1978, một buổi lễ trao trả chuông cho Việt Nam đã diễn ra tại chùa Quán Sứ (Hà Nội).

Bao giờ chuông cổ ngân vang

Sau khi quả chuông được trao trả cho Việt Nam, hội hữu nghị Việt - Nhật và Trung ương hội Phật giáo Việt Nam đã thống nhất gửi chuông về chùa Bút Tháp do chùa Ngũ Hộ đã bị tàn phá trong chiến tranh chưa được tu tạo lại. Một lý do khác là trong số 300 người đóng góp tiền đúc chuông có cả những người ở khu vực Bút Tháp.

Chùa Ngọc Đôi được xây dựng trên một phần đất của chùa Ngũ Hộ xưa
Chùa Ngọc Đôi được xây dựng trên một phần đất của chùa Ngũ Hộ xưa


Thế nhưng, quả chuông cổ chỉ nằm lại chùa Bút Tháp vài năm. Sau đó không biết vì lý do gì chuông cổ đã được đưa về bào tàng Hà Bắc (nay là Bảo tàng Bắc Ninh) và ngủ yên trong kho của Bảo tàng từ đó đến nay. Mãi đến ngày 25-12 -2009, quả chuông mới được bảo tàng đem ra giới thiệu lần đầu tiên trong triển lãm trưng bày: cổ vật tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh lần thứ nhất.

Nói chuyện với chúng tôi trong ngôi chùa Ngọc Đôi mới được dựng vào năm 2001 trên đất cũ chùa Ngũ Hộ ngày xưa, sư thầy Huệ Hồng mong muốn: “Quả chuông sẽ được đưa trả lại cho chùa vì đó là vật di bảo duy nhất còn sót lại của ngôi chùa ngày xưa”.

Mai này thôi Hồng tự chung chùa Ngũ Hộ sẽ có được một nơi huyền tĩnh xứng đáng để ngân lên tiếng chuông nguyện cầu cho hòa bình, cho tình thân bác ái, như cái cách mà Ngũ Hộ Tự Chung đã đi và đã trở về.

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.