Nhạc sĩ Quốc Dũng: Sống âm thầm, yêu da diết, viết như định mệnh

Nhạc sĩ Quốc Dũng: Sống âm thầm, yêu da diết, viết như định mệnh
TP - Quốc Dũng là nhạc sĩ thích cuộc sống ẩn dật, anh nổi danh trong người hâm mộ với những tác phẩm trẻ trung của mình và những vụ… xì căng đan bất đắc dĩ xuất phát từ cô vợ là ca sĩ Bảo Yến! Quốc Dũng nói: “Cả đời tôi chỉ biết làm việc, ngoài ra chưa có thời gian nghĩ về điều gì khác cả”.

> Bảo Yến suy sụp sau vạ miệng

Đứa con trở về

Ông bà, cha mẹ của Quốc Dũng làm ăn sinh sống ở Lào và Thái Lan. Chính những cái chợ đường biên nhỏ bé đã kết duyên cho bố mẹ của anh, rồi sinh ra cậu bé hiền lành và yêu âm nhạc một cách khác thường.

Quốc Dũng nói với tôi trong quán cà phê ở Sài Gòn: “Tôi lớn lên với tư cách là một cậu bé Việt Kiều. Tôi chẳng biết quê hương mình ở đâu, chỉ nghe ông nội nói chúng tôi là người Vinh, Nghệ An. Giữa thế kỷ trước, nghe theo lời kêu gọi trở về đất nước, gia đình chúng tôi đã từ Thái Lan quay về. Khi đó tôi là cậu nhóc, nhưng cũng đã thấm thía được sự sung sướng biết bao khi được bước đi trên tổ quốc của mình”.

Trong nhà anh có một chiếc đàn măng đô lin cũ sờn, truyền từ ông nội đến đời bố, qua đời của anh. 9 tuổi anh thi vào nhạc viện ở Sài Gòn.

“Tôi thích học ghi ta nhưng lại chọn chuyên ngành nhạc cụ là măng đô lin, vì khi đó gia đình khó khăn quá, không có tiền để mua đàn ghi ta, nên cứ dùng đàn của ông nội để lại”.

12 tuổi Quốc Dũng đã là nhạc công đệm cho các chương trình âm nhạc thiếu nhi của đài phát thanh và khi tốt nghiệp nhạc viện, mới 15 tuổi, anh đã được mời về làm tại dàn nhạc của đài truyền hình, phối khí và đệm cho các chương trình tại đây. 17 tuổi anh xin rời khỏi đài để tạo dựng cuộc sống riêng.

Quốc Dũng mày mò dựng một phòng thu âm tại nhà của mình, với những phương tiện tự lắp lấy. Phòng thu tự tạo của anh đã thực hiện việc thu âm nhiều ca khúc cho các ca sĩ nổi tiếng nhất lúc đó như Chế Linh, Thanh Lan, để… phát lên đài phát thanh.

“Thu âm cho tôi nguồn thu nhập quan trọng, nhưng không đủ nuôi sống tôi đâu. Tôi đã tham gia vào các ban nhạc chơi nhạc Mỹ” - Quốc Dũng kể. Năm 1971 tên tuổi của anh thực sự được đông đảo công chúng biết đến với ca khúc mang tên rất là “Mai”.

Cùng những người bạn sáng tác khác như Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà… Quốc Dũng được xếp vào dòng nhạc trẻ.

“Lúc đó nhạc nước ngoài rất phổ biến trong phòng trà, đặc biệt là nhạc Pháp. Các quầy Bar và trại lính Mỹ thì nghe nhạc Mỹ. Anh em sáng tác trẻ chúng tôi cố gắng viết những ca khúc với giai điệu tiết tấu phương Tây, nhưng nội dung của Việt Nam”.

Nhớ lại thời trai trẻ ấy, tác giả ca khúc “Mai” nói: “Âm hưởng mà nhạc trẻ chúng tôi khi đó muốn mang lại đó là khát khao một cuộc sống hòa bình”.

Vượt lên những quãng khó

Năm 1974 Quốc Dũng ra CD cá nhân đầu tiên bán rất chạy. Rồi ngày hòa bình thống nhất tới, nhiều người ra đi, nhưng Quốc Dũng ở lại. Anh rất hồ hởi với cuộc sống hòa bình.

Cuối năm 1975 anh đã viết ca khúc “Điệp khúc mùa xuân” mang hơi thở của cả một thế hệ trẻ đang hòa mình vào sự lớn mạnh của đất nước sau khi thống nhất.

Quốc Dũng lập gia đình lần đầu năm 1974 và 6 năm sau thì cuộc hôn nhân tan vỡ. Thời điểm này công việc sáng tác của anh cũng gián đoạn.

Quốc Dũng kể: “Không phải riêng tôi mà hầu hết các tác giả từng nổi tiếng trước năm 1975 đều rất khó công bố tác phẩm của mình. Ca khúc Điệp khúc mùa xuân gửi đến đài để thu âm, nhưng mãi không có hồi âm gì”.

Năm 1986 làn gió đổi mới thổi vào cuộc sống Việt Nam. Quốc Dũng nói: “Sinh hoạt văn nghệ được thoải mái hơn, các chương trình ca nhạc xuất hiện nhiều. Tôi bắt đầu trở lại sáng tác với tác phẩm Hoang Vắng. Tôi đã sáng tác một mạch mấy chục ca khúc trong những năm tháng ấy”.

Các ca khúc của Quốc Dũng được đón đợi và hầu như tất cả các bài hát anh viết ra đều được hát ngay lập tức.

4 năm sau khi cuộc hôn nhân tan vỡ, anh đã gặp được mối tình lớn nhất của đời mình: ca sĩ Bảo Yến. Cuộc sống khi đó vẫn còn khó khăn tới mức trong ca khúc đầu tiên dành tặng Bảo Yến mang tên “Bài ca tết cho em” anh đã mô tả một cái tết không có quà, thậm chí không bánh mứt tết, nhưng chính tình yêu đã đem đến hương vị tết cho anh.

Để kiếm sống và nuôi gia đình, chàng nhạc sĩ lao vào “cày” trong phòng thu. Anh nói: “Tôi nghĩ tôi là nhạc sĩ phối khí nhiều nhất Việt Nam. Cứ nhẩm tính công việc của tuần, của tháng, tôi đã phối khí không dưới 5.000 ca khúc cho hàng trăm nhạc sĩ, ca sĩ, băng nhạc cả trong nước và hải ngoại!”.

Người ta nói rằng thành công vang dội của danh ca Bảo Yến có sự hậu thuẫn rất lớn của người chồng Quốc Dũng, với những bản phối rất hiệu quả và có sức sống dài lâu.

Các nhạc sĩ miền Bắc vào như Thanh Tùng, Dương Thụ, Phú Quang đều nhờ cậy vào người nhạc sĩ tài năng âm thầm làm việc này trong việc phối khí thu âm tác phẩm.

Phải nói rằng phong trào nhạc trẻ rộn ràng khi ấy có sự góp công không nhỏ của Quốc Dũng với các phần đệm cho các bài hát vừa trẻ trung vừa giàu chất dân gian, đầy lạc quan, lãng mạn và tin tưởng.

Các bản phối của anh được các đoàn nghệ thuật cả nước sử dụng và xuất hiện tràn ngập trên đài phát thanh. Một lần nữa Quốc Dũng đã để lại dấu ấn của mình trong đời sống âm nhạc, cho dù anh vẫn lặng lẽ làm việc trong phòng thu âm biệt lập.

Hạnh phúc gian nan

Cuộc hôn nhân của anh với danh ca Bảo Yến đem lại người nhạc sĩ ưa cuộc sống ẩn dật này nhiều cảm hứng sáng tác và động lực trong công việc. Nhưng anh cũng phải cái “trả giá” không nhỏ vì sự đa tình của mình.

“Tôi không thích mình là người đàn ông đa tình, nhưng dù sao tôi cũng đã là người đa tình” - Quốc Dũng mỉm cười nói.

“Tôi luôn chung thủy với người mình yêu cho đến tận khi họ không còn yêu tôi nữa. Khi họ đã ra đi thì tôi vẫn còn yêu họ nguyên vẹn như ngày đầu. Điều đó đã khiến vợ tôi không hài lòng. Có thể vợ tôi tha thứ cho sự đa tình của tôi, nhưng cô ấy không tha thứ cho việc chung tình của tôi”.

Tôi nói “Trong một bài báo, vợ anh là danh ca Bảo Yến đã nói rằng cô đi tu tại gia hàng chục năm nay bởi vì đã phát hiện ra chồng mình ngoại tình. Anh nghĩ sao?”. Quốc Dũng nói với tôi: “Nếu quả thực Bảo Yến đi tu vì anh thì anh rất ân hận”.

Mấy năm nay ca sĩ Bảo Yến tu tại gia trong tịnh thất của mình. Quốc Dũng chuyển ra ngoài sống. Quốc Dũng nói: “Mình phải tự lập mọi thứ, nhờ đó đã biết nấu một số món, nhưng chỉ nấu khi có bạn bè tới chơi. Không gì buồn hơn nấu cơm và ăn một mình”.

Tác giả của “Bài ca tết cho em” nói: “Chúng tôi sống riêng vẻ như vợ tôi thương tôi hơn. Bảo Yến thường gọi điện cho tôi, hỏi thăm mọi điều”.

Mới đây, một tờ báo đã đăng bài viết nói Bảo Yến phê phán rất nặng nề một số ca sĩ thành danh sau này. Anh đã gọi điện cho chị.

Chị tâm sự: “Thật ra em chỉ muốn nói rằng họ nên tự tin vào giọng hát của mình. Bây giờ các ca sĩ phụ thuộc quá nhiều vào vũ đạo phụ trợ, vào âm thanh, ánh sáng”.

Quốc Dũng nói: “Vợ tôi đi hát rất đơn giản, cô ấy chinh phục khán giả bằng giọng hát chứ không phải các vũ đoàn. Thời bây giờ các chương trình ca nhạc chú ý quá nhiều đến phần nhìn mà không chú ý nhiều tới phần nghe.

Điều đó rất có thể sẽ giết chết các giọng ca đích thực và những khán giả đích thực”.

Gác kiếm

Cách đây mấy hôm, nhạc sĩ Quốc Dũng đã trình làng ấn bản 100 ca khúc của mình, hầu hết chúng là các bản tình ca về quê hương và lứa đôi, kèm theo đĩa CD 100 bài hát đã từng được thu âm và phát hành qua nhiều thời kỳ.

Anh tặng tôi cuốn sách và nói: “Tôi quyết định sẽ giải nghệ, không phối khí nữa. Phối 5.000 ca khúc, một ca khúc lắm khi phối nhiều bản phối khác nhau, với tôi thế đã đủ rồi”.

Quán cà phê Phong Nguyệt của nhà báo, ca sĩ Duy Thủy ở phố Nguyễn Đình Chiểu, quận 3, TPHCM có nhã ý làm hai đêm nhạc mini nhân sự kiện giải nghệ của Quốc Dũng.

Quốc Dũng không quan tâm đến ai hát, việc dàn dựng, phối khí ra sao. Ngoài các ca sĩ trong nước như Đức Tiến, Huỳnh Thật, Thụy Long, H’zina Bya, ca sĩ Hải Ngoại Nhật Hạ cũng đến biểu diễn.

Quốc Dũng đến dự như một vị khách bình thường. Quốc Dũng nói: “Anh ghi nhận tấm lòng của các bạn trẻ”.

Tôi hỏi Quốc Dũng: “Anh vẫn sáng tác chứ?”. Anh nói: “Tôi chỉ bỏ nghề làm nhạc thôi, còn sáng tác không phải nghề nên không đặt vấn đề giải nghệ. Sáng tác là công việc tùy hứng, chẳng nói trước được gì đâu”.

Cầm cuốn sách nhạc với 100 bài hát của người nhạc sĩ đã gắn với nhạc trẻ của hai thời kỳ lịch sử trước và sau năm 1975, tôi hỏi: “Ngoài cuốn sách này, anh còn những bản thảo nào không?”.

Quốc Dũng nói: “Còn bằng ngần này nữa, tức là khoảng 100 ca khúc, nhưng tất cả đều còn dở dang cả”.

Nói về người vợ đang tu tại gia, Quốc Dũng không khỏi xót xa. Anh nhận xét rằng vẫn tồn tại sự khác nhau rất lớn giữa người đàn ông Á Đông và người phụ nữ Á Đông, điều đó khiến những người đàn ông đa tình như anh cảm thấy như mình có lỗi.

Quốc Dũng nói: “Có những điều đàn ông làm mà người đàn bà thậm chí không dám nghĩ tới chứ chưa nói là dám làm!”.

Tôi hỏi sau khi giải nghệ, anh tính làm gì. Quốc Dũng trả lời: “Tôi thích đi du ngoạn ở những nơi vắng vẻ, thanh tịnh”.

Nhạc sĩ Quốc Dũng
Nhạc sĩ Quốc Dũng.

Tôi nghĩ tôi là nhạc sĩ phối khí nhiều nhất Việt Nam. Tôi đã phối khí không dưới 5.000 ca khúc cho hàng trăm nhạc sĩ, ca sĩ, băng nhạc cả trong nước và hải ngoại!”.

Nhạc sĩ tự do

Nhạc sĩ Quốc Dũng sinh năm 1951 tại Thái Lan, hồi hương về Việt Nam và học tại trường Quốc gia Âm nhạc ở Sài Gòn. Năm 16 tuổi tốt nghiệp thủ khoa môn nhạc pháp Tây phương rồi tiếp tục học báo chí tại Viện Đại học
Vạn Hạnh.

Ca khúc đầu tiên được ông hoàn thành vào năm 17 tuổi Em đã thấy mùa xuân chưa. Anh thuộc thế hệ sáng tác nhạc trẻ đầu tiên ở miền Nam. Quốc Dũng còn là diễn viên, nhạc công biểu diễn nhiều nhạc cụ như mandolin, guitar, piano, trống, bass, keyboard, organ...

Quốc Dũng từng được nhạc sĩ Phạm Duy đánh giá là “một tài năng hiếm có của âm nhạc Việt Nam”. Rất nổi tiếng với nhiều ca khúc và tài biểu diễn, dàn dựng tổ chức thu âm, nhưng Quốc Dũng chưa bao giờ là Hội viên Hội nhạc sĩ Việt Nam.

Anh nói: “Với hàng trăm bài hát được biểu diễn, mọi người đều biết tôi là nhạc sĩ rồi và với tôi như thế là đủ”.

Cùng chuyên mục

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.