Kiếp phu trầm tha hương xứ người

Kiếp phu trầm tha hương xứ người
TP - Khi những cánh rừng quê hương đã cạn kiệt, giới phu trầm lại tìm đường xuất ngoại để tìm trầm. Họ sang tận Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Myanmar... và chấp nhận thương tật, tù đày, thậm chí cả mạng sống để nuôi hy vọng đổi đời.

> Nghiệt ngã kiếp phu trầm
> Lời khai hai nghi phạm thảm sát 5 phu trầm

Làng xuất ngoại tìm trầm

Làng Thanh Hưng, xã Hưng Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình) nằm phía bắc sông Son bên cạnh Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng. Vào sâu trong làng mới cảm nhận được sự hiu quạnh trên những ngõ làng. Giấc mộng đổi đời từ trầm hương đã “hút” hết trai tráng đàn ông thoát ly khỏi làng.

Ông Hoàng Xuân Hợi, trưởng thôn Thanh Hưng cho biết: Nghề tìm trầm hương xuất hiện ở làng Thanh Hưng từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước. Cũng chỉ vì miếng cơm manh áo, người làng Thanh Hưng đời nối đời đạp rừng tìm trầm mà quên mất sự học. Con trẻ trong làng chừng 13, 14 tuổi đã bỏ học theo cha, theo anh để rồi dần trở thành những phu trầm chuyên nghiệp và không dứt ra được.

Theo ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, riêng ở thôn Trúc Ly khoảng 20 năm lại đây đã có hơn 50 người bỏ mạng vì trầm, hàng chục người khác bị tù đày ở xứ người. Riêng năm 2012 đã có 7 người bị bắn chết ở rừng Thái Lan và Malaysia. Còn năm 2011 có 9 người thiệt mạng. Nguy hiểm là vậy, nhưng người làng Trúc Ly vẫn nối gót nhau xuất ngoại tìm trầm.

Theo ông Hợi, khoảng vài năm lại đây, khi trầm “nội” đã cạn kiệt, người làng Thanh Hưng đã liều mạng theo đầu nậu sang các nước như: Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Myanmar... để tìm trầm. Khi gom đủ “quân”, các đầu nậu thuê xe cho họ sang Lào, từ đây từng nhóm tự mình thâm nhập vào các cánh rừng, xuyên từ nước này sang nước khác để tìm trầm.

Những người xuất ngoại tìm trầm thường không hẹn ngày về. Họ biền biệt trong những cánh rừng xứ người, mọi thông tin qua lại, cũng như tiền bạc gửi về nhà đều qua chủ trầm.

Anh Hoàng Văn Hồng, một phu trầm thâm niên trong làng Thanh Hưng cho biết: Khi tới nơi tập kết, các đầu nậu bố trí cho các phu trầm ăn uống, nghỉ ngơi và đóng gùi (nhu yếu phẩm) trong vòng vài ba ngày rồi lên đường.

Mỗi nhóm tìm trầm được gọi là xâu từ 3 đến 4 người, thường có quan hệ máu mủ, hoặc bạn bè thân. Phu trầm vào rừng đóng lán, khi nào tìm thấy trầm thì liên hệ với đầu nậu, bán lại cho họ. Trừ đi các khoản chi phí ban đầu mà đầu nậu bỏ ra, còn dư bao nhiêu thì nhờ đầu nậu gửi về nhà.

 Mấy lần hắn đòi cùng chúng bạn đi tìm trầm như cha hắn, nhưng tui không cho. Tui lo lắm, nhưng mà e không cản được hắn theo nghiệp cha vì ở nhà cũng không có việc chi cho hắn làm 

Chị Trần Thị Liên

Chị Nguyễn Thị Hiếu, có chồng đang tìm trầm ở Malaysia tâm sự: Anh chị cưới nhau năm 1993, từ bấy đến nay cuộc sống vợ chồng chị như thời chiến tranh. Anh biền biệt trong rừng hết ngày này qua tháng khác, mọi công việc nặng nhọc ở nhà đều một tay chị gánh vác. Chị tự nuôi 4 đứa con ăn học.

Ngày xưa tìm trầm “nội” thì vài ba tháng anh lại có mặt ở nhà, nay theo đầu nậu xuất ngoại tìm trầm thì vài năm anh mới về được một lần. Đứa con trai 20 tuổi cũng đang nối nghiệp cha tìm trầm ở Malaysia.

“Chú coi, ngôi nhà cấp 4 ni, do một mình tui làm đó. Anh ấy cứ biền biệt, khi nào có tiền thì gửi về, không cần biết mấy mẹ con ở nhà xoay xở ra sao. Năm 2010, lụt to, ngập hết nóc nhà, sợ quá tui nhắn anh về làm lại nhà mà mãi không thấy về. Tức quá tui tự thuê thợ, mua vật liệu về làm nhà. Liều rứa mà giờ cũng có ngôi nhà chắc chắn để mấy mẹ con chui vô, chui ra, chứ như trước đây cứ đến mùa bão lũ mẹ con tôi lại phải bỏ nhà xin ở nhờ nhà hàng xóm” - chị Hiếu kể.

Thương tật và chết chóc

Trong căn nhà xiêu vẹo vá chằng vá đụp, ông Đoàn Văn Nhiệm (54 tuổi) nằm trên chiếc giường ọp ẹp với đôi chân bại liệt. Sau bao nhiêu năm theo bạn tìm trầm rừng Việt, ông mất nhiều hơn là được. Nghĩ mình phận bạc, không có duyên với trầm, ông tính bỏ nghề về nuôi cá lồng trên sông Son, nhưng rồi phong trào xuất ngoại tìm trầm đã thôi thúc ông lên đường sang Malaysia.

Ở tuổi 54, ông Nhiệm phải nằm liệt giường sau chuyến tìm trầm ở Malaysia
Ở tuổi 54, ông Nhiệm phải nằm liệt giường sau chuyến tìm trầm ở Malaysia.

Năm 2010, ông và người con trai cả lùng sục khắp các cánh rừng ở Malaysia với hy vọng đổi đời. Một phút bất cẩn, ông bị đá đè nát hai chân. Anh con trai cõng ông vượt rừng gần 10 ngày mới đến được bệnh viện chữa trị. Giờ cả gia đình ông sống nhờ vào những đồng tiền eo hẹp của cậu con trai cả đang vắt hết sức mình phiêu bạt đâu đó trong những cánh rừng của nước bạn.

Về được đến quê hương như ông Nhiệm được coi là may mắn. Hiện rất nhiều người ở thôn Thanh Hưng bị tù đày ở các nước vì xâm nhập lãnh thổ của họ trái phép. Mới đây nhất, có đoàn tìm trầm 10 người bị bắt ở Malaysia, trong đó có ba anh em ruột.

Ông Hoàng Văn L. vẫn nhớ như in cái chết của hai em trai mình trong một chuyến tìm trầm ở Lào mấy năm trước. “Hôm đó 3 anh em tui đóng lán gần một con suối, chia nhau đạp cội tìm trầm. Tui đang vo gạo dưới suối thì nghe loạt đạn phát ra từ lán. Hoảng hồn, tui núp vào một phiến đá, nhìn lên thấy 4 tên tay lăm lăm súng, lấy sạch đồ đạc, gạo cơm. Hai em tui ngã vật trên vũng máu. Đợi đến tối, tui mới dám mò về lán, bới đất chôn hai đứa em xong là chạy một mạch ra khỏi rừng”.

Những người đàn bà ở lại

Đã mấy năm nay, chị Ngô Thị Xuân sống vò võ nuôi con, khi chồng là anh Hoàng Văn H. bị bắt ở Thái Lan và đang thụ án tù. “Anh ấy đóng lán ở Malaysia, nhưng lại đi nhầm sang đất rừng Thái Lan, bị cảnh sát phát hiện, anh bỏ chạy nên bị bắn vào chân. Nghe đầu nậu nói, anh phải chịu án tù đến hết năm nay mới về được. Tui cùng 4 đứa con nhỏ côi cút ở nhà, ai thuê gì làm nấy, rau cháo nuôi nhau” - chị Xuân tâm sự.

Trầm hương đã “hút” hết đàn ông, khiến nhiều ngôi làng ở Quảng Bình hiu quạnh
Trầm hương đã “hút” hết đàn ông, khiến nhiều ngôi làng ở Quảng Bình hiu quạnh.

Không chỉ ở làng Thanh Hưng mà nhiều ngôi làng khác trên đất Quảng Bình năm nào cũng có người mất mạng vì trầm nơi xứ người. Theo ông Lê Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, riêng ở thôn Trúc Ly khoảng 20 năm lại đây đã có hơn 50 người bỏ mạng vì trầm, hàng chục người khác bị tù đày ở xứ người. Riêng năm 2012 đã có 7 người bị bắn chết ở rừng Thái Lan và Malaysia. Còn năm 2011 có 9 người thiệt mạng. Nguy hiểm là vậy, nhưng người làng Trúc Ly vẫn nối gót nhau xuất ngoại tìm trầm.

Chị Nguyễn Thị Lựu (SN 1979) ở thôn Trúc Ly tần tảo nuôi hai con nhỏ và mẹ chồng 80 tuổi, từ khi chồng là Bùi Văn Quốc (SN 1977) bị bắn chết ở Thái Lan.

Anh Quốc vốn làm thợ nề, thấy người làng thi nhau tìm trầm, anh và Nguyễn Văn Triền (anh vợ) xin đi theo. Sang đất Thái Lan mới được 20 ngày, đầu năm 2013 thì nhóm của anh gặp cảnh sát Thái Lan. Mọi người bỏ chạy, anh Quốc và anh Triền bị bắn chết. Gia đình chị Lựu phải vay mượn 80 triệu đồng để đưa xác hai anh em về.

Sau khi chồng bị bắn ở Thái Lan, chị Lựu trở thành trụ cột gia đình, tần tảo nuôi 4 miệng ăn
Sau khi chồng bị bắn ở Thái Lan, chị Lựu trở thành trụ cột gia đình, tần tảo nuôi 4 miệng ăn .

Cách nhà chị Lựu một con ngõ là nhà chị Trần Thị Liên (43 tuổi). Anh Phạm Văn L (45), chồng chị Liên, bị bắn ở Thái Lan giữa năm ngoái. Chuyến đi này có 7 người trong làng, tất cả đều bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ, riêng chồng chị và đứa em con ông chú bị bắn chết.

Mất đi người trụ cột trong gia đình, ba mẹ con chị rơi vào cảnh túng quẫn. Hai đứa con gái đầu phải vào Nam kiếm sống, còn thằng út mới học hết lớp 9 đành nghỉ học ở nhà.

“Tui động viên đi học, hắn không chịu, nói con ở nhà tìm nghề chi mần ăn giúp mẹ. Mấy lần hắn đòi cùng chúng bạn đi tìm trầm như cha hắn, nhưng tui không cho. Tui lo lắm, nhưng mà e không cản được hắn theo nghiệp cha vì ở nhà cũng không có việc chi cho hắn làm” - chị Liên lo lắng cho tương lai con mình.

(Còn nữa)

Cùng chuyên mục

Toàn cảnh làng chài Sê San

Làng nổi trên dòng Sê San

TP - Không giống với bất cứ ngôi làng nào ở Tây Nguyên, làng nổi giữa dòng Sê San quy tụ những người dân đến từ Đồng bằng sông cửu Long đến sinh cơ lập nghiệp bằng nghề đánh bắt thủy sản và làm du lịch, theo cách rất riêng.

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

Khi sứ giả hoang dã trở về: Anh 'lâm tặc' thương nàng mũi hếch…

TPO - Một ngày đẹp trời, nhà bảo tồn Chu Xuân Cảnh (quản lý dự án bảo tồn voọc mũi hếch, thuộc Tổ chức Bảo tồn Động thực vật Quốc tế - FFI) rủ tôi đi chụp ảnh 'những cô nàng ăn hoa nghiến thơm' trên đỉnh núi Khau Ca, thuộc VQG Du Già - Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang. Lái xe gần chục tiếng đồng hồ từ Hà Nội, đi bộ thêm 4 tiếng vượt rừng, núi đá, lội qua nhiều con suối nước lạnh nữa mới tới được khu nhà sàn nhỏ của đội bảo vệ voọc mũi hếch thuộc xã Tùng Bá.

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

Khi 'sứ giả hoang dã' trở về - Bài 2: Bí mật của đội 'ngự lâm quân' bảo vệ 'nữ hoàng'

TPO - Tại sao rừng già thâm u bất tận lại vắng bóng thú hoang, còn góc núi nhô ra biển (bán đảo Sơn Trà, Đà Nẵng), vây quanh bởi hải cảng và đô thị sầm uất, lại giữ được đàn voọc ngũ sắc đông nhất trên thế giới? Bí quyết nằm ở sự quyết liệt, tính bài bản của những 'vệ sỹ' bảo vệ 'nữ hoàng' linh trưởng.

Bãi sậy sông Đầm là mái nhà yên bình của nhiều loài chim, trong đó có cả cò nhạn Ảnh: Đ.T

Về nơi đàn cò ở lại

TP - Có một nơi mà bao năm qua đàn cò hàng ngàn con chọn làm nhà, sáng chiều sải cánh tự do kiếm ăn, tối về ngủ bên rặng dừa mà chẳng mảy may lo bị bẫy bắt. Nơi ấy là bãi sậy sông Đầm (thuộc phường Bàn Thạch, thành phố Đà Nẵng).

Tượng đài Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trường Quốc học Huế Ảnh: QH Huế

130 năm trường Quốc học Huế: Ngôi trường của tuấn kiệt, anh thư

TP - Trong nhiều lần trò chuyện với thạc sĩ Sử học Nguyễn Đình Dũng, người từng dạy môn lịch sử ở Đại học Huế và cũng từng công tác tại Bảo tàng Hồ Chí Minh TP Huế, thường nghe anh nói rằng: “Trường Quốc học Huế là ngôi trường vĩ đại, là chiếc nôi đào tạo lớp lớp hiền tài đóng góp rất lớn cho lịch sử đất nước. Họ đích thực là những tuấn kiệt, anh thư. Trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của người học sinh Nguyễn Sinh Côn, sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại”.

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

Rắn độc và rừng hoang đã 'bỏ bùa' họ như thế đó

TPO - Suốt nhiều năm, thỉnh thoảng tôi vẫn được những vị khách phương xa, trong đó có cả khách Âu - Mỹ, nhờ dẫn đến những khu nhà hàng đặc sản thịt rắn như Lệ Mật để “thử món lạ”. Có những nhà báo châu Âu quyết tâm trải nghiệm đến cùng, giá cả chẳng thành vấn đề, cứ như thể đã đặt chân đến Hà Nội mà chưa nếm thịt rắn thì chuyến đi vẫn còn thiếu một điều gì đó. Vậy mà, khi tận mắt thấy quả tim rắn vẫn còn đập trong chiếc cốc thủy tinh, bên cạnh là thứ tiết đỏ au được khuấy bằng một cọng sả trắng nõn, không ít người bỗng chốc đổi ý. Họ lịch sự xin phép được dừng lại ở mức “chiêm ngưỡng”, nhường phần “thưởng thức” cho những người can đảm hơn.

Ông Nguyễn Hồng Quang tỉ mỉ, chăm chút từng sản phẩm mới

Khắc khoải về làng gốm cổ Hương Canh

TP - Từng có gần 400 hộ làm nghề, gốm Hương Canh (xã Bình Nguyên, tỉnh Phú Thọ) nay chỉ còn 4 hộ bền bỉ giữ lửa cho nghề gốm cổ. Được tạo nên từ nguồn đất trầm tích đặc biệt của địa phương, dòng gốm sành không men nổi tiếng bởi độ bền chắc và sắc màu trầm mộc mạc đang đối mặt với những khó khăn về đầu ra và nguy cơ thiếu người kế nghiệp.

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.