Tình bạn giữa hai chiến tuyến

Tình bạn giữa hai chiến tuyến
TP - Câu chuyện của một người đi theo bộ đội hành quân dọc đường mòn Hồ Chí Minh với một người đi theo trực thăng của quân đội Việt Nam Cộng hòa, ở hai chiến tuyến, nhưng những bức ảnh chụp của họ đều phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh.

> Ngắm Leica độc của Nick Út
> 'Em bé Nalpalm' tròn 40 tuổi

Đã gặp nhau tại TPHCM cách đây vài năm, nhưng đây là lần đầu tiên hai nhiếp ảnh gia nổi tiếng Nick Út và Đoàn Công Tính có dịp hội ngộ tại Quảng Trị đầu tháng 4 năm 2013. Họ cùng nhau thắp hương tại tượng đài Hoài Niệm, cùng thăm lại chiến trường xưa như những người anh em lâu ngày gặp lại.

Cuộc gặp gỡ được ráp nối bởi cựu phóng viên truyền hình Reuters Nguyễn Văn Vinh, người rất mến mộ tài năng của hai ông. Ông Vinh cùng Nick Út đi từ Hà Nội vào, còn nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính đi tàu hỏa từ TP.HCM ra.

Ông Vinh kể lại: “Chúng tôi đến Quảng Trị đúng sáng mùng 1 tháng 3 âm lịch, cùng nhau thắp hương tại tượng đài Hoài Niệm mới được khánh thành ngay bên bờ sông Thạch Hãn, nơi mọi người dân và người lính vốn ở hai bên chiến tuyến đều có thể đến đây thắp hương. Rất tình cờ, chúng tôi gặp đoàn cựu chiến binh cũng đến thắp hương tại đây. Nick Út và các cựu chiến binh trò chuyện vui vẻ, không hề có khoảng cách”.

Hai mảnh ghép chiến tranh

Nhiếp ảnh gia Nick Út (bên trái) và Đoàn Công Tính tại Quảng Trị. Ảnh: Nguyễn Văn Vinh
Nhiếp ảnh gia Nick Út (bên trái) và Đoàn Công Tính tại Quảng Trị. Ảnh: Nguyễn Văn Vinh.

Nhiếp ảnh gia Nick Út (tên thật là Huỳnh Công Út) nổi tiếng thế giới với những bức ảnh về cuộc chiến tranh Việt Nam, trong đó có bức Cô gái Napalm, bức ảnh đã gây nên một cơn chấn động thế giới, dẫn đến hàng loạt cuộc biểu tình của người dân Mỹ phản đối cuộc chiến tranh tại Việt Nam.

Bức ảnh này đã đem về cho Nick Út, phóng viên ảnh của hãng AP (Mỹ) giải thưởng báo chí Pulitzer và được trường đại học Columbia xếp hạng thứ 41 trong số 100 bức ảnh chiến tranh có ảnh hưởng nhất thế giới.

Sự nghiệp và danh tiếng của nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính, báo Quân Đội Nhân dân cũng gắn liền với cuộc chiến tranh tại Việt Nam, trong đó có chiến trường Quảng Trị, nơi ông coi là quê hương thứ hai của mình. Ông là một trong số ít phóng viên ảnh chiến trường ghi lại được những bức ảnh sống động nhất về Chiến dịch Đường 9 Nam Lào và cuộc chiến 81 ngày đêm tại thành cổ Quảng Trị.

Bức Đánh chiếm căn cứ Đầu Mầu của Đoàn Công Tính chụp năm 1972 tại Quảng Trị đã đoạt giải thưởng lớn (Grand Prize) của tổ chức nhà báo quốc tế OIJ ngay năm đó. Ba bức ảnh để đời của nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính gồm Nụ cười chiến thắng ở thành cổ Quảng Trị, Đánh chiếm căn cứ Đầu Mầu và Trên đồi không tên đã đem đến cho ông giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Vốn là người khắt khe, hiếm khi khen ai, thế nhưng với Nick Út, Đoàn Công Tính luôn dành những từ ngữ tốt đẹp nhất. Ông nói: “Nick Út đã chụp những bức ảnh phản chiến, rất có lợi cho Việt Nam. Tác phẩm của Nick Út như một quả bom nổ giữa trung tâm nước Mỹ, làm chấn động thế giới, khiến người dân Mỹ tỉnh ngộ”.

Tình bạn giữa những người cùng bấm máy giữa đạn bom

Bức Đánh chiếm căn cứ Đầu Mầu của Đoàn Công Tính đoạt giải thưởng lớn của tổ chức nhà báo quốc tế OIJ, tháng 11 năm 1972
Bức Đánh chiếm căn cứ Đầu Mầu của Đoàn Công Tính đoạt giải thưởng lớn của tổ chức nhà báo quốc tế OIJ, tháng 11 năm 1972.

Sau khi sang định cư tại Mỹ từ năm 1975, Nick Út không có cơ hội được xem những bức ảnh chụp cuộc chiến Việt Nam từ phía bên kia. Cách đây hơn 10 năm, Nick Út được một người bạn Mỹ tặng cuốn sách ảnh chiến tranh của các phóng viên Việt Nam, trong đó có Đoàn Công Tính.

Ông dùng từ “rất xuất sắc” để khen ngợi những bức ảnh chụp chiến tranh của những phóng viên miền Bắc Việt Nam, trong đó có Đoàn Công Tính và thầm mong có ngày được gặp mặt. Sau nhiều lần trở lại Việt Nam, qua bạn bè giới thiệu, cuối cùng hai người đã có cuộc gặp gỡ tại TP. HCM vào khoảng năm 2010, nơi nhiếp ảnh gia Đoàn Công Tính hiện đang sinh sống.

Hai người gặp nhau buổi đầu cứ như quen thân nhau từ lâu lắm rồi. Những lần Nick Út trở về Việt Nam sau, lần nào họ cũng gặp nhau, chuyện trò nổ như ngô rang.

Ở Quảng Trị lần này, Đoàn Công Tính kể cho Nick Út nghe nhiều câu chuyện về thành cổ Quảng Trị; còn Nick Út thì kể những câu chuyện ở Khe Sanh, nơi Đoàn Công Tính chưa từng đến.

Đoàn Công Tính kể, nếu không vượt rào, chỉ thụ động nghe lệnh cấp trên, ông không thể có những bức ảnh để đời. “Lần vượt rào đáng nhớ nhất tại chiến dịch Đường 9 Nam Lào năm 1971. Khi ấy tôi được cử sang Lào cùng với hai đồng chí nữa.

Đi được nửa đường, tôi thấy có động như quân ta di chuyển rất lớn. Tôi đoán chắc sắp có biến, nên quyết định ở lại, không sang Lào. Quả nhiên, hai ngày sau, ở đây đã diễn ra những trận đánh lớn.

Tôi là người đi sát nhất và chụp nhanh nhất những diễn biến này. Tổng biên tập báo QĐND lúc bấy giờ nói với tôi: Nếu ảnh Đoàn Công Tính gửi về, sẵn sàng bỏ một bài báo trên trang nhất để đăng ảnh”.

Thời gian gần đây, Nick Út thường xuyên trở về Việt Nam, khi thì dẫn đoàn nhà báo quốc tế về Việt Nam quay phim, khi thì đưa đoàn sinh viên Mỹ về tìm hiểu chiến tranh Việt Nam. Những lần trở về, anh thường qua lại chơi với anh em bạn bè là những đồng nghiệp báo chí và nhiếp ảnh trong nước. Gần gũi và giản dị.

Giờ đây, khi đã bước qua tuổi lục tuần, hai cựu binh năm xưa lại cùng nhau cầm máy chụp một Quảng Trị thanh bình nhưng vẫn còn nhiều dấu tích của cuộc chiến. Hai người dự định sẽ cùng ra một cuốn sách ảnh về cuộc chiến tranh Việt Nam với góc nhìn ở hai chiến tuyến.

Khán giả Mỹ rất quan tâm ảnh chiến tranh Việt Nam

Bức ảnh Cô gái Napalm của Nick Út đã 41 năm nhưng vẫn còn sức ảnh hưởng lớn. Bức ảnh này đoạt giải ảnh báo chí thế giới Pulitzer, tháng 9 năm 1972
Bức ảnh Cô gái Napalm của Nick Út đã 41 năm nhưng vẫn còn sức ảnh hưởng lớn. Bức ảnh này đoạt giải ảnh báo chí thế giới Pulitzer, tháng 9 năm 1972.

Sau ngày mở cửa, đoàn làm phim của National Geographic - Mỹ đã sang Việt Nam làm phim về những phóng viên chiến trường nổi tiếng của Việt Nam, trong đó có Đoàn Công Tính (báo Quân đội nhân dân), Mai Nam (Báo Tiền phong), Văn Bảo...

Ngoài làm phim, họ còn sưu tầm các bức ảnh thời chiến xuất sắc để triển lãm và để xuất bản một cuốn sách ảnh tại Mỹ. Họ dự định tổ chức tại Mỹ vào năm 2002 và mời hai đại diện của Việt Nam là Đoàn Công Tính và Mai Nam sang dự triển lãm.

Khi đang lên chương trình, thì Mỹ xảy ra vụ đánh bom khủng bố 11/9, nên kế hoạch mời hai nhiếp ảnh gia Việt Nam sang đành phải hủy bỏ vì lý do an ninh. Tuy nhiên, triển lãm ảnh chiến tranh Việt Nam vẫn diễn ra và thu hút đông đảo khán giả Mỹ.

Cùng chuyên mục

Anh Lưu Quang Hà bên sản phẩm bê tông nghệ thuật của Công ty

'Chúa chổm' xứ Tuyên đúc nên cơ nghiệp

TP - Lưu Quang Hà vừa rời giảng đường đại học, bước chân khởi nghiệp liền bị quỵt tiền, phải vay nặng lãi để sống. Ở nhà, bố mắc ung thư phổi, gia đình khánh kiệt, khiến anh Hà nhiều đêm bật khóc. Nhưng rồi, anh đứng dậy, gây dựng công ty chuyên làm sản phẩm bê tông nghệ thuật – ngành nghề mà anh được học, doanh thu tiền tỷ, tạo việc làm cho gần 20 lao động. Anh còn là Bí thư Chi đoàn ở tổ dân phố.

Công an cơ sở tuyên truyền, vận động người dân xóa bỏ hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” Ảnh: NN

'Bóng ma đồ độc' ám ảnh vùng cao Quảng Ngãi

TP - Ở một số bản làng miền núi Quảng Ngãi, hủ tục nghi kỵ “cầm đồ thuốc độc” vẫn âm ỉ tồn tại, len vào những mâu thuẫn đời thường, những cơn bệnh chưa được lý giải bằng khoa học. Từ một lời phán của thầy cúng, hàng xóm có thể thành kẻ thù, người vô tội bị cô lập, đánh đập, thậm chí mất mạng.

Cán bộ Trạm Y tế xã Buôn Đôn đi bộ đến từng hộ dân tại buôn Đrăng Phốk để tiêm vắc xin cho trẻ

'Cõng' vắc xin tìm trẻ giữa đại ngàn

TP - Không để người dân vất vả đưa con đến trạm y tế, vào ngày 16 hằng tháng, cán bộ y tế xã vùng xa tỉnh Đắk Lắk vượt hơn 20km đường rừng đều đặn mang vắc xin vào tận buôn. Chuyến đi của họ đã mang thêm một lớp bảo vệ đến với những đứa trẻ nơi vùng lõi rừng, từng ngày rút ngắn giữa dịch vụ y tế và người dân.

Giếng cổ được người dân tự hào giới thiệu với khách đến thăm đảo

Bí ẩn giếng cổ ở xã đảo Đà Nẵng

TP - Giữa vùng biển đảo quanh năm nắng gió, nơi từng giọt nước ngọt quý hơn vàng, hai giếng cổ dưới chân núi Bàn Than ở Tam Hải vẫn trong veo, mát lành qua hàng trăm năm.

Cựu chiến binh Nguyễn Duy Kháng và cô giáo HươngẢnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài cuối: Trái tim cô giáo trẻ dành trọn tiếng "tít te"

TP - Tháng 2/1970, bên dòng sông Vệ (Hành Thịnh, Quảng Ngãi), những chiếc HU-1A còn gọi là tàu rọ liên tục quần đảo, gầm rít trên bầu trời. Giữa khói lửa chiến tranh, trái tim một cô giáo trẻ lại bị cuốn vào âm thanh “tít te” không ngừng của một cậu lính thông tin quê Thái Bình. “Cái này bí mật, không thể giải thích” – chàng lính Nguyễn Duy Kháng mỉm cười nói với cô giáo Nguyễn Thị Thanh Hương về công việc của mình.

Cựu chiến binh Lại Vũ Yên và bà Nguyễn Thị Bè, mối tình và đám cưới trong chiến tranh, giờ đây đã hơn 50 năm Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng-Bài 2: Mối tình người lính quân y và nữ du kích

TP - Trước năm 1975, địch xem xã Hành Thịnh là một trong những cái gai rất khó nhổ. Bởi đây là một xã đồng bằng của Quảng Ngãi nhưng lại có rất nhiều ngọn núi: núi Dàng, núi Đuôi Chuột, núi Rố, núi Gò Đồn, núi và rừng Ông Đương, gò Rú. Địa thế hiểm trở vốn là lợi thế của quân giải phóng và là vùng đất chết đối với quân đội chính quyền Sài Gòn. Y sĩ Lại Vũ Yên đã trải qua những ngày gian nan tại đây, sau đó kết hôn với cô du kích…

 Ông Trương Minh Hải, Tổ trưởng Tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản phường Hồng Ngự chăm sóc đàn cá tự nhiên Ảnh: Hoà Hội

'Ngôi nhà' của đàn cá trên sông Tiền

TP - Xuất phát từ ý tưởng giữ cá lại với dòng sông, người dân vùng đầu nguồn Hồng Ngự (Đồng Tháp) đã biến đoạn bờ kè bình dị thành “bến đỗ an toàn” của đàn cá hàng nghìn con. Cá được cho ăn, bảo vệ và sinh trưởng tự nhiên. Mô hình độc đáo này không chỉ góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà còn đánh thức tình yêu thiên nhiên trong cộng đồng.

Chiến dịch 500 ngày đêm đang được tổ chức tại nghĩa trang liệt sĩ Hành Thịnh, xã Đình Cương. Trong số các liệt sĩ nằm lại, có nhiều người là đồng đội của vợ chồng ông Tân Ảnh: Lê Văn Chương

Những người lính ở lại núi Dàng: Mối tình lính DKB và cô y tá

TP - Cách đây hơn nửa thế kỷ, khi đất nước hòa bình, hầu hết những người lính gác lại súng gươm để trở về với quê nhà, mang theo ký ức của một thời hoa lửa. Thế nhưng, tại xã Hành Thịnh (nay là xã Đình Cương) nằm dưới chân núi Dàng- vùng căn cứ cách mạng của Quảng Ngãi, vẫn có những người lính ở lại. Đầu tháng 9 này, họ đang lặng lẽ dõi theo từng nhát cuốc của Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đang thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm.

Phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu được tổ chức đều đặn mỗi tháng ở phố du lịch sầm uất của Đà Nẵng Ảnh: Giang Thanh

Quà quê kể chuyện Đà Nẵng

TP - Một tấm chiếu cói kể chuyện làng nghề, chai tinh dầu kể chuyện vùng dược liệu hay món đặc sản kể chuyện miền quê. Khi những món “quà quê” được đặt trong không gian trải nghiệm du lịch, câu chuyện về Đà Nẵng có cơ hội chạm vào du khách và theo họ đi xa hơn.

Gom rác đổi cháo sáng

Gom rác đổi cháo sáng

TPO - Từ những chai nhựa, vỏ lon, giấy vụn được gom lại từ mỗi gia đình, người dân xã Nghĩa Giang (tỉnh Quảng Ngãi) có thể đổi lấy cháo nóng. Những thứ từng bị xem là rác bỏ đi đang được biến thành nguồn quỹ để sẻ chia với người khó khăn.

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

Khát vọng hồi sinh nghề xưa của người trẻ Quảng Ngãi

TP - Từ những luống dâu ven sông Trà Khúc đến lò mật mía đỏ lửa, nhiều người trẻ ở Quảng Ngãi đang tìm cách đưa nghề truyền thống trở lại đời sống bằng tư duy mới. Không chỉ giữ nghề của cha ông, họ còn từng bước biến những giá trị văn hóa thành sản phẩm hàng hóa, tạo sinh kế và mở ra hướng phát triển mới cho quê hương.

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

Cồn Thanh Long trước lựa chọn nghiệt ngã: Giữ cồn hay đưa dân vào bờ?

TPO - Từ câu chuyện chực chờ bị ‘xóa sổ’ của cồn Thanh Long ở Vĩnh Long do sạt lở đã ngoài tầm kiểm soát, cho thấy giải pháp chống sạt lở cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang trở nên cấp bách, tốn kém. Đặc biệt, việc giảm khai thác cát sông đang ngày càng cần thiết để giảm sạt lở, xâm thực đất đai trù phú của vùng đồng bằng này.

Concert Thanh xuân thu hút khoảng 2 vạn bạn trẻ Ảnh: Như Ý

Chạm vào kí ức

TP - Vệt nắng chiều lóa trên những huân chương của cha nơi bức tường cũ, bừng lên trong tôi màu bất diệt của thanh xuân - sự tận hiến mãi mãi tuổi đôi mươi mà thời gian là kẻ đứng rìa. Và đêm nay, giữa sóng cuộn của tuổi trẻ, một lần nữa tôi cúi đầu tri ân. Đó là giai điệu giao hòa mang tên tình yêu Tổ quốc trong đêm Thanh xuân…

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

Mùa sạt lở bên dòng Cửa Lớn

TPO - Mỗi mùa mưa, lũ về, những hộ dân sống ven sông Cửa Lớn, đoạn qua xã Đất Mới, tỉnh Cà Mau lại phải sống thấp thỏm với sạt lở. Có căn nhà bị “hà bá” nuốt trọn chỉ trong một đêm, có con đường bị dòng nước ngoạm mất, người dân phải tự tháo dỡ nhà, dựng cầu tạm để có lối đi.

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

Huyền thoại võ sáo dưới bóng trăng Phồn Xương

TP - Dưới bóng trăng Phồn Xương, tiếng sáo sắt “Thiết địch thần phong” từng gắn với những năm tháng khởi nghĩa Yên Thế (tỉnh Bắc Ninh), nay đang được đánh thức, đưa võ sáo từ ký ức lịch sử trở thành di sản phát triển du lịch.