Cuộc thi báo chí toàn cầu viết về biến đổi khí hậu: 40 nhà báo vào chung kết

Chiến tranh sinh thái, nguy cơ hiện hữu

TP - Trong bài tham luận trình bày tại "Diễn đàn Bảo tồn ĐBSCL”, Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Cảnh (Viện Sinh học Nhiệt đới TPHCM) nêu lên vấn đề đáng chú ý: Nguy cơ “chiến-tranh-sinh-thái” ở tương lai khi xảy ra biến đổi khí hậu.

Hạ lưu sông Mekong mênh mông hôm nay, tương lai sẽ như thế nào khi thượng nguồn bị nhiều con đập chắn ngang?  Ảnh: Sáu Nghệ
Diễn dàn Bảo tồn ĐBSCL do Quỹ quốc tế về Bảo vệ Thiên nhiên (WWF), UNESCO và Đại học Cần Thơ tổ chức mới đây ở TP Cần Thơ,

Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Cảnh nói: “Biến đổi khí hậu là một thảm họa hiện hữu, có phạm vi tác động toàn cầu nhưng biểu hiện khác nhau ở từng địa phương, gắn chặt với an ninh đến mức gọi là An ninh Khí hậu (Climate Security).

Thậm chí, nó còn được đánh giá là nguy hiểm hơn cả chiến tranh lạnh. Bởi, nó dẫn tới tranh chấp, xung đột tài nguyên môi trường, nghèo đói, dịch bệnh và tị nạn môi trường”.

Xung đột quyền sử dụng nước

Các dòng sông xuyên biên giới luôn luôn căng thẳng. Thế thượng phong thuộc về những quốc gia thượng nguồn và quốc gia hạ lưu luôn phải nhượng bộ nếu không muốn khởi phát xung đột nóng kiểu Trung Đông. Việt Nam sẽ ứng xử như thế nào về nguồn nước sông Hồng và sông Mekong?

Ông Hasen Nobber, Giám đốc Viện Nghiên cứu Môi trường Posdam - CHLB Đức - cho rằng, biến đổi khí hậu có thể dẫn tới chiến tranh toàn cầu vì nạn di dân tìm đất sống. Nếu không ngăn chặn được hiện tượng khí quyển nóng lên thì những nước kém tổ chức sẽ sụp đổ.

Biến đổi khí hậu trước hết gây ra các biến động không có lợi về môi trường, gây khủng hoảng sinh thái, từ đó dẫn đến các vấn đề nan giải về an ninh quốc gia.

Trong số những vấn đề đó, cần phải tính đến sự xung đột tranh giành nguồn nước trên các dòng sông xuyên biên giới. Nghèo đói và xáo trộn trật tự an toàn xã hội, tị nạn môi trường trên diện rộng trong nước và quốc tế.

Vấn đề sử dụng các yếu tố sinh thái cho các cuộc chiến tranh kinh tế, không loại trừ cho các cuộc xung đột không tuyên bố.

Vũ khí sinh thái

Biến đổi khí hậu tạo cơ hội cho chiến tranh sinh thái thông qua việc sử dụng các vũ khí sinh thái ăn theo các nhiễu loạn do biến đổi khí hậu tạo ra. Những thế lực thù địch có thể bằng nhiều cách đưa vào trong nước đối phương các giống sinh vật lạ có sức cạnh tranh cao (kiểu như cây mai dương - Mimosa pigra, hoa ngũ sắc, ốc bươu vàng…), các nhóm vi trùng gây bệnh, các gene gây bệnh (vũ khí gene) có khả năng chọn đối tượng để gây hại hoặc tiêu diệt.

Vũ khí sinh thái có nhiều ưu thế hơn các vũ khí thông thường ở trình độ công nghệ cao, dễ vận chuyển, bí mật, gây hại sau một thời gian xâm nhập dài, gây hại lâu dài khó khắc phục. Chúng có thể lan truyền qua đường biển, theo các dòng sông xuyên biên giới, theo hành lý khách du lịch hay các container phế liệu, hàng hóa nhập khẩu.

Vũ khí sinh thái sẽ thực hiện thành công các phi vụ mà những biện pháp chống phá thông thường không ngăn cản nổi. Chiến tranh sinh thái là chiến tranh công nghệ cao và là cuộc chiến tranh không bao giờ được tuyên bố. Nó tạo ra những thách thức lớn cho những nước đang phát triển có trình độ công nghệ còn lạc hậu.

Nhiễu loạn kinh tế và xã hội do biến đổi khí hậu gây ra có thể tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động này. 

Sáu Nghệ
lược trích

Cuộc thi báo chí toàn cầu viết về biến đổi khí hậu: 40 nhà báo vào chung kết

Tổ chức Đối tác Truyền thông Biến đổi Khí hậu (CCMP) vừa hoàn tất việc chọn 40 nhà báo thắng cuộc đến từ 26 quốc gia đang phát triển trong số 600 nhà báo gửi bài tham dự.

Học bổng kéo dài chín tháng mà các nhà báo thắng cuộc nhận được bao gồm hai tuần tham dự hội nghị thượng đỉnh Copenhagen, Đan Mạch, về biến đổi khí hậu đầu tháng 12 năm nay. Tuyên bố được đưa ra cùng lúc với việc CCMP khai trương website của mình, www.climatemediapartnership.org

Trong số các nhà báo đoạt giải 2009, có 21 nhà báo nam, 19 nữ, đến từ các nước Bangladesh, Bolivia, Brazil, Cameroon, China (Trung Quốc), Colombia, Ethiopia, Guyana, India (Ấn Độ), Indonesia, Jamaica, Jordan, Kenya, Namibia, Nepal, Nigeria, Pakistan, Papua New Guinea, Philippines, Sierra Leone, South Africa (Nam Phi), Tajikistan, Tanzania, Uganda, Việt Nam, và Zambia.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Bạn đọc

Mới - Nóng

Khám phá