Hãy bắt đầu bằng việc tổ chức một TP kiểu mẫu

TP - Lâu nay chúng ta giải quyết vấn đề ATGT bằng các giải pháp khắc phục. Nên chăng hãy tổ chức một đô thị văn minh hơn là chỉ tập trung vào vấn đề hạn chế TNGT?

Các thành phố chỉ được xem là văn minh khi xe máy chiếm số lượng rất nhỏ trong số các phương tiện lưu thông.  Ảnh: Hồng Vĩnh
Để giảm thiểu TNGT không thể chỉ làm theo cách thụ động truyền thống là thấy cái gì yếu kém thì khắc phục (như chấn thương sọ não nhiều thì đồng loạt đội mũ bảo hiểm!) mà cần có cách tiếp cận khác. Đó là xem xét vấn đề TNGT trong một cái nhìn tổng thể về văn minh đô thị và dân trí.

Hãy bắt đầu bằng việc tổ chức một thành phố kiểu mẫu về giao thông trong điều kiện có thể. Từ mô hình thực tế này chúng ta sẽ nhân rộng ra trong cả nước với sự đồng thuận cao của người dân.

Vậy thành phố kiểu mẫu về giao thông được tổ chức thế nào? Có khả thi không? Và vai trò của nó đối với việc giải quyết TNGT thể hiện ra sao?

Trong điều kiện hiện nay của nước ta, hãy quan niệm trước hết đó là một thành phố không có xe máy. Chúng tôi cho rằng hoàn toàn có thể làm được trong điều kiện hiện nay:

Thứ nhất, chúng ta hãy chọn một thành phố không lớn, có dân số vừa phải và cơ sở hạ tầng tương đối khá để làm việc này (Đà Nẵng hoặc Nha Trang…). Nếu cả nước tập trung trang bị phương tiện giao thông công cộng để thay thế xe máy cho một thành phố như vậy sẽ là khả thi.

Thứ hai, có thể đưa ra một lộ trình, một thời gian quá độ 3 hay 5 năm trước khi cấm hoàn toàn xe máy, để người dân có thể chuẩn bị (không mua sắm xe máy, bán xe máy cho các địa phương khác, làm quen với phương tiện giao thông công cộng, tổ chức lại các dịch vụ…). Về tập quán, hãy xem các thành phố ở Trung Quốc, người dân hoàn toàn có thể thay đổi thói quen theo hướng văn minh hơn.

Lợi ích của một thành phố không có xe máy trong tình hình nước ta hiện nay sẽ lớn hơn nhiều so với mục đích giảm thiểu TNGT trong thành phố lựa chọn. Xin dẫn ra một vài ưu điểm:

Văn minh đô thị được tạo lập. Khi không còn xe máy thì việc tổ chức dịch vụ trong thành phố cũng thay đổi. Người đi ô tô sẽ không thể ghé đường phố này mua một món đồ, ghé nơi khác sắm tiếp một món đồ khác. Các dịch vụ mọc ra khắp nơi, tùy tiện lấn chiếm vỉa hè, lòng đường sẽ không còn tồn tại. Ngoài các siêu thị, các dịch vụ nhỏ lẻ cũng sẽ được “tự giác” quy tập vào những đường phố, khu vực nhất định (nếu không sẽ không có khách hàng!).

Dân trí được nâng cao. Thói quen và tập quán sinh hoạt của người thành phố sẽ thay đổi (và đây là tất yếu không tránh khỏi đối với đời sống đô thị trong tương lai).

Việc đi chung phương tiện giao thông công cộng sẽ góp phần tạo lập môi trường văn hóa chung trong dân cư. Cánh cửa xe buýt mở ra, đóng vào nhanh như cửa thang máy (để không lãng phí thời gian) và lịch xe chạy các tuyến sẽ góp phần tạo nên tác phong công nghiệp, ảnh hưởng tích cực tới nếp nghĩ và hành vi của công dân.

Ý thức của người dân tham gia giao thông sẽ thay đổi bất ngờ. Đa số người dân sử dụng phương tiện chung. Ý thức cộng đồng, trong đó có ý thức tôn trọng Luật Giao thông sẽ được củng cố nhờ vào tác động qua lại lẫn nhau giữa các thành viên trong cộng đồng, hiệu quả sẽ rõ rệt hơn nhiều so với việc tăng nặng các chế tài xử phạt hiện nay.

Sẽ có nhiều hơn ô tô cá nhân. Nhưng chớ quá lo! Vì “văn hóa giao thông” của cộng đồng di chuyển bằng ôtô nhìn chung cao hơn hẳn so với đi bằng xe máy.

Thành phố kiểu mẫu sẽ tiếp tục phát triển hiện đại hơn phù hợp với quy luật phát triển của các thành phố lớn trên thế giới cả về quy hoạch sử dụng quỹ đất, bố trí các công sở, doanh nghiệp, tổ chức đời sống.

Thành phố sẽ mở rộng dễ dàng hơn và tăng thêm khoảng trống thông thoáng dành cho cây xanh, công viên… bởi lẽ khoảng cách hàng chục cây số sẽ không thành vấn đề nếu đi bằng ô tô. Công dân trong thành phố sẽ tích cực ủng hộ chủ trương này.

Từ chỗ “một bước lên xe”, nay phải đi bộ nhiều lúc đầu sẽ có nhiều người không đồng tình. Cùng với sự phát triển hoàn thiện hơn các dịch vụ giao thông, thói quen đi bộ cũng được củng cố. Rồi mọi người sẽ thống nhất rằng: Đi bộ ra bến xe buýt cũng thú vị và rất lợi cho sức khỏe!

Các hệ quả khác: Khi di chuyển từ thành phố này đến các khu vực lân cận người dân chỉ có thể đi bằng ôtô (vì không có xe máy). Do vậy, giao thông ở các vùng lân cận cũng an toàn hơn.

Sẽ không cần phải gắng sức giải tỏa nhà dân trên hành lang đường bộ ven các quốc lộ như hiện nay, vì ở đó làm gì cho bụi và mất an toàn, nếu như không có người đi xe máy tạt ngang để ăn uống, mua sắm.

Hiệu ứng về một thành phố không có xe máy sẽ lan truyền rất nhanh. Từ chỗ “mắt thấy, tai nghe”, người dân các thành phố khác sẽ “cảm nhận” được và dễ dàng hơn trong việc chấp nhận một giải pháp tiếp theo ở thành phố quê hương mình.

Ngay cả việc hạn chế đăng ký xe máy cũng không cần thiết, bởi lẽ những người “nhạy cảm” đều cho rằng sớm hay muộn chủ trương này cũng sẽ thực hiện ở thành phố khác. Vấn đề mà chúng ta đang tranh luận: “Có nên tạo điều kiện cho người dân mua xe ôtô hay không?” sẽ càng rõ ràng hơn.

Thay lời kết

Có thể bạn sẽ nói: Bên cạnh ưu điểm và thuận lợi trên, còn nhiều khó khăn chưa nói đến khi đề cập đến phương án này. Nhưng không có một giải pháp nào (hơn nữa đây lại là một giải pháp tổng thể) lại không gặp cả chuỗi khó khăn, trở ngại khi triển khai.

Vấn đề là nó có đem lại nhiều lợi ích không, có khả thi không và có hợp với quy luật phát triển trong giai đoạn hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay hay không.

Ý KIẾN TRAO ĐỔI

Việt Châu; Hà Nội; Email: chinhngduc@yahoo.com

Tôi rất đồng tình với quan điểm của tác giả Đình Sơn. Rõ ràng ai cũng thấy được việc giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ xe máy lưu thông trong các thành phố, nhất là các thành phố lớn là một xu thế tất yếu. Tuy nhiên, theo tôi có thể làm được ở bất kỳ thành phố nào của nước ta và nên làm ngay, chứ không nhất thiết phải chọn một thành phố nào đó để xây dựng "kiểu mẫu".

Vấn đề là ở chỗ chúng ta có quyết tâm làm và làm quyết liệt hay không mà thôi. Bỏ dần xe máy sẽ tạo rất nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thành phố theo xu hướng hiện đại. Khi xe máy dần biến mất sẽ tạo điều kiện để phát triển các phương tiện giao thông công cộng, diện tích dành cho việc đỗ xe máy, gửi xe máy, xe máy chiếm chỗ sẽ được giải phóng giành cho phương tiện khác, mà chủ yếu là phương tiện công cộng, trong đó còn cho phép phát triển ô tô cá nhân; thói quen tuỳ tiện của người đi xe máy và các dịch vụ ăn theo cũng mất dần, nhường chỗ cho tác phong hiện đại của những người sử dụng phương tiện công cộng và các phương tiện hiện đại hơn...

Tất nhiên không thể áp dụng bất cứ biện pháp nào một cách riêng rẽ mà nó phải nằm trong một giải pháp tổng thể bao gồm rất nhiều biện pháp, trong đó có biện pháp chủ yếu và những biện pháp hỗ trợ và cần phải có lộ trình rõ ràng.

Tôi tin đa số người dân sẽ đồng tình, chia sẻ và ủng hộ chính quyền thực hiện việc này càng sớm càng tốt trước khi quá muộn để phải đối mặt với thảm họa giao thông sắp hiện hữu.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Bạn đọc

Mới - Nóng

Khám phá