'Trăng xanh' đêm giao thừa năm mới 2010

TP - Các nhà thiên văn học Mỹ hôm 31-12 công bố một hiện tượng thiên văn kỳ thú và lúc giao thừa năm mới 2010 (dương lịch) xuất hiện trăng tròn hiếm gặp mà giới thiên văn gọi là Trăng xanh.

Trăng rằm - Ảnh: NASA

Nhà thiên văn học người Mỹ Jack Horkheimer - Giám đốc danh dự trung tâm nghiên cứu về Cung chuyển giao Vũ trụ thành phố Miami, bang Florida, Hoa Kỳ, cho biết mặt trăng hiếm gặp này tuy được gọi là Trăng xanh nhưng thực ra không có màu xanh.

Màu ánh trăng này vẫn chỉ như những đêm trăng rằm bình thường. Gọi là Trăng xanh chỉ để dễ phân biệt đêm trăng rằm hiếm gặp này với đêm trăng tròn thông thường mà thôi.

Trăng xanh trên thực tế là trăng rằm của tháng nhuận. Năm 2009 có một tháng nhuận nên trong tháng 12 dương lịch có hai lần mặt trăng xuất hiện ở  bán cầu tây.

Theo đó, vào lúc giao thừa 2010, những người sống ở các vùng địa lý như Mỹ, Canada, châu Âu, Nam Mỹ và châu Phi có thể được ngắm trăng rằm.

Trong khi đó những người ở bán cầu đông, tùy vị trí như Úc và một số quốc gia châu Á có thể thấy một phần mặt trăng lưỡi liềm lúc giao thừa.

Ở phía bán cầu đông, đêm rằm Trăng xanh xuất hiện muộn hơn vào một ngày của tháng 1-2010 chứ không xuất hiện vào lúc giao thừa.

Các nhà thiên văn học cho biết, theo qui luật vũ trụ cứ 29,5 ngày thì xuất hiện trăng rằm thông thường một lần. Do đó, tại hầu hết các năm đều có 12 lần trăng rằm xuất hiện.

Ngoài ra, trung bình cứ 2,5 năm lại có một năm nhuận một tháng và trong tháng nhuận đó có một lần xuất hiện trăng rằm thứ 13. Năm nhuận gần đây nhất là 2007.

Thời điểm trăng tròn của tháng nhuận rất ít khi rơi vào lúc giao thừa. Trung bình cứ 19 năm thì có một lần đêm rằm Trăng xanh xuất hiện đúng vào khắc chuyển giao giữa hai năm cũ, mới. Lần gần đây nhất đêm rằm Trăng xanh xuất hiện vào năm 1990.

Sau đêm rằm Trăng xanh lúc giao thừa năm nay phải chờ đến năm 2028 mới được đón giao thừa với đêm rằm Trăng xanh lần nữa.

Giáo sư thiên văn học Greg Laughlin của trường Đại học California, Santa Cruz, cho biết, việc đặt tên trăng xanh không có ý nghĩa đáng kể nào về mặt thiên văn học. Chẳng qua đó chỉ là một cái tên bình thường mà người ta gán cho nó.

Lần đầu tiên, từ trăng xanh xuất hiện để chỉ đêm rằm tháng nhuận vào lúc giao thừa năm 1946 trong tạp chí Bầu trời và Kính viễn vọng xuất bản tại bang Main, Hoa Kỳ.

Lúc đầu từ trăng xanh có gây hiểu lầm khiến tạp chí Bầu trời và Kính viễn vọng sau đó phải đính chính. Tuy nhiên, do thói quen người ta vẫn dùng từ trăng xanh để chỉ hiện tượng trăng rằm lúc giao thừa của năm nhuận.

Nhưng dù thế nào thì mặt trăng tròn xuất hiện vào đúng lúc giao thừa năm dương lịch năm nay tại bán cầu tây cũng có một ý nghĩa là đêm trăng rằm đầu tiên của năm mới 2010.

Nguyễn Đại Phượng
Theo AP

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Công nghệ

Mới - Nóng

Khám phá