Truy tìm dấu vết điện thoại di động

TP - Trong các bộ phim hình sự, ta rất dễ bắt gặp những cảnh truy tìm tội phạm qua chiếc điện thoại di động cầm tay. Ở ngoài đời, khả năng truy tìm này hoàn toàn có thể thực hiện qua vệ tinh.

Bên cạnh việc mang lại nhiều tiện ích thực tiễn cho cuộc sống, tính năng này cũng mang lại nhiều bất tiện, chủ yếu là xâm phạm quyền riêng tư người dùng.

Xác định vị trí người dùng

Hiện tại, việc xác định vị trí thuê bao được thực hiện với 2 mạng di động phổ biến nhất hiện nay là GSM (mạng 2G, 2,5G) và CDMA/ W-CDMA (3G).

Với mạng GSM, khả năng định vị tương đối kém, việc xác định vị trí thường rất khó khăn và độ chính xác không cao. Trong khi đó, mạng 3G lại hoàn toàn khác – việc truy tìm vị trí thuê bao là rất chính xác nhờ vào hệ thống định vị toàn cầu GPS, với điều kiện điện thoại người dùng phải hỗ trợ tính năng này.

Để xác định vị trí thuê bao trên mạng GSM, chỉ có duy nhất nhà cung cấp dịch vụ (nhà mạng) mới thực hiện được điều hành. Cấu trúc mạng GSM bao gồm nhiều trạm thu phát sóng di động (BTS). Mỗi BTS lại thường chia thành 3 cell (ô) có góc phát sóng mỗi hướng 120o. Mỗi trạm BTS chỉ có phạm vi phủ sóng nhất định, thường từ 500m (khu vực đông dân cư) đến 15km (huyện lị).

Chính vì thế, việc xác định vị trí thuê bao di động chỉ tương đối chính xác đối với khu vực thành thị; còn khu vực nông thôn thì hầu như … bó tay. Tại khu vực thành thị, vị trí người dùng được xác định trong bán kính 50m; còn khu vực nông thôn thì có thể lên tới vài kilômét. Ngoài ra, khả năng này chỉ có thể thực hiện được khi người dùng mở máy điện thoại (chưa cần thực hiện cuộc gọi); còn nếu tắt máy thì coi như … xong. Khi đó, hệ thống định vị của tổng đài chỉ xác định được vị trí cuối cùng của thuê bao trước khi tắt máy.

Còn đối với mạng 3G đơn giản hơn nhiều. Nhờ hệ thống GPS mà người ta có thể xác định được kinh độ và vĩ độ của điện thoại; và thông qua đó tính toán được vận tốc di chuyển của người dùng. Tuy nhiên, phương pháp này lại tỏ ra thiếu hiệu quả nếu chủ thể đang trong một tòa nhà, đứng xa cửa sổ khiến cho vệ tinh không thể kết nối được với điện thoại.

Không phải chiếc điện thoại nào cũng có thể xác định vị trí qua vệ tinh, nhưng những dòng smartphone thông dụng BlackBerry  thì lại hoàn toàn có thể. Nếu chiếc điện thoại của bạn không có GPS, không có nghĩa bạn trở nên “vô hình”, bởi nhà cung cấp vẫn có thể dò tìm ra bạn thông qua các trạm phát di động hoặc Wi-Fi.

Ứng dụng thực tiễn

Dựa và tính năng theo dõi và dò tìm vị trí thuê bao di động, các nhà mạng có thể làm tốt công tác quản lý thuê bao trong phạm vi quy định. Các nhà mạng có thể biết đích xác thuê bao đang ở ô (cell) nào khi họ di chuyển. Vị trí thuê bao được lưu lại trên bảng thống kê cước, giúp nhà mạng có thể tính cước một cách chuẩn xác.

Ngoài ra, thông tin về vị trí thuê bao còn giúp nhà mạng phát hiện các gian dối về SIM, chẳng hạn như nhân bản SIM, đánh cắp thông tin của SIM. Một thuê bao vừa thực hiện cuộc gọi tại Hà Nội thì 15 phút sau không thể đã có mặt trong TPHCM. Đó sẽ là một trường hợp nhân bản SIM điển hình để thực hiện các cuộc gọi trái phép. Nhờ phương pháp xác định vị trí thuê bao mà nhà mạng có thể dễ dàng phát hiện được các trường hợp này.

Ngoài khả năng hỗ trợ công tác quản lý của các nhà cung cấp dịch vụ di động, tính năng xác định vị trí thuê bao còn rất hữu ích cho người dùng đầu cuối. Nhờ có GPS mà người dùng có thể tìm đường dễ dàng thông qua chiếc điện thoại cầm tay hoặc các thiết bị chuyên dụng. Hiện nay, GPS đang trở thành một trào lưu của giới trẻ vì những tiện lợi mà nó mang lại.

Cũng nhờ có GPS mà công tác cứu hộ, cứu nạn trong những trường hợp đặc biệt trở nên dễ dàng hơn. Một cú điện thoại cầu cứu trong đêm có thể giúp người ta dễ dàng lần ra vị trí nạn nhân. Hay trong thiên tai, động đất, dưới những đống đổ nát, hoang tàn, những nhân viên cứu hộ có thể xác định chính xác vị trí nạn nhân nếu họ mang theo ĐTDĐ.

Lo ngại riêng tư

Việc xác định vị trí người dùng có thể làm nảy sinh những vấn đề về mặt riêng tư bởi người dùng không hề biết ai đó đã biết đích xác họ đang ở đâu. Tại Việt Nam, vẫn chưa có quy định cụ thể với trường hợp này.

Trong khi đó, tại châu Âu nơi mà hầu hết các quốc gia đều có điều khoản bảo vệ quyền riêng tư người dùng trong hiến pháp, việc tiết lộ thông tin kiểu này là hoàn toàn cấm kị. Mỹ và Đức cũng vậy, không ai có quyền tiếp cận thông tin người dùng di động, trừ những người có trọng trách và được pháp luật cho phép, thường là để phục vụ công tác điều tra.

Riêng FBI còn được phép sử dụng một kỹ thuật theo dõi điện tử giống kiểu “Điệp viên 007”, đó là kích hoạt từ xa tính năng microphone của chiếc điện thoại di động nào đó để theo dõi những cuộc hội thoại ở khu vực xung quanh.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Công nghệ

Mới - Nóng

Khám phá