1001 thắc mắc: Vì sao có động đất, động đất thường kéo dài bao lâu?

TPO - Động đất là một trong những thiên tai có sức tàn phá khủng khiếp nhất của nhân loại. Động đất do đâu, có cách nào dự báo, chống lại động đất hay không?

1001 thắc mắc: Vì sao có động đất, động đất thường kéo dài bao lâu?
Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận do sự dịch chuyển các mảng thạch quyển hoặc các đứt gãy ở dưới mặt đất và truyền qua các khoảng cách lớn.
Một chấn động đơn độc thường kéo dài không quá vài giây, những trận động đất nghiêm trọng nhất cũng chỉ kéo dài tối đa là 3 phút.
Các nhà khoa học đã chứng minh, nguyên nhân nội sinh dẫn đến động đất do sụp lở các hang động ngầm dưới mặt đất và động đất do các vụ trượt lở đất đá tự nhiên với khối lượng lớn (loại động đất này thường chỉ làm rung chuyển một vùng hẹp và chiếm khoảng 3% tổng số trận động đất thế giới).
Động đất do núi lửa, chủ yếu liên quan với các hoạt động phun nổ của núi lửa (loại động đất này không mạnh lắm –chiếm khoảng 7%).
Động đất kiến tạo (chiếm 90%) liên quan với hoạt động của các đứt gãy kiến tạo, đặc biệt là các đứt gãy ở rìa các mảng thạch quyển, vận động kiến tạo ở các đới hút chìm; liên quan đến hoạt động macma xâm nhập vào vỏ trái đất làm phá vỡ trạng thái cân bằng áp lực có trước của đá vây quanh làm đá phát sinh ứng suất và khi bị đứt vỡ thì xảy ra động đất; liên quan đến sự biến đổi tướng đá từ dạng tinh thể này sang dạng tinh thể khác gây co rút và dãn nở thể tích đá làm biến đổi lớn về thể tích cũng gây ra động đất.
Nguyên nhân ngoại sinh: gồm động đất do thiên thạch va chạm vào trái đất.
Nguyên nhân nhân sinh: động đất xảy ra do hoạt động làm thay đổi ứng suất đá gần bề mặt đặc biệt là các vụ thử hạt nhân, nổ nhân tạo dưới lòng đất hoặc tác động của áp suất cột nước của các hồ chứa nước, hồ thủy điện.
Độ lớn của động đất
Độ lớn của động đất M hay còn gọi là độ Richter, trong đó:
Từ 1 - 2: Không nhận biết được.
Từ 2 - 4: Có thể nhận biết nhưng thường không gây thiệt hại.
Từ 4 - 5: Mặt đất rung chuyển, nghe tiếng nổ, thiệt hại không đáng kể.
Từ 5 - 6: Nhà cửa rung chuyển, một số công trình có hiện tượng nứt.
Từ 6 - 7: Nhà cửa bị hư hại nhẹ.
Từ 7 - 8: Động đất mạnh phá hủy hầu hết các công trình xây dựng thông thường, có vết nứt lớn hoặc lún sụt trên mặt đất.
Từ 8 - 9: Nhà cửa đổ nát, nền đất bị lún sâu đến 1m, sụp đổ lớn ở núi kèm theo thay đổi địa hình trên diện rộng.
Trên 9: Rất hiếm khi xảy ra.
Mức độ nguy hiểm của động đất
Động đất là một nguyên nhân gây ra sóng thần. Khi xảy ra động đất ở trong lòng đại dương, sức địa chấn đẩy khối nước khổng lồ lên cao. Trong khoảng mấy trăm km2 khối nước bị đẩy lên cao rồi rơi xuống, tạo ra những đợt sóng lớn tràn qua các đạI dương rồi đổ bộ vào đất liền.
Đôi khi động đất còn khiến núi lửa hoạt động, thậm chí là những núi lửa đã tắt từ lâu. Do lòng đất bị nứt ra tạo cơ hội cho nhũng dòng magma phun trào. Những hiện tượng này khi kết hợp với nhau sẽ tạo ra những tai họa không lường.
Vì động đất xảy ra rất bất ngờ cũng như tính chất nguy hiểm của nó, trong khi chúng ta không thể làm gì để ngăn chặn nó, nên cách duy nhất để đối phó là làm sao để giảm đến mức tối đa thiệt hại mà động đất gây nên.

Sóng thần là một loạt các đợt sóng biển cao và mạnh, tạo nên khi một thể tích lớn nước đại dương bị chuyển dịch nhanh chóng, với nguyên nhân là động đầt, lở đất hoặc núi lửa phun trào dưới đáy biển hoặc sự rơi của những thiên thạch lớn (hiếm và không mạnh). Sóng thần chỉ gây thiệt hại ở những vùng ven biển, đại dương.

Tuy chỉ diễn ra trong thời gian ngắn như vừa nói, nhưng hậu quả của động đất và sóng thần rất to lớn. Động đất làm các công trình, nhà cửa bị phá huỷ, người chết kèm theo những hậu quả lở đất, hoả hoạn v.v… và sau đó là những vấn đề xã hội. Hậu quả sẽ nhân lên khi động đất xảy ra ở nơi có nhà máy điện hạt nhân chẳng hạn.

 Clip nguồn youtube

Chuyên gia nói gì về trận động đất tại Lào khiến Hà Nội cũng bị rung chấn

Chuyên gia về động đất nhận định, sau trận động đất 6,1 độ richter tại Lào sáng nay (rung chấn lan tới Hà Nội), nguy cơ có thể xuất hiện trận động đất lớn hơn nữa hoặc nhiều trận động đất nhỏ hơn gọi là dư chấn.

1001 thắc mắc: Vì sao máy bay đi về hướng Đông lại nhanh hơn về hướng Tây?

Máy bay đi về hướng Đông nhanh hơn về hướng Tây dù cùng một khoảng cách như nhau.

Voi cái nổi giận khiến bầy sư tử bỏ chạy thoát thân

Voi đầu đàn rất kích động, xông vào giữa bầy sư tử, dùng vòi lật xác con mồi, nhưng có thể thấy không phải đồng loại nên bỏ đi.

Vì sao không bao giờ nhìn thấy xác voi trong rừng?

Voi là động vật có vú lớn nhất còn sinh sống trên mặt đất ngày nay. Khi khám phá rừng rậm ở bất cứ đâu, ta không thể thấy bất kì xác một con voi đã chết già tự nhiên nào? Vậy điều gì đã xảy ra với chúng?

1001 thắc mắc: Vì sao voi lại sợ phát khiếp kiến tí hon?

Một con voi nặng cả chục tấn lại sợ ‘đến phát khiếp’ trước chú kiến bé tí ti. Vậy sự thật nỗi khiếp sợ đó đến từ đâu?

Săn lạc đà Guanaco, báo sư tử nhận cái kết bi thảm

Gia đình báo sư tử tấn công một con lạc đà Guanaco để phải gánh hậu quả thảm hại.

1001 thắc mắc: Vì sao lốp ô tô lại có màu đen?

Những chiếc xe cổ đã từng sử dụng những bộ lốp màu trắng, vàng nhạt nom cũng khá điệu đà, bắt mắt. Vậy tại sau đó chúng không được sử dụng nữa, và người ta chỉ dùng lốp có màu đen?

Vào miệng cá sấu và báo hoa mai, linh dương vẫn thoát chết thần kỳ

Đôi khi may mắn chỉ đến với chúng ta một lần trong đời. Tuy nhiên, đối với con linh dương trong clip sau đây, may mắn đã mỉm cười với nó đến 2 lần trong một lúc khi nó thoát khỏi hàm cá sấu, nanh báo và linh cẩu.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Video

Mới - Nóng

Khám phá