Học sinh cần học gì ở trung học phổ thông

Nhiều người đánh giá giai đoạn học phổ thông là trung tâm của một đời học và cũng là gương chiếu quan trọng để đánh giá mức độ thành công của một nền giáo dục. Bản lĩnh và tính tự lập của các bạn trẻ biểu hiện trong quá trình học đại học, du học hoặc việc khởi nghiệp sau khi ra trường phần lớn là do được rèn giũa trong giai đoạn này.

Học sinh FPT trải nghiệm dự án trồng rau sạch tại khuôn viên trường
Học sinh FPT trải nghiệm dự án trồng rau sạch tại khuôn viên trường

Việt Nam vốn nổi tiếng có truyền thống hiếu học. Chương trình học của mỗi cấp được thiết kế với lượng kiến thức khá lớn và đa dạng, điều ấy đồng nghĩa với việc học sinh phải dành rất nhiều thời gian cho việc học văn hóa. 

Bên cạnh những ích lợi hiển nhiên của việc giúp học sinh tiếp thu tinh hoa tri thức, giáo trình học này cũng mang tới những hệ lụy khá rõ. Đặc biệt đối với học sinh THPT, đối tượng cần một “bàn đạp đúng nghĩa” để trưởng thành. Ở cấp học này, những gì các em cần và nên học không đơn thuần là những bài học lý thuyết về các bộ môn khoa học và xã hội. Giáo dục phổ thông phải đáp ứng cho người học cả những bài tập thực hành, phát triển năng khiếu, rèn luyện nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần.

“Học” cần đi đôi với “hành”

Thực tế, hầu hết các trường phổ thông ở Việt Nam hiện nay đều chú trọng nhất việc học văn hóa. Học sinh chủ yếu được tư duy lý thuyết mà thiếu nghiệm trọng phần thực hành. Đây cũng là nguyên nhân chính của việc học sinh Việt Nam đi thi đấu quốc tế thường được điểm cao ở phần lý thuyết nhưng điểm thực hành thì thấp hơn rất nhiều so với học sinh nước bạn.

Việc chỉ “học” mà thiếu “hành” cũng chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” ngày càng trầm trọng như hiện nay. Mới đây, việc một thí sinh dự thi kỳ thi THPT quốc gia với số điểm không hề thấp lại quyết định đi học trường nghề đã gây xôn xao dư luận. Nên chăng cấu trúc bài học ở cấp học THPT nên có nhiều hơn nữa những bài thực hành kiểu “học thật làm thật” giúp học sinh hiểu sâu hơn những kiến thức đã học, đồng thời làmhành trang để các em lựa chọn hướng đi sau khi tốt nghiệp phổ thông.

“Có tài mà không có đức là người vô dụng…”

Trong một lần nói chuyện với học sinh, Bác Hồ đã nói:"Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”. Môn “Đức học” dạy những phẩm chất căn bản của một con người như trung thực, yêu thương, tôn trọng mọi người xung quanh, sống tự chủ, trách nhiệm với chính mình, với gia đình và xã hội. 

Những câu chuyện đau lòng về giới trẻ, từ những chuyện nhỏ như học sinh lấy cắp tiền của bạn, đến những thứ lớn hơn như tình trạng bạo lực học đường bùng nổ những năm qua, có lẽ đều cần phải ngẫm nghĩ. Trong xã hội hiện nay, khi mà các phương tiện truyền thông ngày càng đa dạng và phong phú, việc định hướng ra sao để giáo dục được giới trẻ môn “Đức học” là điều mà cả nhà trường và gia đình đều cần phải quan tâm.

Phát triển toàn diện kỹ năng cá nhân

Nhóm kiến thức thuộc các môn ngoại khóa, phát triển cá nhân, kĩ năng sống chưa được đưa vào giảng dạy hay là hoạt động chính ở các trường THPT cả nước. Thậm chí nhiều trường ở các thành phố lớn không liệt các môn này vào chương trình đào tạo. 

Nói là “ngoại” nhưng các môn nghệ thuật: âm nhạc, nhiếp ảnh, hội họa; các môn thuộc về sức khỏe, thể chất; kỹ năng sống đóng vai trò vô cùng quan trọng để học sinh nâng cao thẩm mỹ, vừa kích thích sáng tạo, tạo đam mê chiều sâu, có sức khỏe tốt để học tập, vận dụng được nhiều kiến thức lý thuyết và thực tế cho các suy nghĩ, hành xử của mình… 

Chú trọng các vấn đề này cũng là để định hướng cho một nhóm đối tượng học có thể phát huy năng khiếu nghệ thuật, thể thao để thành tài năng, phát huy thành nghề nghiệp, trở thành người có các quy tắc hành xử có văn hóa, văn minh…

Học sinh cần học gì ở trung học phổ thông - ảnh 1 Học sinh THPT FPT chơi môn cầu mây rèn luyện sức khỏe

Không khó để thấy được, độ tuổi THPT tại các nước tiên tiến là thời điểm giới trẻ chuẩn bị tâm thế, hiểu biết để khẳng định sự tự lập của mình bằng cách dọn ra ở riêng hoặc đến một thành phố khác để học đại học, cao đẳng. 

Hơn đâu hết, giáo dục phổ thông sẽ là nơi hiệu quả cung cấp không chỉ kiến thức cơ bản mà cả định hướng cho người học để làm nền tảng cho những cấp học cao hơn hoặc để tiếp cận cuộc sống của một người trưởng thành.

Bởi vậy, tất cả các nhóm kiến thức cơ bản­­­ như trên cho một học sinh phổ thông là cần thiết và nên được phổ biến, tiếp thu ngang nhau. Mặc dù đây là bài toán không đơn giản, đặc biệt là đối với học sinh các trường thuộc miền núi, vùng sâu vùng xa, nhưng theo ghi nhận, ngày càng nhiều trường THPT đã áp dụng những mô hình đào tạo mới, cải tiến phương pháp giáo dục và lồng ghép thành công các nhóm kiến thức trong chương trình học. 

Điều này chính là một tín hiệu đáng mừng cho học sinh cũng như phụ huynh trước băn khoăn về chất lượng giáo dục hiện nay.

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá