Lạm thu: Có trị được tận gốc?

TPO - Mạng xã hội gần đây đang xôn xao bức thư do hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Văn Tố (Lê Chân, Hải Phòng) ký đưa ra kế hoạch bổ sung trang thiết bị giảng dạy, học tập, nhà trường tổng số tiền lên đến trên 900 triệu đồng. Có thể thấy, lạm thu chưa bao giờ hết nóng.

Đầu năm học mới, phụ huynh lại canh cánh nỗi lo các khoản thu tại các trường
Đầu năm học mới, phụ huynh lại canh cánh nỗi lo các khoản thu tại các trường
Một phụ huynh trường tiểu học Đông Vệ 2 (Thanh Hóa) cũng kêu cứu mỗi năm lớp 1 cần mua bàn ghế bảng từ, máy chiếu, bàn ghế giáo viên, tổng giá trị khoảng 55 triệu đồng và chia đều cho mỗi phụ huynh, mỗi người đóng 1,3 triệu... Lạm thu chưa bao giờ hết nóng. Trước vấn đề này, ông Trần Tú Khánh, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính, Bộ GD&ĐT chính thức lên tiếng. Ông Trần Tú Khánh nói:
Lạm thu trong trường học mỗi dịp đầu năm học mới là vấn đề không phải mới, mặc dù các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng đã vào cuộc và có nhiều cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý kỉ luật, có hình thức kỉ luật rất thích đáng.
Khi ngân sách nhà nước còn hạn chế, thì việc huy động các nguồn lực xã hội một cách tự nguyện để đầu tư nâng cao điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục là chính đáng và hết sức cần thiết.
Tuy nhiên, có vẻ như chúng ta đang gặp phải vấn đề khá nghiêm trọng đó là : chưa hiểu đúng và làm đúng pháp luật về xã hội hóa trong giáo dục.
Không hiểu đúng dẫn tới cách thức triển khai không phù hợp khi kêu gọi xã hội hóa, tài trợ với cơ sở giáo dục. Đây là lý do dẫn tới tình trạng một số nơi, một số địa phương, đặc biệt người đứng đầu các cơ sở giáo dục đã thực hiện chưa đúng quy định, dẫn đến tình trạng lợi dụng hội phụ huynh học sinh, tình trạng áp đặt, cào bằng để thu tiền như ở Hải Phòng, Thanh Hóa...
Bộ GD&ĐT năm nào cũng chủ động ban hành rất sớm các văn bản để hạn chế lạm thu, như năm nay (2018) ngay từ tháng 3 đã có văn bản hướng dẫn về các địa phương (văn bản 1029 ngày 29/3) gửi các địa phương hướng dẫn, chấn chỉnh lạm thu. Tuy nhiên, vừa rồi, vẫn tái diễn tình trạng lạm thu ở đây đó trên nhiều địa phương.
Từ câu chuyện kêu gọi sửa chữa cơ sở, nhưng làm không đúng, triển khai xin phép như Hải Phòng, cho thấy tư duy, cách thức thu và quản lý tài chính huy động từ nguồn xã hội hóa vẫn trong tình trạng nhà trường áp đặt, cào bằng với phụ huynh, các nhà tài trợ.
Ông có thể nói rõ về quy định phân cấp trong quản lý nhà nước về tài chính của các cơ sở giáo dục?

Về phân cấp tài chính trong ngành Giáo dục, đối với cấp Bộ thì quản lý các trường đại học trực thuộc; còn phân cấp cho địa phương, UBND tỉnh quản lý từ cấp cao đẳng, trung cấp và phổ thông trở xuống.
Để đảm bảo công bằng về đầu tư cơ sở vật chất giữa các vùng miền, cần cân đối về tài chính giáo dục. Trong phân cấp tài chính có Quyết định 46 của Thủ tướng Chính phủ, quy định rõ trong việc ưu tiên cân đối ngân sách cho giáo dục; phân bổ lương và các khoản theo lương phải đạt khoảng 82%, còn các khoản chuyên môn, nghiệp vụ và các khoản chi hành chính khoảng 18%.
Đối với giáo dục, Quốc hội có Nghị quyết 37 về việc chi cho ngân sách giáo dục hàng năm không thấp hơn 20% tổng chi của cả nước. Đây cũng là sự quan tâm của Đảng nhà nước đối với giáo dục.
Hiện nay, theo phân cấp của nhà nước, nguồn lực đầu tư cho GDPT do địa phương quản lý, Bộ GD&ĐT hiện nay có 75 đơn vị trực thuộc và chỉ quản lý bình quân khoảng 3% trong số 20% ngân sách dành cho giáo dục.
20% ngân sách nhà nước là con số không hề nhỏ, nhưng so với nhu cầu thực tế thì nguồn lực này vẫn đang còn hạn chế. Do đó, việc phân bổ ngân sách, đặc biệt cân đối, huy động các nguồn lực vào cuộc để nâng cao điều kiện cơ sở vật chất trường lớp học là hết sức rất cần thiết.
Theo ông, cần có biện pháp xử lý kiên quyết, đặc biệt với người đứng đầu Sở GD&ĐT như thế nào để năm chấm dứt tình trạng năm nào cũng lạm thu?
Theo phân cấp quản lý, đúng là người đứng đầu cơ sở giáo dục địa phương, đặc biệt là Sở GĐ&DT phải gánh một phần trách nhiệm. Tuy nhiên, năm học 2017-2018, Bộ cũng cùng với các địa phương và cơ quan thanh kiểm tra, xử lý quyết liệt; đã có những trường hợp đau lòng như kỉ luật và khởi tố người đứng đầu trường.
Ở đây, trách nhiệm lớn nhất là của người đứng đầu cơ sở giáo dục để xảy ra lạm thu.
Còn liên quan đến Ban đại diện cha mẹ học sinh, năm học 2017-2018, Bộ GD&ĐT đã chủ động chỉ đạo các vụ cục chức năng liên quan rà soát để sửa đổi 2 thông tư, đặc biệt là thông tư 55 để tránh tình trạng các cơ sở giáo dục, địa phương mượn danh nghĩa Hội cha mẹ học sinh để thu các khoản thu không đúng quy định.
Thông tư 55 quy định rõ những gì Hội cha mẹ học sinh được làm, những gì không được làm.
Chẳng hạn, Hội cha mẹ học sinh chỉ thu những khoản thu để phục vụ cho hoạt động chứ không thu các khoản quyên góp, tài trợ các việc để chi các chi phí quản lý, xây dựng cơ sở vật chất trong trường học.
Hiện nay, Bộ đang lấy ý kiến rộng rãi để bổ sung, sửa đổi thông tư 55. Bên cạnh thông tư 55, thông tư 29 để giải quyết những vấn đề kêu gọi, cho biếu, tặng, tài trợ...
Bộ GD&ĐT cũng đang tiến hành sửa đổi, đã lấy ý kiến của địa phương, Sở GD&ĐT và đặc biệt ý kiến các chuyên gia để sửa đổi nhằm tạo điều kiện cho các cơ sở giáo dục huy động một cách thuận lợi nguồn lực từ bên ngoài để nâng cao để nâng cao chất lượng, đáp ứng điều kiện cơ sở vật chất trong giai đoạn hiện nay.
Xin cảm ơn ông!

Lạm thu: Có trị được tận gốc? - ảnh 1

Tiền trường đầu năm học: Có tình trạng áp đặt, cào bằng

Ðến hẹn lại lên, đầu năm học mới, phụ huynh tất tả lo đủ các loại tiền đóng góp cho con em. Các cơ quan truyền thông cũng trở nên bận rộn khi hàng ngày nhận đơn kêu cứu của phụ huynh về lạm thu. Lạm thu chưa bao giờ hết nóng mỗi đầu năm học mới.

Lạm thu: Có trị được tận gốc? - ảnh 2

Hiệu trưởng lập chứng từ khống, rút ruột ngân sách

Bà Oanh đã lợi dụng chức vụ quyền hạn lập khống 3 hợp đồng để chi khống số tiền không thực tế, chiếm đoạt 175,7 triệu đồng của nhà nước.

Lạm thu: Có trị được tận gốc? - ảnh 3

Phụ huynh nháo nhào tìm sách cho con, các nhà sách kẹt cứng người

Tối 20/8, hàng ngàn phụ huynh ở TPHCM nhốn nháo chạy khắp các nhà sách để tìm mua sách cho con nhưng không ít người trong số đó thất vọng vì nhiều SGK các lớp đầu cấp như lớp 1, 6 và 10 đã hết cách đây hơn cả tháng trời nhưng đến nay vẫn không có hàng. Trong khi đó, tại các nhà sách, phụ huynh rồng rắn xếp hàng mua sách vở và dụng cụ học tập cho con khiến nhiều nhà sách quá tải.

Lạm thu: Có trị được tận gốc? - ảnh 4

Hà Tĩnh: Nhiều trẻ bị từ chối nhận học trong ngày tựu trường

Sáng 20/8, hàng chục trẻ em đến trường mầm non phường Thạch Linh (TP Hà Tĩnh) để nhập học, tuy nhiên khi đến đây các cháu không được nhận vào trường vì không có phòng học và thiếu giáo viên. Phòng Giáo dục cho biết bất cập tương tự đang diễn ra nhiều trường mầm non ở TP Hà Tĩnh chứ không riêng ngôi trường trên.

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá