Muốn thành công phải có sự 'chống lưng'

TP - Đó là ngôi trường học sinh dù còn đang ngồi trên ghế THPT vẫn được “chạm tay” tới khoa học, tới thực tiễn. Trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, thuộc ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội đã làm được điều này với kết quả hằng năm đều có thí sinh dự thi Intel Isef tại Mỹ và giành huy chương tại các kỳ thi Olympic quốc tế các môn khoa học trẻ và cả các môn khoa học truyền thống.

Một giờ học của học sinh trường THPT chuyên KHTN. Ảnh: Hồ Thu.
Một giờ học của học sinh trường THPT chuyên KHTN. Ảnh: Hồ Thu.

Trải nghiệm và sáng tạo

GS Nguyễn Vũ Lương, Hiệu trưởng trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên cho biết: “Phải cảm ơn chính sách trải nghiệm sáng tạo của Bộ GD&ĐT trong thời gian qua. Chính sách này đã có tác động đến việc thay đổi cách học và cách dạy của các trường THPT”. Theo GS Lương, từ xưa đến nay, nhược điểm lớn nhất của giáo dục Việt Nam đó là giáo dục ĐH và giáo dục phổ thông hoàn toàn tách biệt. Chính sách mới của Bộ cho phép các trường phổ thông được “tắm mình” trong môi trường nghiên cứu của các trường ĐH. “Đặt học sinh phổ thông vào khát khao khám phá khoa học. Tập cho các em tính cách, thói quen chuyên nghiệp làm nghiên cứu, đó là những lợi ích mà giáo dục trải nghiệm sáng tạo mang lại cho các trường phổ thông” – GS Nguyễn Vũ Lương khẳng định.

Chia sẻ về trải nghiệm sáng tạo, GS Lương cho rằng điều đầu tiên của trải nghiệm sáng tạo là một cuộc thi đỉnh cao gắn đào tạo với thực hành. Thứ hai là đưa học sinh đến thành công, lấy thành công làm giấy khen cho học sinh. Thứ ba là tạo tính cách của một nhà khoa học từ rất sớm, mà trong giáo dục gọi là quan tâm đến năng lực phẩm chất của học sinh. “Trải nghiệm sáng tạo như một ngọn đuốc mới trong đổi mới giáo dục” - GS Lương bày tỏ. Bởi theo ông, giáo dục sáng tạo yêu cầu giáo viên phải đổi mới phương pháp dạy học. Dạy tích hợp, dạy theo chuyên đề, không cho phép giáo viên đứng giậm chân tại chỗ.

Trong khi đó, cách học truyền thống, giáo viên 10 năm trước thế nào, 10 năm sau vẫn thế. Với trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, GS Lương cho biết trình độ giáo viên của trường phần lớn là tiến sĩ, chưa kể đội ngũ GS, PGS “chống lưng” cho trường từ ĐH Khoa học Tự nhiên. Đây cũng là một thuận lợi để trường thực hiện đổi mới giáo dục sắp tới cũng như thực hiện chính sách trải nghiệm sáng tạo của Bộ GD&ĐT. “Thầy không giỏi trò sẽ không phục” - GS Lương nhấn mạnh. 

Cũng theo GS Lương, thành công của GS Ngô Bảo Châu là được đặt trong hệ thống giáo dục hoàn thiện từ nhỏ đến trưởng thành. Chính vì được tựa lưng vào các GS đầu ngành của trường ĐH nên học sinh của trường được “lăn lưng” vào các phòng thí nghiệm từ 2-3 tháng như một nhà khoa học thực sự. Mỗi lần như thế học sinh sẽ trưởng thành và hoàn thiện các kỹ năng của mình như: làm việc nhóm tốt, giao tiếp tốt, thuyết trình tốt, tiếng Anh tốt, năng lực làm khoa học tốt.

Và họ đã thành công

Trần Vân Anh và Nguyễn Minh Quang là hai học sinh của trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên đại diện cho Việt Nam đi dự thi Intel Isef năm 2015 và đã giành giải chính thức.  Vân Anh và Quang không phải là trường hợp đầu tiên của trường chuyên tự nhiên tham gia kỳ thi này. Từ năm Việt Nam tham gia Intel Isef, hầu như năm nào trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên cũng có thí sinh lọt vào vòng đi thi quốc tế. Chia sẻ về những ngày làm đề tài nghiên cứu, Vân Anh cho biết em mất 3 tháng ăn ngủ ở phòng thí nghiệm cùng với các thầy cô ở ĐH. Là học sinh chuyên Hóa nhưng đề tài của Vân Anh lại liên quan nhiều đến Sinh học nên em còn phải “bổ túc” thêm kiến thức về Sinh cũng như các thuật ngữ tiếng Anh chuyên ngành. Vất vả nhưng Vân Anh cho rằng đó là những ngày tháng đáng nhớ và giúp em trưởng thành hơn.

Không chỉ Intel Isef mà các cuộc thi quốc tế khác học sinh của THPT chuyên Khoa học Tự nhiên tham gia đều giành giải cao như huy chương vàng Olympic Toán học, Olympic Vật lý, Olympic sáng tạo trẻ tại Hàn Quốc… Có được thành công này một lần nữa GS Nguyễn Vũ Lương khẳng định đó là có sự “chống lưng” về chuyên môn của các GS đầu ngành tại ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội. “Không gắn bó với trường ĐH, các trường THPT sẽ không biết được sự yếu kém của mình” - GS Lương chia sẻ.

Intel Isef là cuộc thi khoa học lớn nhất thế giới dành cho học sinh từ lớp 9 đến 12. Cuộc thi tạo cơ hội cho những nhà khoa học trẻ xuất sắc nhất trên khắp thế giới được chia sẻ ý tưởng, trình bày các dự án khoa học tiên tiến và thi tài để giành được các giải thưởng, học bổng, trợ cấp học phí, thiết bị khoa học và các chuyến tham quan khoa học với tổng trị giá hơn 4 triệu đô la Mỹ. Cuộc thi được tổ chức hằng năm tại Mỹ. Từ năm 2006, Intel Việt Nam và Bộ GD&ĐT đã có những bước chuẩn bị đầu tiên để nghiên cứu và triển khai cuộc thi tại Việt Nam. Năm 2009, Việt Nam chính thức đăng ký làm hội thi thành viên Intel Isef với đại diện là sở GD&ĐT Lâm Đồng. Lần đầu tiên Việt Nam cử đoàn tham gia cuộc thi Intel Isef tổ chức tại Nevada, Hoa Kỳ với 2 đề tài dự thi. Từ đó đến nay, cuộc thi đã trở thành sân chơi thường niên của học sinh Việt Nam. 

Hoa Ban

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá