Diễn đàn: “Sách giáo khoa nên một hay nhiều bộ?”

Nhiều bộ sách giáo khoa sẽ loạn  

TP - Là một giảng viên đại học, 37 năm giảng dạy ở một số trường ĐHSP và thỉnh giảng tại một số trường ĐH khác, tôi thật sự ngạc nhiên về dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục sẽ được trình Quốc hội thông qua trong thời gian tới: Trên cơ sở một chương trình giáo dục phổ thông, sẽ có nhiều bộ SGK.

Từ đây, có hai phương án đưa ra: 1- Căn cứ quy định của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, giám đốc các Sở GD&ĐT sẽ quyết định lựa chọn một bộ SGK nào đó để sử dụng trong giảng dạy, học tập tại các cơ sở giáo dục ở địa phương. 2- Hiệu trưởng các trường lựa chọn một bộ SGK để sử dụng trong giảng dạy, học tập ở trường mình.

Tôi không thể ngờ rằng: Sự nghiệp GD&ĐT, cụ thể là chương trình và SGK - một vấn đề khoa học cực kỳ to lớn và nghiêm túc- lại bị người ta quan niệm đến mức thoải mái như một thứ trò chơi!

Về ý kiến “nên có nhiều bộ SGK”. Trước hết, tôi không đồng tình với ý kiến của một số nhà khoa học, cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo lập luận rằng: Ở nước nọ, nước kia, từ lâu, người ta đã sử dụng nhiều bộ SGK cho chương trình giáo dục phổ thông. Chỉ xét về quan niệm và quan điểm nhìn nhận vấn đề, đã thấy điều đó là không đúng đắn và không biện chứng! Nói cách khác, bắt chước kiểu ấy là không sát hợp với thực tế xã hội và nhà trường của ta.

Việc một số nước dùng nhiều bộ SGK là một chủ trương, một biện pháp nằm trong chỉnh thể hệ thống của triết lý giáo dục ở đất nước họ, tức là những quan niệm, quan điểm và chủ trương chỉ đạo giáo dục rất khoa học, chặt chẽ và nhất quán, phù hợp với thực tế xã hội và trường học của đất nước ấy.

Còn ở ta lại khác. Sự thật là ta chưa có một triết lý giáo dục thật sự khoa học, đúng đắn, rõ ràng và hợp lý trong nhiều năm qua, đặc biệt là từ sau ngày thống nhất đất nước. Cho nên, GD&ĐT của ta tuy đã kinh qua nhiều cuộc cải cách, điều chỉnh, sửa đổi việc này, việc kia, vẫn bộc lộ rất nhiều mâu thuẫn, lúng túng, khiến cho chất lượng của GD-ĐT (xét về tất cả các mặt) vẫn không nâng lên được mà rõ ràng còn nhiều mặt tụt dốc!

Bên cạnh đó, cũng phải thấy rằng, không phải các nước dùng nhiều bộ SGK thì chất lượng GD-ĐT của họ đều tốt cả, không phải trường nào cũng tốt, cũng danh tiếng như nhau. Họ có những trường thuộc đẳng cấp cao, nhưng cũng không ít trường chất lượng không đến mức làm cho ta phải cúi rạp mình. Các chức danh khoa học của họ cũng thế.

Chúng ta mới có một bộ SGK cho GDPT mà chất lượng của SGK còn yếu kém và việc thực hiện nó để dạy và học còn chưa đạt yêu cầu, huống chi có nhiều bộ SGK thì không biết GD-ĐT sẽ càng rối tung lên như thế nào, chất lượng sẽ còn tụt đến đâu!

Mới có một bộ SGK, mà còn như thế; huống chi có nhiều bộ SGK? Tôi cực kỳ lo ngại về điều này. Có nhiều bộ SGK, sẽ nảy sinh các vấn đề rất phức tạp, khó lường: 1- Sẽ có những tổ chức, những nhóm và nhiều cá nhân biên soạn SGK. Bây giờ lại để trăm hoa đua nở tất sẽ có một thị trường SGK rất hỗn tạp.

2. Sẽ có hiện tượng chạy để sách của mình, của nhóm mình được Bộ GD&ĐT thẩm định, được duyệt; rồi lại chạy để sách của mình được dùng trong nhà trường hoặc địa phương nào đó. 3- Để cho hiệu trưởng và giáo viên các trường tự chọn SGK, lại càng loạn. Sẽ không có nhiều nơi lựa chọn được bộ SGK tốt nhất để dùng cho địa phương mình, trường mình. 4- Dùng nhiều bộ SGK sẽ càng làm cho trình độ, chất lượng HS ở các vùng miền chênh lệch. Việc tổ chức các kỳ thi tốt nghiệp, kỳ thi quốc gia cũng thêm phức tạp, khó khăn.

Vì những điều nêu trên, tôi đề nghị: Nên thống nhất chỉ dùng một bộ SGK cho giáo dục phổ thông.  Giáo dục phổ thông khác với giáo dục đại học, cung cấp cho HS các kiến thức phổ thông. Chân lý khoa học (phổ thông) thì chỉ có một. Còn giáo dục đại học là giáo dục nâng cao, có tính chuyên ngành và tính chất nghiên cứu - mới cần phải có nhiều bộ giáo trình.

ĐÀO NGỌC ĐỆ
(GVC - ĐH Hải Phòng)

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Cùng chủ đề

Mới - Nóng

Khám phá