Ra đề thi ĐH đợt 1: Từ “đánh đố” sang “vui vẻ”!

Trước, người ta thường đùa "đề thi ĐH VN khó nhất thế giới", thì với đề thi năm nay, một nhóm học sinh chuyên nhận xét: "Chắc chắn sẽ rất nhiều điểm 10 đối với cả 3 môn thi".

Sau 2 tiếng của buổi thi đầu tiên, tại điểm thi của trường ĐH Kinh tế Quốc dân Hà Nội, một thí sinh (TS) ở Hải Dương đã làm xong bài và phải chờ để được ra khỏi phòng thi theo quy chế. “Đề thi môn Toán dễ, như thi tốt nghiệp THPT!” là nhận xét của TS này.

Trước thời gian này không xa M.T.T, một học sinh vừa tốt nghiệp THPT tại Việt Nam cũng tham gia thi vào 3 trường đại học (ĐH)  ở nước ngoài, 1 trường của Anh và 2 trường của Singapore.

Để thi được ĐH (chẳng hạn như trường Công nghệ Nayang - Trường công nghệ điện tử đầu tiên ở châu Á) TS phải vượt qua 4 môn thi: Toán, Vật lý, Tiếng Anh và bài luận; để vượt qua được môn Toán, TS dường như phải học hết toán ĐH năm thứ nhất mới làm được bài; với Vật lý, TS  phải học Vật lý như  HS   chuyên Lý  cỡ trường tỉnh...  Để chuẩn bị, M.T.T. đã phải kéo toàn bộ chương trình năm thứ nhất của trường đó từ Internet xuống để học.

Với đề thi viết luận có 2 đề chọn 1 như sau: Phân tích vai trò của công nghệ truyền thông với hoạt động chính trị; phân tích vai trò của công nghệ thông tin với tăng trưởng toàn cầu.

So sánh trên đây nói lên rất nhiều điều, xin để độc giả tự suy ngẫm.

Ý kiến chuyên gia

“Với đề luận như thế chắc chắn ở ta sẽ bị quy kết ngay là “vượt chương trình” còn với nhà tuyển dụng Nayang (hay bất kỳ trường ĐH nào khác trên thế giới), người ta đòi hỏi thí sinh đọc, có kiến thức, có kỹ năng phân tích tổng hợp; chuyện vượt chương trình hay không không có ý nghĩa gì ở đây” - GS M. (ĐHQG Hà Nội) nhận xét.

Vị GS này nhấn mạnh: Người ta chọn người tài, ra đề về những thứ anh chưa học, đòi hỏi anh phải sáng tạo, tiếp cận những vấn đề chưa được biết vì họ cần những người sáng tạo chứ không cần những chiếc “máy ghi âm”.

M.T.T. cuối cùng đã đỗ vào ĐH Nayang với học bổng toàn phần (trong 700 người chỉ có 10 suất học bổng toàn phần).

Vấn đề là ở chỗ: đề thi ĐH của họ đòi hỏi cao, phải làm cật lực trong một khoảng thời gian ngắn (trí thông minh được đo bằng tốc độ xử lý thông tin và sự sáng tạo); còn đề thi của ta sau mấy kỳ ra kiểu lắt léo đánh đố TS, giờ đây lại đang chạy theo hướng chân phương, nhẹ nhàng, nằm trong, sát chương trình và “phổ thông hóa, quá mức, TS nào học thuộc thì sẽ làm bài “ngon ơ!”!

Một TS Hóa học, thầy dạy lão luyện tại HN nhận xét: Đề thi theo xu hướng “phổ thông hoá” như hiện nay, học sinh giỏi và tài năng có thể rất siêu khi giải quyết những bước mang tính đột phá, nhưng có khi không chú ý đến những tiểu tiết nhỏ và dễ không được điểm cao trong khi các tay “thợ giải” (nhờ luyện thi ở các lò suốt mấy năm) có thể ẵm điểm cao dễ như ăn kẹo vì tính cần cù.

“Đề Toán thi ĐH năm nay dễ, có mỗi một câu khó thì cũng đã có trong sách nên cũng sẽ trở nên dễ với trò nào đã đọc sách này”.

“Năm nay chắc chắn sẽ rất nhiều điểm 10 đối với cả 3 môn thi Toán, Lý, Hóa”.

“Ra đề thi kiểu này thật là nguy hiểm. Ngành GD-ĐT chắc chắn sẽ phải gánh nhiều hậu quả nghiêm trọng từ những thứ thay đổi hiện nay mà chuyện ra đề này là một. Nếu cứ ra đề theo kiểu này, học sinh giỏi sẽ dần ít đi bởi vì đề dễ thế này thì học sinh giỏi không cần học sẽ trở nên lười học...”.

Đấy là ý kiến của các chuyên gia Toán, Lý, Hóa thuộc hàng “TOP TEN” của Thủ đô về cách ra đề thi ĐH đợt I năm nay.

Có người còn chép miệng: Ra đề thi ĐH ở ta cứ từ thái cực này rơi vào thái cực kia dễ như bỡn ấy!

Còn nhớ năm 2002, dư luận không khỏi “sốc” khi 90% TS tốt nghiệp THPT bước vào kỳ thi tuyển sinh vào ĐH, CĐ được đánh giá là ra đề “sát với chương trình, nội dung sách giáo khoa...” nhưng có tới hơn nửa triệu TS (chiếm 67,5% số TS dự thi) đạt dưới 10 điểm cho cả 3 môn thi.

Người ta bắt đầu đặt câu hỏi về chất lượng thực sự của giáo dục phổ thông và lên án “đề thi ĐH VN khó nhất thế giới, khó nhất hành tinh...”. Và  kể từ sau đó, kết quả thi tuyển sinh đã dần dần được nâng lên theo từng năm.

Năm 2004 là một ví dụ, sự phức tạp, độ khó giảm dần của đề thi đem lại kết quả là điểm trung bình của TS được nâng lên: Số TS đạt điểm 0 cả 3 môn chỉ còn bằng phân nửa năm trước (2.362 TS); đặc biệt số TS đạt trên 27 điểm có tới 2.383 người và TS đạt điểm tối đa 30/30 có tới 39 người, điều mà những năm trước còn là chuyện hiếm, chuyện lạ. Các TS ở khu vực nông thôn vào ĐH rần rần còn học sinh chuyên thì trượt vỏ chuối kha khá.

Chuyện ra đề thi nhìn từ mô hình đào tạo

Cần có cách nhìn đúng về thi tuyển để  đào tạo ĐH. Đào tạo ĐH khác với giáo dục phổ thông ở chỗ đây là đào tạo đỉnh cao, đào tạo tinh hoa cho xã hội với tỷ lệ 10 chọn một, thậm chí trăm mới chọn 1, chứ không phải dành cho số đông (đào tạo số đông dành cho ai có nhu cầu thì học, không cần thi tuyển như: đào tạo từ xa, tại chức, dân lập... hoặc các hình thức đào tạo khác).

Nước nào cũng có 2 dạng đào tạo như vậy. Ở Mỹ, trong hàng ngàn trường ĐH chỉ có 62 trường ĐH thuộc Hiệp hội ĐH Hoa Kỳ dành cho người tài mới vào học.

Hàng ngàn trường ĐH khác chuyện học hành vô cùng đơn giản: Ai muốn học cũng được, học bao nhiêu lâu cũng được (để giải quyết bài toán nâng cao dân trí: bà nội trợ, người công nhân, ông quét dọn vào học cũng được).

Để đưa đến thành tựu như nước Mỹ hiện nay phải có đội ngũ tinh hoa được chọn lựa qua thi cử học ở các trường ĐH lớn. Ở nước ta, chúng ta đang vất vả để giải bài toán đại trà: Tất cả mọi người đều phải học bằng được, nhưng lại không đủ điều kiện học.

Giám đốc ĐH Oregan - 1 trong số 62 trường ĐH hàng đầu của Hoa Kỳ - Dave Frohnmayer đã phát biểu tại ĐHQG Hà Nội: Chức năng số một của các ĐH Hoa Kỳ bây giờ là sáng tạo những tri thức mới.

Trong một thế giới cạnh tranh mạnh mẽ như hiện nay phải biết làm cái mình chưa học và giải quyết được những thứ chưa biết mới là người chiến thắng. Bởi người ta làm ô tô rất giỏi rồi thì mình có nên trở thành chú rùa trong chuyện cổ tích nữa hay không trong khi cuộc cạnh tranh trên thế giới là thực sự gay gắt?

Lỗi có phải từ tấm chăn “ba chung”?

“Không phải mình tôi, hiện trong giới đều thừa nhận một sự thật là đề thi của ta không thỏa mãn chọn được người tài do chịu sức ép quá lớn nên đã chạy từ thái cực này sang thái cực khác: Kiểu hoặc là ra đề cực kỳ lắt léo, đánh đố mà vẫn không tuyển được người tài; hoặc là cực kỳ phổ thông ai cũng làm được như hiện nay” -GS M. ĐHQG Hà Nội nêu vấn đề với báo Tiền phong.

Nên giải bài toán đào tạo tinh hoa và đào tạo đại trà và tương ứng là loại đề thi tuyển được số học sinh có năng lực vào ĐH tinh hoa một cách đồng thời (những người trượt ĐH tinh hoa và nhân lực có nhu cầu học tập có thể vào các ĐH khác: cộng đồng, dân lập, tại chức...).

Và, 100% các giáo sư, các nhà giáo (kể cả hệ phổ thông) được hỏi đều trả lời: Trước cái thời “ba chung” ngành GD-ĐT đang đi đúng hướng bằng cách để các trường tự tuyển sinh (trường “cao” thì ra đề khó, trường “thấp” thì ra đề dễ) và như vậy các trường đã tự phân loại, phấn đấu cạnh tranh vì danh tiếng mình để tồn tại thì nay bị trùm chung vào một tấm chăn “ba chung” để cùng... chìm vì hai chữ “đại trà”. 

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá