Thi trắc nghiệm không là công cụ toàn năng - Bài 2

TP - Các mặt mạnh và yếu của thi hay kiểm tra bằng trắc nghiệm (TN) có lẽ ở ta mọi người quan tâm tới giáo dục đều đã rõ và nhất trí. Điểm khác nhau ở đây chỉ là người này thì chú ý nhiều đến các mặt yếu của nó, còn người khác thì nghĩ nhiều đến các mặt mạnh của nó.

>> Bài 1: Bốn phương án giải quyết 2 kỳ thi

Việc nhập hai kỳ thi làm một cần phải có lộ trình thích hợp
Vì thế vấn đề là sử dụng nó vào thi môn gì và với mục đích nào. Hiện nay có thể nói trên thế giới ở đâu cũng có sử dụng TN nhưng không ở đâu chỉ sử dụng nó như một công cụ toàn năng. Khi nào cần kiểm tra chủ yếu là kiến thức (thực chất là kiểm tra trí nhớ, không có hay có rất ít, rất đơn giản sự vận dụng kiến thức) thì phương pháp TN là rất ưu việt. Nhưng khi cần kiểm tra năng lực tư duy và diễn đạt thì phải dùng đến phương pháp thi tự luận.

Ở đây cũng xin nhắc lại sự quan trọng của trí nhớ: Nó chưa phải là thông minh, là năng lực sáng tạo nhưng không có trí nhớ thì cũng không thể có thông minh và sáng tạo. Thi Olympic quốc tế về toán chưa thấy khi nào dùng TN! Nhưng kiểm tra toán ở các trường dạy nghề từ sơ cấp đến cao đẳng, thậm chí cả đến  ở một số trường kỹ sư thì có lẽ chỉ dùng TN là đủ lắm rồi. Trái lại, nếu thi tuyển và tốt nghiệp ở các khoa toán lý mà chỉ hay chủ yếu dùng TN thì chắc chắn là không ổn.

Vì thế tôi đề nghị ở kỳ thi phổ thông có thể dùng rộng rãi TN, nhưng ít nhất ở 2 môn Toán và Văn cũng cần kết hợp với một  hai câu hỏi có tính chất tự luận ngắn.

Còn ở kỳ thi II (hoặc phần B nói ở trên nếu tổ chức kỳ thi thống nhất) thì tỷ lệ TN/tự luận sẽ khác nhau tùy từng khối thi và môn thi; nếu chuyển được kỳ thi II này về cho các trường thì việc giải quyết tỷ lệ này sẽ dễ dàng và linh hoạt, phù hợp với yêu cầu chất lượng của  từng trường hơn.

Kết luận và kiến nghị

a) Phương án nào cũng có mặt mạnh và mặt yếu, vấn đề là chúng ta xác định cho rõ và cho đúng những ưu tiên mà chúng ta muốn giải quyết là gì.

b) Cần lưu ý đầy đủ đến một quy luật khách quan của giáo dục là: Thi cử thế nào thì việc dạy và học sẽ  đi theo như thế. Chỉ khi nào thi cử không mang đến một quyền lợi vật chất hay tinh thần nào cho người dự thi (như được chọn lên học cấp cao hơn hay được có bằng cấp dùng làm tiêu chí đánh giá người có bằng cấp đó) thì mới có thể nói đến một nền giáo dục không nhằm vào hay không bị ảnh hưởng bởi thi cử.

c) Đề nghị Bộ nên công bố phương án cụ thể về đổi mới thi I và II, ít nhất 1 hay 2 năm trước khi thực hiện vừa để dư luận xã hội được đóng góp ý kiến và cũng vừa để chuẩn bị dư luận cho việc thực hiện được thuận lợi.

d) Đề nghị Bộ lưu ý đến phương án đổi mới có kết hợp với phân luồng học sinh phổ thông nêu ra ở điểm c2 trên đây.   

9/2007

Lê Văn Giạng
Nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá