Tình trạng thừa, thiếu giáo viên: Trách nhiệm của ai?

Cả nước hiện nay thiếu tới 76.000 giáo viên nhưng riêng cấp THCS, hiện nay có tình trạng thừa, thiếu cục bộ giữa các môn học ở một số cơ sở giáo dục, giữa các địa phương mà không điều tiết được. Vậy, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương như thế nào?

Sĩ số học sinh quá tải đang gây nhiều áp lực cho giáo dục tiểu học TPHCM.
Sĩ số học sinh quá tải đang gây nhiều áp lực cho giáo dục tiểu học TPHCM.

Thiếu tới 76.000 giáo viên nhưng vẫn thừa cục bộ

Tính đến thời điểm ngày 15/8/2018, số lượng đội ngũ giáo viên mầm non, phổ thông toàn quốc có 1.161.143 giáo viên (công lập 1.089.837, ngoài công lập 71.306).

Trong đó, mầm non: 309.770 (công lập 262.155, ngoài công lập 47.615); tiểu học: 395.848 (công lập 390.873, ngoài công lập 4.975); THCS: 305.815 (công lập 300.990, ngoài công lập 4825); THPT: 149.710 (công lập 135.819, ngoài công lập 13.891).

Theo báo cáo của các sở GDĐT, tính đến thời điểm 15/8/2018, so với nhu cầu sử dụng theo định mức quy định, số giáo viên còn thiếu sau khi đã được giao thêm biên chế để tuyển dụng là: 75.989 người (mầm non: 43.732 người; tiểu học: 18.953 người; THCS: 10.143 người; THPT: 3161 người.

Riêng cấp THCS, hiện nay có tình trạng thừa, thiếu cục bộ giữa các môn học ở một số cơ sở giáo dục, giữa các địa phương trong một tỉnh mà không điều tiết được.

Do đó, dẫn đến việc một số địa phương đã ký hợp đồng giáo viên ngoài chỉ tiêu biên chế được giao không đúng với quy định hiện hành như: Krông Pắk (Đắk Lắk), Cà Mau, Thanh Oai (Hà Nội), Phú Yên, Quảng Ngãi, Hà Tĩnh, Hải Dương, Thanh Hóa, Quảng Trị và một số địa phương khác.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT cho rằng, bất cập này nguyên nhân là do trước năm 2015, thực hiện Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 2003, các địa phương chủ động phê duyệt biên chế.

Do công tác quy hoạch, dự báo của các địa phương chưa kịp thời hoặc không hiệu quả, nên nhiều địa phương tuyển dụng không đúng số lượng, cơ cấu đội ngũ dẫn đến việc thừa thiếu cục bộ.

Đặc biệt là, từ sau năm 2011, việc chuyển đổi mô hình trường lớp bán công (không còn mô hình trường bán công) đã dẫn đến việc tuyển dụng giáo viên ở các trường lớp bán công vào các trường công lập tăng lên, nhiều nơi tuyển dụng vào các trường công lập nhiều hơn chỉ tiêu biên chế được giao.

Dân số cơ học tăng nhanh tại các khu vực trung tâm, thành phố lớn, khu công nghiệp dẫn tới tăng trường lớp, tăng số lượng giáo viên.

Đối với các vùng miền núi, biên giới, vùng đặc biệt khó khăn, do đặc điểm đặc thù có nhiều điểm trường lẻ, sĩ số học sinh trong một lớp ít trong khi các lớp học này vẫn cần đảm bảo đủ giáo viên theo quy định.

Ngoài ra, đối với giáo viên mầm non, việc thực hiện phổ cập, đặc biệt phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi dẫn đến nhu cầu bổ sung nhiều giáo viên mầm non đáp ứng yêu cầu gia tăng số lượng trẻ mầm non đến trường.

Học sinh tăng – địa phương tiếp tục tinh giản biên chế

Bộ GD&ĐT cho rằng, việc thừa thiếu giáo viên diễn ra ở cả trong một cấp học và ở các cấp học khác nhau. Tuy nhiên, giáo viên dạy môn này không thể điều chuyển sang dạy môn khác; giáo viên cấp này không chuyển sang dạy cấp khác khi không đảm bảo trình độ chuẩn đào tạo. Việc điều chuyển giáo viên giữa các địa phương cũng khó khăn vì các địa phương được tổ chức tuyển dụng riêng.

Theo Bộ GD&ĐT, việc phân cấp tại địa phương trong công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ nhà giáo còn nhiều bất cập vì hầu hết ở các địa phương, cơ quan chuyên môn là sở GDĐT, phòng GDĐT không phải là đơn vị chủ trì, đầu mối về tuyển dụng giáo viên nên không chủ động trong việc điều tiết số lượng, cơ cấu đội ngũ theo môn học, cấp học và không chủ động điều tiết được giáo viên thừa, thiếu; một số nơi đã vi phạm quy định của pháp luật về tuyển dụng, bố trí, phân công giáo viên, gây nhiều bức xúc trong đội ngũ giáo viên và xã hội.

Sau khi có Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 17/4/2015 của Bộ Chính trị “về tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức”, hầu hết các tỉnh, thành không được giao thêm biên chế giáo viên mặc dù số học sinh ở các địa phương trong thời gian qua vẫn tăng.

Việc thanh tra, kiểm tra công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ giáo viên, nhân viên của các cấp quản lý còn hạn chế.

Tình trạng thừa, thiếu giáo viên: Trách nhiệm của ai? - ảnh 1 Tinh giản biên chế nhưng không thể thiếu giáo viên vùng sâu, vùng xa.

Trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương?

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Hữu Độ cho biết, nhiệm vụ của Bộ là chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ ban hành các văn bản quy định, hướng dẫn về danh mục khung vị trí việc làm, định mức giáo viên, nhân viên, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp, các chương trình bồi dưỡng theo chức danh nghề nghiệp... theo đúng quy định của Luật Viên chức hiện hành.

Đồng thời, Bộ GDĐT đã có các văn bản gửi Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát tình hình bố trí, sử dụng giáo viên mầm non, phổ thông và thực hiện tinh giản biên chế.

Như vậy, Bộ GDĐT đã thực hiện tương đối đầy đủ trách nhiệm theo chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo. Mặc dù vậy, công tác dự báo, hướng dẫn đôn đốc phối hợp thực hiện chưa sát sao; việc thanh tra, kiểm tra công tác tuyển dụng, sử dụng đội ngũ giáo viên, nhân viên của các cấp quản lý còn hạn chế.

Thứ trưởng Độ cho hay, hiện nay, Bộ đã và đang chỉ đạo các địa phương rà soát quy hoạch mạng lưới trường/lớp; chỉ đạo nghiên cứu, dự báo nhu cầu đào tạo giáo viên; giao chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường sư phạm sát với nhu cầu sử dụng; rà soát, quy hoạch lại hệ thống cơ sở đào tạo giáo viên; ban hành quy định về trình độ đào tạo bằng tốt nghiệp thứ 2 trình độ đại học, trình độ cao đẳng nhóm ngành đào tạo giáo viên để làm cơ đào tạo văn bằng 2 giáo viên dôi dư cấp THPT, THCS điều chuyển dạy mầm non, tiểu học; xây dựng phần mềm quản lý và thống kê đội ngũ để kịp thời phát hiện và xử lý khi có bất cập xảy ra.

Đồng thời, chỉ đạo các địa phương rà soát, từng bước thực hiện việc đồn dịch các điểm trường lẻ về trung tâm, giảm dần sự phân tán, manh mún các điểm trường lẻ. Qua đó giảm dần số nhân viên hỗ trợ, phục vụ trên tinh thần tăng cường thực hiện làm kiêm nhiệm; hợp đồng với các cơ sở y tế trên địa bàn để thực hiện công tác y tế trường học những nơi đủ điều kiện... qua đó để thực hiện tinh giản biên chế trong ngành.

Ngoài ra, tăng cường vai trò kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện việc tuyển dụng, bố trí, sử dụng đội ngũ và tinh giản biên chế.

Được biết, Bộ Nội vụ chịu trách nhiệm giao chỉ tiêu biên chế cho các địa phương theo đề án do UBND các tỉnh/thành phố đề xuất hàng năm và chỉ đạo giám sát việc thực hiện tuyển dụng, sử dụng đúng quy định.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2018, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ chủ trì (Bộ GDĐT, Bộ Tài chính và các địa phương phối hợp) khẩn trương rà soát và đề xuất các giải pháp cụ thể để xử lý việc thiếu biên chế giáo viên, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn và các địa phương có tăng dân số cơ học trên tinh thần bảo đảm thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 19-NQ/TW của Trung ương về tinh giản biên chế.

Các địa phương, sau khi được giao biên chế, các địa phương thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng viên theo các qui định của Luật Viên chức. Thẩm quyền tuyển dụng, quản lý viên chức ngành Giáo dục (giáo viên, nhân viên trong và ngoài biên chế) thuộc Ủy ban nhân dân các cấp và ngành Nội vụ.

Lãnh đạo Bộ GD&ĐT cho biết, thời gian tới, các địa phương chủ động rà roát, sắp xếp lại các điểm trường, biên chế giáo viên phù hợp, điều chuyển từ nơi thừa biên chế sang nơi thiếu; Thực hiện tinh giản biên chế, giảm đầu mối đơn vì sự nghiệp công lập để có điều kiện bổ sung cho nơi còn thiếu biên chế giáo viên, không để thiếu giáo viên, ảnh hưởng tới việc học tập của học sinh, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.

Tình trạng thừa, thiếu giáo viên: Trách nhiệm của ai? - ảnh 2

Đề xuất tiếng Anh là môn học bắt buộc trong đào tạo cao đẳng

Để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hội nhập, Bộ Lao động, Thương binh & Xã hội đang lấy ý kiến về dự thảo Thông tư quy định tiếng Anh là môn học bắt buộc trong chương trình cao đẳng.

Tình trạng thừa, thiếu giáo viên: Trách nhiệm của ai? - ảnh 3

Ước mơ dang dở của nam sinh nghèo bị Học viện Hậu cần trả về

Nhập học được 1 tuần, Nguyễn Quang Huy bị Học viện Hậu cần – Bộ Quốc phòng trả về với lí do thận lạc chỗ. Tuy nhiên khi Huy đi khám lại đợt 2 tại Bệnh viện Quân y 103 thì ra kết quả hai thận nằm ở vị trí bình thường.

Tình trạng thừa, thiếu giáo viên: Trách nhiệm của ai? - ảnh 4

Tốn hàng chục tỷ cấp chứng chỉ rồi bỏ xó, ĐBQH nói gì?

Nhiều ý kiến đề nghị không nên cấp chứng chỉ giáo dục thể chất và giáo dục quốc phòng. Bởi vì, ngoài chi phí nộp cho nhà trường (khoảng 30 tỷ đồng/năm), sinh viên cả nước còn mất tiền chụp ảnh thẻ, chi phí, công sức đi lại… Đại biểu quốc hội Lưu Bình Nhưỡng cũng đề nghị Bộ Giáo dục và đào tạo nên xem xét để hướng dẫn các trường ngừng cấp, trước hết là chứng chỉ giáo dục thể chất.

Theo Dân trí

Video đang được xem nhiều

Cùng chuyên mục

Xem thêm Giáo dục

Mới - Nóng

Khám phá